Mewa obrożna (Xema sabini) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny mewowatych (Laridae). Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Jest to jedyny przedstawiciel rodzaju Xema. Tradycyjnie wyróżnia się cztery podgatunki. Różnice pomiędzy nimi są jednak słabo zaznaczone, w związku z tym często gatunek Xema sabini uznaje się za jednorodny i w ogóle nie wydziela podgatunków.
Zasięg występowania Mewa obrożna zamieszkuje w zależności od podgatunku: Xema sabini palaearctica – od Spitsbergenu po Półwysep Tajmyr i deltę Leny Xema sabini tschuktschorum – Półwysep Czukocki Xema sabini woznesenskii – od północno-wschodniej Syberii (wybrzeża Zatoki Anadyrskiej) po Alaskę Xema sabini sabini syn. X. s. sabina – od kanadyjskiej Arktyki po wschodnią Grenlandię. Ptaki wszystkich podgatunków zimują na środkowym Pacyfiku (na chłodnych wodach Prądu Peruwiańskiego u wybrzeży północno-zachodniej Ameryki Południowej i Ameryki Centralnej) i południowym Atlantyku (na chłodnych wodach Prądu Benguelskiego u wybrzeży południowo-zachodniej i południowej Afryki).
W Polsce pojawia się sporadycznie – do 2023 roku stwierdzono ją 41 razy, łącznie zaobserwowano 48 osobników.
Morfologia thumb|left|Mewa obrożna w upierzeniu spoczynkowym Cechy gatunku Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W szacie godowej grzbiet oraz barki popielate, końce skrzydeł i krawędzie natarcia do nadgarstka czarne. Pomiędzy kolorami czarnym i popielatym na wierzchu skrzydła biały trójkąt. Głowa ciemnoszara, oddzielona od reszty ciała czarną obrożą na szyi, dziób i nogi ciemne, koniec dzioba żółty. Reszta ciała biała, ogon lekko wcięty. W szacie spoczynkowej głowa bieleje, lecz potylica zostaje szara z ciemną półobrożą na karku. Osobniki młodociane podobne do dorosłych w szacie spoczynkowej. Popielata plama na wierzchu ciała przechodzi przez kark na potylicę. Pokrywa ją gęste, brązowe prążkowanie, a na końcu ogona znajduje się szeroki ciemny pasek. Upierzenie dorosłych osiągają w wieku 3 lat. Wymiary średnie długość ciała 27–33 cmrozpiętość skrzydeł 81–87 cmmasa ciała osobników dorosłych 155–213 g
Ekologia i zachowanie thumb|250px|Jaja z kolekcji muzealnej Biotop Brzegi mórz i jeziora w pasie tundry. Poza okresem lęgowym otwarte morze. Gniazdo Na ziemi, w trawie lub mchu, w pobliżu brzegu. Gnieździ się pojedynczo lub w małych koloniach, często razem z rybitwami popielatymi. Jaja W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju–lipcu 2 jaja. Wysiadywanie Jaja wysiadywane są przez okres około 24 dni przez obydwoje rodziców. Pożywienie Wodne i lądowe kręgowce oraz bezkręgowce, które zbiera z powierzchni wody, chwyta na ziemi lub w locie. Rabuje również gniazda innych ptaków.
Status i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje mewę obrożną za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International (2015) i Partners in Flight (2019), przekracza 340 tysięcy dorosłych osobników. Liczebność populacji europejskiej, według szacunków organizacji BirdLife International z 2015 roku, wynosi 1100–2100 par lęgowych. Ogólny trend liczebności uznawany jest za stabilny, choć u niektórych populacji nie jest on znany.
W Polsce objęta ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Mewowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Ptaki Arktyki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1819 roku