1 Batalion Telegraficzny (1 btlgr) – pododdział łączności Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Batalion został sformowany w listopadzie 1931, w garnizonie Zegrze, na bazie zlikwidowanego 1 pułku łączności, jako jednostka manewrowa Centrum Wyszkolenia Łączności.

Mobilizacja Batalion był jednostką mobilizującą. Dowódca batalionu był odpowiedzialny za przygotowanie i przeprowadzenie mobilizacji jednostek łączności.

Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” 1 batalion telegraficzny razem z Centrum Wyszkolenia Łączności mobilizował niżej wymianione jednostki łączności: w mobilizacji niejawnej, w grupie brązowej (podgrupa 5): kompanię dozorowania przeciwlotniczego nr 1, kompanię dozorowania przeciwlotniczego nr 2, kompanię stacyjną łączności nr 2, kompanię stacyjną łączności nr 3, w mobilizacji niejawnej, w grupie żółtej: kompanię telefoniczno-kablową nr 2, kompanię telefoniczno-kablową nr 3, kompanię telefoniczno-budowlaną nr 2, kompanię telefoniczno-kablową nr 4, kompanię telefoniczno-kablową nr 5, kompanię telefoniczno-budowlaną nr 3, samodzielną drużynę gołębi pocztowych nr 3, samodzielną drużynę gołębi pocztowych nr 6, w I rzucie mobilizacji powszechnej: kompanię łączności Wielkiej Kwatery Głównej, pluton łączności Kwatery Głównej nr 52, kompanię telefoniczną nr 52, drużynę parkową łączności nr 52, Stację Telegraficzną nr 1, Stację Telegraficzną nr 2, Stację Telegraficzną nr 3, Stację Telegraficzną nr 4, Stację Telegraficzną nr 5, Stację Telegraficzną nr 6, kompanię telefoniczno-kablową nr 6, kompanię telefoniczno-kablową nr 7, kompanię telefoniczno-budowlaną nr 4, samodzielny pluton telefoniczno-kablowy nr 2, samodzielny pluton telefoniczno-kablowy nr 3, samodzielny pluton telefoniczno-kablowy nr 4, samodzielny pluton telefoniczno-budowlany nr 2, samodzielny pluton telefoniczno-budowlany nr 3, samodzielny pluton telefoniczno-budowlany nr 4, pluton łączności Kwatery Głównej nr 55, kompanię telefoniczną nr 55, drużynę parkową łączności nr 55, w II rzucie mobilizacji powszechnej: park łączności nr 2, park łączności nr 3, kompania marszowa telegraficzna nr 2, kompania marszowa telegraficzna nr 3, Stacja Gołębi Pocztowych nr 1, Ośrodek Zapasowy Telegraficzny „Zegrze”.

Samodzielny pluton telefoniczno-kablowy nr 3 pod dowództwem por. łącz. rez. Jana Kazimierza Makowskiego został przydzielony do sztabu Grupy Operacyjnej Kawalerii Nr 2, a 7 września podporządkowany dowódcy 20 Dywizji Piechoty.

Symbole batalionu

Sztandar 23 maja 1937 Prezydent RP Ignacy Mościcki zatwierdził wzór sztandaru 1 btlgrDz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 19 czerwca 1937, poz. 89.. 18 czerwca 1937 w Warszawie marszałek Polski Edward Śmigły-Rydz wręczył dowódcy batalionu sztandar ufundowany przez społeczeństwo Zegrza.

Na lewej stronie płatu sztandarowego umieszczone: w prawym górnym rogu na tarczy wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, w lewym górnym rogu na tarczy znak wojsk łączności, w prawym dolnym rogu na tarczy godło Mazowsza, w lewym dolnym rogu na tarczy odznaka pamiątkowa 1 baonu telegraficznego, na dolnym ramieniu krzyża kawalerskiego napis: „Warszawa 21 I 1919”.

Wrześniowe losy sztandaru opisane są w notatce z Banknock cyt.:"Szkoła Podchorążych Łączności, 1 Batalion Telegraficzny. - We wrześniu 1939 sztandary zostały przewiezione przez mjra Dobosza na Węgry i oddane w Budapeszcie gen. Jatelnickiemu. Z Węgier sztandary wysłano do Francji".

Sztandar aktualnie eksponowany jest w Instytucie gen. Sikorskiego w Londynie.

Odznaka pamiątkowa 19 czerwca 1937 minister spraw wojskowych, gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 1 btlgrDz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 19 czerwca 1937, poz. 87..

Odznaka o wymiarach 39x39 mm ma kształt równoramiennego krzyża o rozszerzających się ramionach i zaokrąglonych wierzchołkach. Ramiona emaliowane w barwach wojsk łączności, na każdym z nich srebrna litera T. W centrum, na złotej tarczy cyfra „1”, poniżej napis „BATALION TELEGRAFICZNY”. Między ramionami krzyża gałązki dębowe i błyskawice. Dwuczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana, łączenie elementów za pomocą dwóch drutów. Wykonanie: Zjednoczeni Grawerzy - Warszawa.

Kadra jednostki Dowódcy batalionu mjr łącz. inż. Stanisław Bronisław Hegner-Szymański (III – XII 1932) mjr łącz. Michał Jan Karwowski (od XII 1932) ppłk łącz. Stanisław Rausz

+Pokojowa obsada personalna batalionu w marcu 1939Stanowisko etatoweStopień, imię i nazwiskoPrzydział we wrześniu 1939dowódca batalionuppłk łącz. Stanisław Rauszdowódca łączności Armii „Prusy”I zastępca dowódcymjr łącz. Jan Antoni Gustekdowódca łączności GO „Bielsko”adiutantpor. Kazimierz Ochabpomocnik dowódcy ds. gospodarczychkpt. int. Michał Mieczysław Skucińskioficer mobilizacyjnykpt. Kazimierz OlszyńskiI zastępca oficera mobilizacyjnegopor. Zygmunt Atanazy ŁukaszewiczII zastępca oficera mobilizacyjnegochor. Józef Wiśnickioficer żywnościowypor. adm. (łącz.) Karol Brejdygant†1940 Katyńdowódca kompanii obsługikpt. adm. (tab.) Józef Jahilinickidowódca 1 kompaniikpt. Stefan Teofil Turkowskiinstruktorpor. Edward Antoni Nideckippor. Pius Kocońchor. Feliks Chróścickidowódca 2 kompaniikpt. Stefan Czaplińskiinstruktorppor. Józef Wysockippor. Franciszek Sochadowódca 3 kompaniipor. Józef Borkowskiinstruktorppor. Eugeniusz Holcppor. Andrzej Szymańskidowódca 4 kompaniipor. Władysław Stefan Grottinstruktorppor. Gerard Stanisław Gutowskippor. Aleksander Piotr Jedlińskidowódca 5 kompaniikpt. Tadeusz Michał Legeżyńskiinstruktorppor. Tadeusz Franciszek Ksawery Pierczyńskippor. Tadeusz Stanisław Bugajkomendant parkukpt. łącz. Walerian KostrzDowództwo Łączności Armii „Łódź”

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Bataliony łączności II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie w Zegrzu