Władysław Aleksander Langner, ps. „Złom” (ur. 18 czerwca 1896 w Jaworowie, zm. 28 września 1972 w Newcastle upon Tyne) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, w 1964 mianowany przez Prezydenta RP na uchodźstwie generałem dywizji, kawaler złotego krzyża Orderu Virtuti Militari nr 223Zdzisław P. Wesołowski The Order of the Virtuti Militari and its cavaliers 1792-1992. Order Virtuti Militari i jego kawalerowie, 1992, s. 644

Życiorys Urodził się 18 czerwca 1896 w Jaworowie, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Gustawa (1859–1931), c. k. starszego komisarza skarbowego w Tarnowie) i Malwiny z domu Bar (1871–1953). Był młodszym bratem Mieczysława (1893–1920), dowódcy 11. kompanii 48 pp, pośmiertnie mianowanego kapitanem i odznaczonego Krzyżem Niepodległości..

Działał w Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” i Drużynach Strzeleckich, ukończył szkołę podoficerską. W 1914 ukończył VII klasę w C. K. Gimnazjum w Tarnowie. W sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich, w październiku 1914 dowodził plutonem i kompanią w 1 pułku piechoty Legionów Polskich. Awansował kolejno na: chorążego – 5 marca 1915, podporucznika – 2 lipca 1915 i porucznika – 1 listopada 1916. W roku szkolnym 1915/1916 zdał maturę wojenną w C. K. Gimnazjum w Nowym Targu.

W 1917, po kryzysie przysięgowym wcielony został do armii austro-węgierskiej i służył na froncie włoskim. W 1916 złożył egzamin dojrzałości uprzedni (wojenny) w gimnazjum w Nowym TarguSprawozdanie Dyrektora c.k. Gymnazyum w Nowym Targu za rok szkol. 1915/16, s. 65..

Od listopada 1918 w Wojsku Polskim na stanowisku zastępcy dowódcy 57 pułku piechoty Ziemi Tarnowskiej. Następnie dowodził batalionem w 5 pułku piechoty Legionów (do kwietnia 1919), pełnił obowiązki dowódcy 1 pułku piechoty Legionów oraz od czerwca 1919 dowodził batalionem w tym pułku. W czerwcu 1920 objął dowództwo 167 pułku piechoty. 11 czerwca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu podpułkownika, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. W 1921 dowodzony przez niego oddział został przemianowany na 75 pułk piechoty. W trzeciej dekadzie czerwca 1922 na czele pułku wkroczył do południowo-wschodniej części Górnego Śląska, która został przyłączona do Polski.

9 marca 1923 został przeniesiony do 40 pułku piechoty we Lwowie na stanowisko dowódcy pułku. 6 września 1924 odebrał z rąk Prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego chorągiew pułku. 1 grudnia 1924 został mianowany pułkownikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 38. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 31 marca 1927 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 12 Dywizji Piechoty w Tarnopolu. Od 1928 do 1929 był prezesem klubu piłki nożnej Kresy Tarnopol. W listopadzie 1928 został szefem Biura Ogólno Administracyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. 23 czerwca 1931 został mianowany zastępcą II wiceministra spraw wojskowych i szefa Administracji Armii. 21 grudnia 1932 Prezydent RP Ignacy Mościcki nadał mu stopień generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 i 3. lokatą w korpusie generałów.

28 sierpnia 1934 został mianowany dowódcą Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi. Obowiązki dowódcy objął 3 września 1934 i wykonywał do 4 lutego 1938, po czym objął dowództwo Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 dowodził obroną Lwowa. Bronił miasta przed siłami niemieckimi dziesięć dni (12–22 września), dysponując ponad 20 batalionami piechoty, 65 armatami polowymi oraz 18 działami przeciwlotniczymi. Ochotniczo w obronie miasta udział brali także studenci, robotnicy i harcerze. Z harcerstwem Langner był szczególnie związany jako wieloletni przewodniczący Okręgu Lwowskiego Związku Harcerstwa Polskiego. 22 września 1939 Langner, chcąc uniknąć zniszczenia Lwowa i zagłady mieszkańców, wydał rozkaz złożenia broni i wyjścia z miasta, kapitulując przed Armią Czerwoną. Po podpisaniu dokumentu kapitulacji, Langner miał powiedzieć: „Z Niemcami prowadzimy wojnę. Miasto biło się z nimi przez 10 dni. Oni, Germanie, wrogowie całej Słowiańszczyzny. Wy jesteście Słowianie...".

Od 22 września do listopada 1939 w związku z procedurą kapitulacyjną przebywał w Moskwie. 20 listopada 1939 przez Czeremosz przedostał się do Rumunii, internowany w obozie w Băile HerculanePiotr Stawecki, Generałowie polscy w wojnie obronnej 1939 i ich dalsze losy wojenne : cz. 2, [w:] Przegląd Historyczno-Wojskowy 15 (66)/3 (249) s. 93–94., stamtąd zaś do Francji, gdzie pozostawał w dyspozycji Naczelnego Wodza. Od października 1940 przebywał w Wielkiej Brytanii. Był dowódcą 3 Brygady Kadrowej Strzelców, Odcinka Obrony „Angus” i od sierpnia 1941 Brygady Szkolnej oraz członkiem Wojskowego Trybunału Orzekającego. Od sierpnia 1943 pełnił służbę w Sztabie Inspektora Wyszkolenia Wojska. Od listopada 1945 pozostawał w dyspozycji szefa Sztabu Głównego w Londynie. Po demobilizacji prowadził gospodarstwo rolne w Walii. Prezydent RP August Zaleski mianował go generałem dywizji ze starszeństwem z 11 listopada 1964 w korpusie generałów.

Generał uchodził za wielkiego służbistę i pedanta. W pamięci generała Stanisława Maczka zapisał się jako „znany abstynent i «pies» na oficerów nadużywających alkoholu”.

Zmarł 28 września 1972 w Newcastle upon Tyne i został pochowany na tamtejszym cmentarzu All Saints (kwatera J-24 Uncons). Był żonaty z członkinią AK Zofią z Szymańskich, która brała udział w powstaniu warszawskim jako sanitariuszka i zginęła na MokotowieInformacje z epitafium na symbolicznym grobie Zofii Langnerowej w miejscu pochówku jej męża, . Spoczywa ona na Powązkach Wojskowych (kwatera A 27-12-17). Małżonkowie mieli syna Ryszarda Tomasza (1924-2020) Strona geni.com nie zawsze zawiera poprawne informacje, jednak w tym wypadku hasło zostało stworzone przez syna Ryszarda Tomasza, czyli zarazem wnuka generała..

Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2711 (19 września 1922) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Niepodległości (20 stycznia 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1927)M.P. z 1927 r. nr 258, poz. 708 „za zasługi na polu organizacji wojska i wychowania żołnierza”. Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Znak Pancerny” (honorowo 11 listopada 1933) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Świętego Sawy (Jugosławia, 10 lipca 1933) Krzyż Komandorski Orderu Korony Włoch (Włochy, 10 lipca 1933) Krzyż Komandorski Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja) Order Pogromcy Niedźwiedzia III klasy (Łotwa, 1922) Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa, 1929) Honorowa Odznaka Korpusu Kadetów Nr 1 (1939)

Upamiętnienie Jego imieniem w 1998 nazwano ulicę w Tarnowie. Wizerunek Langnera znajduje się na wydanym w 1989 r. przez Pocztę Polską z okazji 50. rocznicy wojny obronnej znaczku pocztowym o nominale 35 złotych i nakładzie 6 milionów sztuk upamiętniającym obronę Lwowa.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dowódcy 3 Brygady Kadrowej Strzelców Kategoria:Dowódcy 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich Kategoria:Dowódcy 75 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 12 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Generałowie dywizji mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Ludzie urodzeni w Jaworowie Kategoria:Ludzie związani z Tarnopolem Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni odznaką „Znak Pancerny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 16 Pułku Piechoty Ziemi Tarnowskiej Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Osoby przedstawione na znaczkach pocztowych Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Pogromcy Niedźwiedzia Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Prezesi polskich klubów piłkarskich Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Wojskowi związani z Łodzią Kategoria:Wojskowi związani ze Lwowem Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani w Băile Herculane Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej