thumb|250px|right|Wiara, nadzieja, miłość (alegoria) thumb|Witraż przedstawiający serce, kotwicę i krzyż, symbole trzech cnót Boskich – kościół św. Jana Chrzciciela, Dry Ridge, Ohio, Stany Zjednoczone
Cnoty teologalne (cnoty Boskie) – pojęcie w teologii chrześcijańskiej oznaczające cnoty wlane: wiary, nadziei i miłości. Wymienia je apostoł Paweł m.in. w 1 Liście do Koryntian na zakończenie hymnu o miłościApostoł Paweł wymienia je także w 1 Liście do Tesaloniczan (1 Tes 1,3):
Od XII w., trzy cnoty teologalne łączono z czterema cnotami kardynalnymi w siedem cnót głównych. Według Tomasza z Akwinu bezpośrednim przedmiotem, ku któremu zwracają chrześcijanina cnoty teologalne jest cel ostateczny życia, czyli Królestwo Boże. Cnota nadziei wprowadza ów cel, jako oczekiwany w nadziei, w wolę człowieka. Podobnie i miłość sprawia, że wola człowieka kocha królestwo Boże, o tyle o ile jest już obecne. Natomiast Wiara zaś sprawia, że człowiek poznaje je swym intelektemPor. Summa theologiae II-II q4 a7; O trzech cnotach teologicznych: polski przekład STh II-IIae Wiara i nadzieja q1-22 i Miłość q.23-46. Analizując Wcielenie, Tomasz nauczał, że cnoty teologalne zespalają człowieka bezpośrednio z Bogiem i są przez Wcielenie umacniane. Chrystus jest fundamentem wiary. Miłość Boża, która sprawiła Wcielenie, umacnia nadzieję i rozpala miłość. Cnoty te, otrzymują Chrystusa-Wcielone Słowo jako Prawzór, prawdziwą miarę etosu. Stąd te trzy cnoty prowadzą człowieka do poprawnego etycznie działaniaPor. Summa theologiae III q1 a2.
Cnoty teologalne mają charakter nadprzyrodzony, czyli pochodzą z daru łaski Bożej, przyjętej przez osobę wierzącą. Dotyczą uczestnictwa w życiu Boga samego poprzez Kościół – mistyczne Ciało Chrystusa. Cnót tych człowiek nie jest w stanie otrzymać w wyniku dziedziczenia, wychowania, czy też swojego działania. John MacQuarrrie zauważył, że nie są one cnotami w zwykłym znaczeniu, gdyż otwierają w ludzkim poszukiwaniu życia cnotliwego, dobrego zupełnie nowy wymiar. Poprzez cnoty teologalne aspiracje człowieka, proporcjonalne zazwyczaj do jego naturalnych zdolności, zostają pochwycone i doskonalone przez łaskę Boga.
Tradycyjna etyka scholastyczna oraz współczesna teologia moralna, oprócz cnót teologalnych, widzi w chrześcijaninie także cnoty naturalne: intelektualne i moralne, m.in. cztery cnoty kardynalne — roztropność, umiarkowanie, męstwo, sprawiedliwość. Wszystkie powyższe cnoty są jednak u chrześcijanina zakorzenione w cnotach teologalnych, dzięki którym dostosowywane są do uczestnictwa w Bożej naturze (por. 1P 1,4)KKK n. 1812.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Charytologia Kategoria:Etyka cnót