Ex omnibus afflictionibus – bulla papieża Piusa V z dnia 1 października 1567 roku, potępiająca naukę przypisywaną rektorowi Uniwersytetu w Lowanium profesorowi Michałowi du Bay zwanemu także Bajusem. Bulla Ex omnibus zawiera 79 tez Bajusa potępionych łącznie jako "heretyckie, błędne, podejrzane, nieroztropne, gorszące", chociaż nie każda z nich zasługuje na wszystkie te noty razemStanisław Głowa SJ, Ignacy Bieda SJ, Breviarium Fidei, Poznań 2000, s. 204.
Historia powstania bulli Bajus był przeciwnikiem scholastyki i opierał swoją teologię wyłącznie na Piśmie Świętym oraz łacińskich Ojcach Kościoła (głównie św. Augustyna)Stanisław Głowa SJ, Ignacy Bieda SJ, Breviarium Fidei, Poznań 2000, s. 203. Na żądanie franciszkanów paryska Sorbona potępiła kilkanaście tez Bajusa w 1559 roku, jednak Bajus odwołał się od tej decyzji (jego pismo zaginęło), co spowodowało zaognienie sporu teologicznego pomiędzy nim a franciszkanami.
W 1561 roku papież Pius IV polecił poprzez kardynała de Granvelle obu stronom sporu milczenie - bez rozstrzygania konfliktu doktrynalnego, zaś sam Bajus został wysłany na wznowione obrady Soboru w Trydencie jako teolog króla Hiszpanii. Poglądy Bajusa nie spotkały się z przychylnym przyjęciem przez ojców soborowych i tylko autorytet króla Hiszpanii obronił Bajusa przed potępieniem. Po powrocie z soboru Bajus opublikował w Lowanium kilka traktatów (m.in. De libero arbitro), które w 1566 roku wydał w zbiorze "Opuscula omnia". Przeciwnicy Bajusa poinformowali o tym papieża i w dniu 1 października 1567 roku Pius V podpisał bullę Ex omnibus affilictionibus. Bulla ta potępia w całości różne tezy Bajusa bez nadawania im poszczególnych cenzur teologicznych oraz bez wymieniania Bajusa jako ich autora. Z uwagi na rozwój reformacji bulla ta miała pozostać dokumentem niejawnym, zaś sam Bajus został poinformowany o potępieniu 79 jego tez prywatnie w dniu 21 grudnia 1567 roku, a w styczniu następnego roku wysłał do Rzymu pismo w obronie swojej nauki, powołując się głównie na autorytet św. Augustyna. W 1569 roku Pius V utrzymał w mocy potępienie zawarte w bulli Ex omnibus, a sam Bajus podporządkował się wyrokowi papieskiemu i w dniu 24 lutego 1580 roku złożył pisemne wyznanie wiary.
Przyjmuje się, że system teologiczny Bajusa zwany 'bajanizmem' zapoczątkował największy spór teologiczny XVII i XVIII wieku w Kościele katolickim związany z interpretacją nauki św. Augustyna o łasce, a także jansenizm, który został ostatecznie potępiony na polu doktrynalnym dopiero w 1794 roku bullą Auctorem fidei.
Przypisy
Bibliografia Stanisław Głowa SJ, Ignacy Bieda SJ, Breviarium Fidei, Poznań 2000.
Treść bulli w języku angielskim: www.catecheticsonline.com
Kategoria:Bulle papieskie Kategoria:Historia Kościoła katolickiego Kategoria:Konstytucje apostolskie Kategoria:Charytologia Kategoria:Historia chrześcijaństwa Kategoria:Herezje wobec katolicyzmu