thumb|250px|Birkebeinerne pędzla Knuda Bergsliena, 1869 r. thumb|250px|Birkebeinerrennet 2010, fot. Torstein Frogner thumb|250px|Birkebeinerrennet 2010, fot. Torstein Frogner thumb|250px|Birkebeinerrennet 2010, fot. Torstein Frogner Birkebeinerrennet (norw. Wyścig Birkebeiner) – długodystansowy bieg narciarski, rozgrywany w drugiej połowie marca w południowej Norwegii. Jest to największy norweski maraton i zarazem jeden z najstarszych z obecne rozgrywanych. Starszy jest jedynie szwedzki Vasaloppet. Trasa biegu liczy 54 km i prowadzi z miejscowości Rena w okręgu Hedmark do Lillehammer w okręgu Oppland. Bieg rozgrywany jest techniką klasyczną, suma podbiegów na trasie wynosi około 1000 m. Bieg ten należy do cyklu Worldloppet i jest to jedyny bieg w tym cyklu, w którym uczestnicy muszą pokonać z plecakiem, który waży minimum 3,5 kg.
Granica wieku uczestników w biegu głównego wynosi 16 lat . W związku z rosnącą liczbą startujących w 2011 r. ustalono limit uczestników na 16 tysięcy . Birkebeinerrennet jest jednym z trzech wyścigów rozgrywaneym pod szyldem Birkebeiner. Pozostałe dwa to Birkebeinerrittet (kolarstwo górskie) oraz Birkebeinerløpet (bieg przełajowy).
Historia Birkebeinerrennet jest rozgrywany od 1932 r. na pamiątkę wyprawy lojalistów ze stronnictwa Birkebeiner, mającej na celu uratowanie małoletniego pretendenta do tronu Norwegii Håkona Håkonssona w 1206 r. Stąd wymóg nakazujący noszenie plecaka o wadze 3,5 kg – ma on symbolizować wagę niespełna dwuletniego dziecka.
Najwięcej zwycięstw wśród mężczyzn odniósł Norweg Erling Jevne, który zwyciężał siedmiokrotnie w latach: 1994, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 i 2001. Wśród kobiet najczęściej zwyciężała jego rodaczka Anita Moen, która cztery razy była pierwsza, w latach: 1998, 1999, 2000 i 2001. Rekord trasy wśród mężczyzn należy do Czecha Stanislava Řezáča, który pokonał trasę w 2008 r. w czasie 2.24.33 h. W tym samym roku najlepszy czas wśród kobiet uzyskała Hilde Gjermundshaug Pedersen, która ukończyła bieg w czasie 2.52.04 h. W 2002 r. Birkebeinerrennet został wyjątkowo włączony do Pucharu Świata w biegach narciarskich. Wśród mężczyzn zwyciężył Thomas Alsgaard z Norwegii z czasem 2:24:08.7 h, a wśród kobiet Anita Moen z czasem 2:43:39.1 h. Uzyskane przez nich czasy były lepsze od oficjalnych rekordów trasy, jednakże w 2002 roku uczestnicy wyjątkowo biegli bez ważącego 3,5 kg plecaka.
W około osiemdziesięcioletniej historii tego maratonu tylko raz postanowiono go odwołać. W 2007 r. postanowiono odwołać wyścig z powodu bardzo silnego wiatru osiągającego do 90 km/h. Jednakże zanim podjęto tę decyzję wyścig trwał już od godziny i blisko ¼ uczestników była już na trasie. Dyrekcja zawodów próbowała zawrócić już biegnących uczestników na start, mimo to 55 uczestników dobiegło do mety w Lillehammer .
Lista zwycięzców Rok Mężczyźni Czas Kobiety Czas1932 Trygve Beisvåg4.51.041933 Arne Rustadstuen4.24.121934 Arne Rustadstuen5.41.251935 Olaf Hoffsbakken4.10.351936 Oscar Gjøslien5.16.051937 Gunnar Hansveen4.44.451938 Olaf Hoffsbakken3.56.341939 Hallvard Eggset4.09.051940 Gunnar Hansveen4.30.091946 Leif Haugen3.54.591947 Gunnar Hermansen4.38.241949 Olav Kveberg4.13.551950 Gunnar Hermansen4.28.151951 Thorfinn Staff Eid4.12.011952 Odd Nyborg4.17.501953 Johs Woxen4.20.251954 Johan Østvang4.30.181955 Oddmund Jensen3.57.311956 Einar Skaaren4.03.331957 Oddmund Jensen3.48.461958 Oddmund Jensen3.39.341959 Einar Skaaren4.01.331960 Martin Stokken3.34.191961 Ole Ellefsæter3.44.021962 Oddmund Jensen3.43.151963 Magnar Ingebrigtsli4.04.591964 Egil Tvedt3.23.311965 Oddmund Jensen3.41.481966 Egil Tvedt3.36.341967 Ivar Skogsrud4.00.391968 Erik Solberg Johansen4.16.501969 Niri Helleberg3.20.511970 Arne Vehus3.21.401971 Bjørn Arvnes3.40.301972 Erik Solberg Johansen3.24.191973 Per Knotten3.06.071974 Dag Anmarkrud3.22.421975 Ivar Formo3.25.351976 Audun Kolstad3.12.10 Berit Mørdre Lammedal3.54.441977 Audun Kolstad3.05.39 Valborg Østberg3.31.041978 Anders Bakken3.14.04 Birgit Øverby Tennøe3.49.011979 Anders Bakken3.14.35 Anna Bjørgan4.07.481980 Dag Atle Bjørkheim3.16.05 Anna Bjørgan3.47.151981 Sven-Åke Lundbäck3.16.25 Vigdis Rønning3.43.191982 Dag Atle Bjørkheim3.02.43 Birgit Øverby Tennøe3.40.551983 Per Knut Aaland2.51.25 Hilde Riis3.26.471984 Magnar Rismyhr2.59.28 Gry Oftedal3.27.001985 Ola Hassis2.53.11 Gry Oftedal3.25.451986 Örjan Blomquist3.08.30 Ellen Grepperud3.52.451987 Pierre Harvey3.08.30 Astrid Dæhlie3.47.321988 Jo Helgestad3.08.08 Elisabeth Tharaldsen3.50.131989 John Kvale2.58.56 Marthe Flugstad3.13.351990 Per Knut Aaland3.03.44 Mona Fugli3.51.501991 Per Knut Aaland3.05.07 Ragnhild Bratberg3.38.541992 Odd-Bjørn Hjelmeset3.15.34 Anne Jahren3.52.001993 Aleksandr Gołubiew2.45.42 Astrid Kristin Ruud3.24.251994 Erling Jevne2.36.10 Marit Elveos3.21.121995 Odd-Bjørn Hjelmeset2.57.18 Unni Ødegård3.28.151996 Erling Jevne2.39.12 Marit Mikkelsplass3.05.121997 Erling Jevne2.33.05 Marthe Flugstad3.10.461998 Erling Jevne2.43.19 Anita Moen3.03.211999 Erling Jevne2:50:45 Anita Moen3:21:222000 Erling Jevne2:41:53 Anita Moen3:06:242001 Erling Jevne2:38:45 Anita Moen3:03:272002 Thomas Alsgaard2:24:08 Marthe Flugstad3:08:272003 Odd-Bjørn Hjelmeset2:39:56 Annmari Viljanmaa3:05:162004 Gianantonio Zanetel2:48:55 Annmari Viljanmaa3:03:472005 Stanislav Řezáč2:37:37 Cristina Paluselli3:10:592006 Anders Aukland2:52:13 Hilde Gjermundshaug Pedersen3:08:102008 Stanislav Řezáč2:24:33 Hilde Gjermundshaug Pedersen2:52:042009 Jerry Ahrlin2:36:58 Hilde Gjermundshaug Pedersen3:05:002010 Anders Aukland2:27:19 Jenny Hansson2:57:332011 Stanislav Řezáč2:39:54 Seraina Boner3:11:172012 Anders Aukland2:21:34 Seraina Boner2:47:032013 Anders Aukland2:42:38 Seraina Boner3:09:122014Zawody odwołane2015 Petter Eliassen2:19:28 Therese Johaug2:41:462016 John Kristian Dahl2:27:34,0 Seraina Boner2:55:04,22017 Martin Johnsrud Sundby2:20:53,5 Justyna Kowalczyk2:46:42,22018 Andreas Nygaard2:33:13,6 Justyna Kowalczyk3:06:10,72019 Petter Eliassen2:23:47,7 Justyna Kowalczyk2:51:31,6 2020Bieg odwołany z powodu pandemii COVID-19 2021Bieg odwołany z powodu pandemii COVID-192022 Andreas Nygaard2:30:02,6 Astrid Øyre Slind2:47:23,22023 Andreas Nygaard2:24:58,4 Astrid Øyre Slind2:50:44,52024 Andreas Nygaard2:23:55,2 Magni Smedås2:47:09,02025 Andreas Nygaard2:20:15,2 Stina Nilsson2:44:48,12026 Torleif Syrstad2:20:27,3 Anikken Gjerde Alnæs2:43:42,2
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Birkebeinerrennet Wyniki zawodów Profil na Worldloppet.com
Kategoria:Maratony narciarskie Kategoria:Zawody sportowe w Norwegii