thumb|Andrij Portnow
Andrij Wołodymyrowycz Portnow (, ur. 17 maja 1979 w Dniepropietrowsku) – ukraiński historyk, publicysta, redaktor. Profesor historii Ukrainy na Uniwersytecie Europejskim Viadrina (Frankfurt nad Odrą), dyrektor PRISMA UKRAЇNA Research Network Eastern Europe w Berlinie.
Życiorys Został absolwentem Narodowego Uniwersytetu w Dniepropietrowsku (magister historii z wyróżnieniem, 2001) i Uniwersytetu Warszawskiego (magister kulturoznawstwa z wyróżnieniem, 2003). Następnie odbył aspiranturę w Instytucie Ukrainoznawstwa Narodowej Akademii Nauk Ukrainy we Lwowie i w 2005 uzyskał stopień kandydata nauk ze specjalnością „historia Ukrainy” na podstawie pracy poświęconej naukowo-oświatowej działalności emigracji ukraińskiej w międzywojennej Polsce (promotor prof. Jaroslav Isaievych).
Był pracownikiem naukowym i stypendystą na Uniwersytecie w Trewirze (2004–2006), Centrum Studiów Holokaustu i Ludobójstwa w Amsterdamie (2007), Instytucie Studiów Europejskich Narodowej Akademii Nauk Ukrainy w Kijowie (2007–2008), Narodowym Instytucie Studiów Strategicznych w Kijowie (2008–2010), Centrum Studiów Rosyjskich, Kaukaskich i Europy Środkowej (CERCEC) w Paryżu (2010).
Od 2006 do 2010 r. był redaktorem naczelnym czasopisma „Ukraina Moderna”. W latach 2012–2017 był współredaktorem webportalu Historians.in.ua.
W latach 2012–2014 został stypendystą w Berlińskim Instytucie Studiów Zaawansowanych (Wissenschaftskolleg zu Berlin), w 2014–2016 stypendystą Fundacji Alexandra von Humboldta w Instytucie Studiów Słowiańskich na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie oraz Centrum Historii Współczesnej (ZZF) w Poczdamie. W latach 2016–2017 był pracownikiem naukowym na Uniwersytecie Genewskim.
W latach 2012–2020 Portnow prowadził zajęcia z historii i kultury Ukrainy i Europy Wschodniej na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie, Wolnym Uniwersytecie w Berlinie, Wolnym Uniwersytecie w Brukseli, Uniwersytecie w Bazylei, Liońskim Instytucie Studiów Politycznych. W latach 2017 i 2019 został krótkoterminowym stypendystą w Instytucie Nauk o Człowieku (IWM) w Wiedniu.
W 2015 r. Portnow zainicjował i został dyrektorem Berlińsko-Brandenburskiej Ukraińskiej Inicjatywy Badawczej, która przekształciła się w 2017 w sieć badawczą PRISMA UKRAЇNA Eastern Europe w Berlinie.
W maju 2018 Portnow został profesorem historii Ukrainy na Uniwersytecie Europejskim Viadrina (Frankfurt nad Odrą).
W 2019 r. został również zaproszony jako profesor gościnny na Uniwersytecie w Poczdamie.
Prof. Portnow jest członkiem ukraińskiego PEN Clubu oraz Deutsche Gesellschaft für Osteuropakunde (DGO).
Nagrody 2008 Nagroda im. Jerzego Giedroycia. 2013 Nagroda Jurija Szewelowa.
Publikacje naukowe Andrij Portnow opublikował osiem książek, ponad 300 artykułów, rozdziałów i recenzji książek. W pracy naukowo-badawczej zajmuje się polsko-rosyjsko-ukraińskim trójkątem historii i pamięci, badaniami nad ludobójstwem i pamięcią, historiografią ukraińską i sowiecką, emigracją ukraińską w międzywojennej Europie, rozbiorami Polski i ukraińską polityką Imperium Rosyjskiego, historią Dniepra, osobowościami takich intelektualistów, jak , , Wiktor Petrow, , Omelan Pricak i inni. Jego teksty naukowe są publikowane w językach ukraińskim, rosyjskim, polskim, angielskim, niemieckim, francuskim, japońskim, czeskim, bułgarskim, węgierskim i białoruskim.
Książki Dnipro. An Entangled History of a European City. Boston, 2022. Poland and Ukraine. Entangled Histories, Asymmetric Memories [Essays of the Forum Transregionale Studien 7/2020]. Berlin: Forum Transregionale Studien, 2020. 83 s. Історії для домашнього вжитку. Есеї про польсько-російсько-український трикутник пам’яті. Kijów: Krytyka, 2013. [Historie do użytku domowego. Eseje o polsko-ukraińsko-rosyjskim trójkącie pamięci]. Історії істориків. Обличчя й образи української історіографії XX століття. Kijów: Krytyka, 2011. [Historie historyków. Oblicza i obrazy ukraińskiej historiografii XX wieku]. Упражнения с историей по-украински. Moskwa: O.G.I., 2010. [Ukraińskie ćwiczenia z historią]. Між «Центральною Європою» та «Русским миром»: Сучасна Україна у просторі міжнародних інтелектуальних дискусій. Kijów: Національний інститут стратегічних досліджень, 2009. [Między „Europą Środkową” a „światem rosyjskim”: Nowoczesna Ukraina w przestrzeni międzynarodowych dyskusji intelektualnych]. Наука у вигнанні: Наукова і освітня діяльність української еміграції в міжвоєнній Польщі (1919–1939). Charków: CHIFT, 2008. [Nauka na uchodźstwie: Działalność naukowo-dydaktyczna emigracji ukraińskiej w międzywojennej Polsce]. Володимир Пархоменко – дослідник ранньої історії Русі. Lwów: Інститут українознавства ім. І. Крип'якевича, 2003. [Wołodymyr Parchomenko: badacz wczesnej historii Rusi].
Wybrane publikacje polskojęzyczne Jak Rosja poznawała “swoich”. Obrazy ziem “nowo nabytych” wskutek rozbiorów Rzeczypospolitej w świadomości społecznej i polityce władz Cesarstwa Rosyjskiego (koniec XVIII – początek XIX wieku), w: O ziemię naszą, nie waszą. Ideowe aspekty procesów narodowotwórczych w Europie Środkowej i Wschodniej, red. Łukasz Adamski, Warszawa: Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, 2017, s. 153–182. Imperium przeciw Kozakom? Jekaterynosław-Dniepropetrowsk w poszukiwaniu początków miasta, w: Wśród ludzi, rzeczy i znaków. Krzysztofowi Pomianowi w darze. Red. Andrzej Kołakowski, Andrzej Mencwel, Jacel Migasiński, Paweł Rodak, Małgorzata Szpakowska. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2016, s. 447–462. Dniepropetrowsk. O tym, jak breżniewowska stolica stała się “sercem Ukrainy”, w: Przegląd Polityczny, 2015, №. 129, s. 112–115. Historiografia ukraińska. Doświadczenia sowietyzacji, w: Pamięć i sprawiedliwość, № 1, 2014, s. 401–429. Ukraińskie interpretacje rzezi wołyńskiej, w: Więź, 2013, №. 2, s. 158–166. Dwaj historycy w jednym Lwowie, w: Nowa Europa Wschodnia, № 5, 2011, s. 158–168.
Wideoblogi W latach 2011–2016 Portnow nakręcił 99 wideoblogów dotyczących różnych zagadnień humanistyki międzynarodowej (m.in. wywiady z Anne Applebaum, Wołodymyrem Kułykiem, Jurijem Slozkinem, Marią Lewicką, Alvydasem Nikžentaitisem, Simonem Gerhardem i innymi) dla portalu internetowego abimperio.net (już nie istnieje). Większość z nich można zobaczyć na osobistym kanale Portnowa na You-Tube. W 2018 roku powstał kanał You-Tube Katedry Historii Ukrainy, na którym znajdują się zarówno nagrania wideo z różnych konferencji Katedry, szkół letnich i kolokwiów, jak i nowe wideoblogi prof. Portnowa.
Przypisy
Linki zewnętrzne Historyk Andrij Portnow Wideoblog Kanał YouTube Katedry historii Ukrainy na Uniwersytecie Europejskim Viadrina Strona internetowa Katedry historii Ukrainy na Uniwersytecie Europejskim Viadrina
Kategoria:Absolwenci Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci uczelni na Ukrainie Kategoria:Ukrainoznawcy Kategoria:Ludzie związani z Dnieprem Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Ukraińscy historycy Kategoria:Ukraińscy redaktorzy naczelni Kategoria:Urodzeni w 1979