thumb|300px|Wizja konia trojańskiego prowadzonego do Troi (mal. Domenico Tiepolo, 1760) Koń trojański – zbudowany podczas wojny trojańskiej wielki drewniany koń, w którym ukryli się wybrani greccy wojownicy, pozorując zarazem odstąpienie swych wojsk od oblężenia miastaSłownik wyrazów obcych PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991, s. 877..
Wydarzenie to miało miejsce w dziesiątym roku wojny Achajów z Trojanami. We wnętrzu statuy schowanych było 12 wojowników, wśród nich Odyseusz, Menelaos, Idomeneus, Neoptolemos, Teukros, Kalchas, podczas gdy reszta wojsk skryła się na pobliskiej wysepce Tenedos. Obrońcy Troi, za namową wojownika Sinona a wbrew przestrogom królewny Kasandry i kapłana Laokoona, wciągnęli konia do miasta. W nocy Achajowie wyszli z ukrycia, otworzyli bramy miejskie umożliwiając wtargnięcie swoim wojownikom i w ten sposób opanowali niezdobytą dotąd TrojęSłownik kultury antycznej. Grecja – Rzym. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 432.. Wydarzenie to, przemilczane w Iliadzie, wspomniane jest w Odysei Homera, a jego dokładny opis znajduje się w Eneidzie Wergiliusza.
Według Małej Iliady Leschesa, budowniczym tej konstrukcji z polecenia Ateny był Epejos (Ἐπειός) syn Panopeusa, jeden z pomniejszych wodzów achajskichJoël Schmidt: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Katowice: Książnica, 2006, s. 94. Wzmiankuje o tym w swym dziele gramatyk Proklos (Chrestomatia II, Ilias mikra 1).. Koń trojański miał być wykonany z drewna jodłowego. U starożytnych Greków jodła była drzewem poświęconym Posejdonowi oraz Artemidzie i wiązano je także z kultem Dionizosa. Zakładano zatem, że obrońcy Troi zechcą wprowadzić konia w mury miasta jako ofiarę przeznaczoną dla bogówMarek Żukow-Karczewski: Jodła – dumne drzewo. „Aura”, nr 2/1995.. Wprowadzono go przez symboliczną Bramę Skajską (czyli Złowieszczą), przez którą wcześniej wkroczył weselny orszak Parysa i Heleny i gdzie przed śmiertelnym pojedynkiem Hektor żegnał się z żoną i synem, a którą ostatecznie wdarły się do Troi pierwsze szeregi AchajówKrystyna Kreyser: Śladami mitów starożytnej Grecji i Rzymu. Warszawa: LSW, 1992, s. 193..
W przenośni wyrażenie to, jako synonim podstępnego daru, oznacza ukryte zagrożenie, a także pozorną korzyść lub zdobycz przynoszącą w rzeczywistości zgubę wskutek cudzego zdradliwego działaniaKrystyna Kreyser: Śladami mitów starożytnej Grecji i Rzymu, dz. cyt., s. 177..
Zobacz też
koń trojański – rodzaj szkodliwego oprogramowania komputerowego
Przypisy
Kategoria:Artefakty mitologii greckiej Kategoria:Wojna trojańska