Maurycy Zdzisław Jaroszyński (ur. 2 maja 1890 w Piasecznie w pow. Sandomierz, zm. 19 marca 1974 w Warszawie) – prawnik polski, specjalista prawa administracyjnego i postępowania administracyjnego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN, prezes Związku Powiatów Rzeczypospolitej Polskiej w 1933 rokuLeszek Śliwiński, Ogólnopolska reprezentacja powiatowych związków komunalnych w II Rzeczypospolitej, Częstochowa 2013, s. 253., prezes Rady Związku Rewizyjnego Samorządu Terytorialnego w 1938 rokuRocznik Polityczny i Gospodarczy 1938, Warszawa 1938, s. 283.. Poseł na Sejm II RP II kadencji z ramienia BBWR zrzekł się mandatu 1 października 1929informacja biograficzne na stronie Sejmu RP.

Życiorys Urodził się w rodzinie Wacława, rolnika, i Marii z Hoeschlów. Uczęszczał do gimnazjum w Tarnowie (w 1908 otrzymał świadectwo dojrzałości z odznaczeniem w miejscowym C. K. I gimnazjumSprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum I w Tarnowie za rok szkolny 1907/08. Tarnów, 1908, s. 108, 116.), w latach 1908–1912 studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim, m.in. u Romana Longchamps de Bérier. Był członkiem Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”Materiały Maurycego Jaroszyńskiego (1890–1974) archiwum.pan.pl [dostęp 2024-02-18].. Po studiach pracował w administracji państwowej; w 1914 uzyskał na Uniwersytecie Lwowskim stopień doktora nauk prawnych. W czasie I wojny światowej odbył służbę wojskową w armii austriackiej.

W 1918 podjął pracę w administracji publicznej. Pełnił m.in. funkcję przewodniczącego komisji dla usprawnienia administracji publicznej. W latach 20. pełnił stanowisko starosty powiatu mławskiego. W 1925 został docentem, kierował Katedrą Prawa Administracyjnego w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie i wykładał tam politykę komunalną (do wybuchu II wojny światowej), a od 1929 także w warszawskiej Wyższej Szkole Handlowej (od 1933 pod nazwą Szkoła Główna Handlowa), gdzie był profesorem nadzwyczajnym. Na początku 1939 został prezesem Państwowego Banku Rolnego.

W czasie wojny przebywał na emigracji, w latach 1942–1945 wykładał prawo administracyjne i państwowe na Uniwersytecie Polskim w Oksfordzie. W 1946 został profesorem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie do przejścia na emeryturę (1960) kierował Katedrą Prawa Administracyjnego.

W latach 1947–1958 był członkiem Prezydium Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Współpracował z Międzynarodowym Instytutem Nauk Administracyjnych w Brukseli, gdzie był wiceprzewodniczącym (1947–1949) i przewodniczącym Sekcji Polskiej (1947–1961). Przewodniczył Radzie Naukowej Instytutu Nauk Prawnych PAN (1960–1971). Kontynuował również pracę w administracji rządowej, pełniąc funkcje m.in. dyrektora Biura Organizacji Prezesa Rady Ministrów (1945–1946), dyrektora Biura Organizacji i Spraw Osobowych przy Prezesie Rady Ministrów, zastępcy kierownika Kancelarii Rady Państwa, dyrektora generalnego w Ministerstwie Gospodarki Komunalnej.

W 1958 został powołany na członka korespondenta Polskiej Akademii Nauk, w 1964 na członka rzeczywistego akademii. Był zastępcą sekretarza naukowego PAN (1958–1965), członkiem Prezydium PAN (1958–1968), zastępcą przewodniczącego (1956–1960) i przewodniczącym (1960–1962) Komitetu Nauk Prawnych PAN, zastępcą przewodniczącego Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej (1965–1971). Jeszcze w okresie międzywojennym pełnił funkcję prezesa Związku Rewizyjnego Samorządu Terytorialnego.

Zainteresowania naukowe Jaroszyńskiego obejmowały prawo administracyjne, postępowanie administracyjne oraz zarządzanie gospodarką narodową. Był jednym z współtwórców kodyfikacji z zakresu postępowania administracyjnego, egzekucji administracyjnej i prawa o ustroju administracji (1928), mającej na celu ujednolicenie systemów porozbiorowych. W pracy Samorząd w gospodarce planowej (1949) omówił zagadnienie organizacji administracji wobec centralnego planowania gospodarczego. Zainicjował badania nad systemem kontroli administracji w Polsce. Brał udział w wielu międzynarodowych konferencjach i zjazdach poświęconych prawu administracyjnemu, m.in. w Międzynarodowym Instytucie Nauk Administracyjnych w Bernie (1947), na uniwersytetach w Madrycie (1956) i Wiesbaden (1959). Współpracował z szeregiem czasopism – miesięcznikiem „Samorząd”, kwartalnikiem „Samorząd Terytorialny”, oraz „Radą Narodową”, „Problemami Rad Narodowych”, „Studiami Prawniczymi”.

Od 13 sierpnia 1935Maurycy Zdzisław Jaroszyński M.J. Minakowska, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-02-18]. był mężem Marii Władysławy z Grandowskich (1903–1997). Mieli syna Adama (ur. 1941), adwokata, prof. prawa administracyjnego, zastępcę Dyrektora Instytutu Administracji i Zarządzania UW, członka Rady Legislacyjnej V i VII kadencji.

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A 35-2-8).

Niektóre publikacje Samorząd terytorjalny w Polsce: stan obecny: wnioski do reformy (1923) Samorząd gminy wiejskiej (1925) Rozważania ideologiczne i programowe na temat samorządu (1936) Nowe aspekty zagadnienia kontroli administracji (1950) Gospodarka komunalna w planie sześcioletnim (1951) Prawo szkół wyższych (1955, z Józefem Litwinem i Walerym Taborskim) Węzłowe zagadnienia prawa wodnego w Polsce Ludowej (1955) Polskie prawo administracyjne. Część ogólna (1956, z Marianem Zimmermannem i Wacławem Brzezińskim) Z problematyki teorii organów państwowych (1956) Polskie prawo administracyjne. Część szczegółowa (1957–1958, 4 części, z Jerzym Starościakiem) Z problematyki podwójnego podporządkowania w systemie rad narodowych (1957) Zagadnienia rad narodowych. Studium prawno-polityczne (1961) Prawo pracowników naukowych (1967)

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1959) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (dwukrotnie: 10 listopada 1927M.P. z 1927 r. nr 258, poz. 706 „za owocną pracę nad ulepszeniem administracji państwowej i samorządowej”., po 1944) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (31 grudnia 1923) Złoty Krzyż Zasługi (trzykrotnie: po raz I 9 listopada 1931 „za zasługi na polu pracy państwowej”., po raz III 22 lipca 1949 „za zasługi w pracy zawodowej i społecznej”.) Medal Niepodległości (12 marca 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwaz 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.

Przypisy

Bibliografia

Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A–J, Wrocław 1983.

Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Członkowie Związku Powiatów Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie Związku Rewizyjnego Samorządu Terytorialnego Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy administratywiści Kategoria:Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930) Kategoria:Pracownicy Instytutu Nauk Prawnych PAN Kategoria:Prezesi banków II Rzeczypospolitej Kategoria:Starostowie powiatowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1974