Parafia Przemienienia Pańskiego w Jastkowicach – parafia Kościoła Polskokatolickiego w RP, położona w dekanacie podkarpackim diecezji krakowsko-częstochowskiej.

Historia Po I wojnie światowej mieszkańcy Jastkowic podjęli próbę założenia parafii rzymskokatolickiej w swojej miejscowości. Wiernym z tej miejscowości dotarcie do parafialnego kościoła w Pysznicy uniemożliwiała rzeczka Bukowa, na Sanie od strony Rozwadowa nie było mostu, a przeprawa była możliwa wyłącznie promem. Organizowanie parafii spotkało się z oporem władz Kościoła rzymskokatolickiego, dlatego na prośbę mieszkańców Jastkowic i okolic Polski Narodowy Kościół Katolicki przysłał do Jastkowic swojego kapłana – ks. Władysława Strynkowskiego. Pierwsza polskokatolicka Msza św. w języku polskim została odprawiona przez niego 28 czerwca 1925 roku. Po nabożeństwie ks. Strynkowski wrócił do Krakowa. Wrócił 7 lipca 1925 roku w towarzystwie bp Grochowskiego, który przyjechał na jakiś czas do Polski z USA. W czasie nieobecności księdza policja opieczętowała kościół. Ten zerwał pieczęcie i otworzył kościół, ale zasłabł i tego samego dnia zmarł na zawał. Ponieważ parafia nie miała cmentarza chłopi podarowali na ten cel działki. 10 lipca 1925 pochowano tam ks. Strynkowskiego. W pogrzebie wzięli udział wezwani telegraficznie bp. Bończak z księżmi Pawlikowskim i Faronem.

Parafia polskokatolicka do grudnia 1925 roku korzystała z kościoła pomimo nakazu wydanego we wrześniu 1925 roku wydania budynku parafii rzymskokatolickiej (na podstawie konkordatu). W listopadzie na parafię polskokatolicką nałożono karę finansową za odprawianie nabożeństw.

Podczas Świąt Bożego Narodzenia 1925 roku doszło do 3-dniowych zamieszek. Doszło do szturmu kilkudziesięciu policjantów na zabarykadowany polskokatolicki kościół parafialny. Policja przy użyciu siekier wyłamała drzwi, wywlekła ze świątyni ludzi, którzy bronili dostępu do swojego kościoła, a następnie przypuściła atak na przypadkowych już mieszkańców Jastkowic. 10 osób zostało ciężko, a 50 lekko rannych. 10 lutego 1926 roku został aresztowany posługujący w Jastkowicach ks. Jaeger, nałożono na niego karę finansową. W styczniu 1926 roku Rzeszowie odbył się proces 30 aresztowanych w grudniu 1925 roku. Zwolniono wszystkich oprócz 4 osób z których tylko jedną skazano na 2 tygodnie, a pozostałe na 2–3 dni aresztu. Od czerwca 1927 roku nabożeństwa odbywały się w nowo zbudowanym domu na budowę którego wydano ponad 2 tysiące złotych.

W latach 70. XX wieku ks. Sobala pokrył kościół nową blachą, zastąpił drewniane ściany murowanymi i wybudował nową wieżę kościelną. Opiekował się wiernymi z Lipy Lubelskiej. W obchodach 50–lecia istnienia parafii wziął udział bp Tadeusz Majewski.

Wydarzenia sprzed 100. lat były powodem powstania w Jastkowicach dwóch przeciwstawnych bloków parafian, które to podziały trwają do dnia dzisiejszegoE. Elerowski, Parafie Polskiego Narodowego Katolickiego Kościoła w Polsce na tle historii, Warszawa 2011, s. 91..

Podczas obchodów 70–lecia parafii bp Jerzy Szotmiller poświęcił pomnik i ks. Władysława Strynkowskiego.

W dniu 25 lipca 1999 roku odbyła się uroczystość 75-lecia parafii. Na uroczystość przybył bp Jerzy Szotmiller, ks. Christoph Schuler Kościoła Chrześcijańskokatolickiego w Szwajcarii oraz wielu duchownych i wyznawców Kościoła Polskokatolickiego. Podczas uroczystości bp Jerzy Szotmiller poświęcił plebanię, która została zbudowana dzięki pomocy finansowej ks. Christopha Schulera ze Szwajcarii oraz wspólnemu wysiłkowi wielu polskokatolików. Ks. Schuller podarował także dwa dzwony „Przyjaźń".

Obecnie (2025) parafia jest mało liczna, ale jej wierni aktywnie uczestniczą w życiu liturgicznym wspólnoty. Parafia posiada własny duży, ponad 100.letni cmentarz parafialny zlokalizowany nieopodal kościoła. Od listopada 2025 r. duszpasterzem w parafii jest ks. mgr Zbigniew Czertwan. Msze św. sprawowane są w I i III niedzielę miesiąca (w święta i pozostałe - według ogłoszeń duszpasterza). Parafia prowadzi zlokalizowany w budynku dawnej 100. letniej plebanii Skansen Polskokatolicki, w którym zgromadzone są bogate zabytki i pamiątki ze 100. letniej przeszłości tej narodowo-katolickiej parafii w Jastkowicach. Na terenie skansenu polskokatolickiego zlokalizowana jest także Izba Pamięci ks. Władysława Strynkowskiego, męczennika i pierwszego proboszcza tej parafii. Parafia prowadzi katechizację w kilku szkołach powiatu stalowowolskiego.

Proboszczowie

ks. Władysław Strynkowski (1925) ks. B. Jaeger (1925–1926) ks. Józef Kwolek (od czerwca 1926–1928) ks. Władysław Sienko (1928) ks. Adam Jurgielewicz (1928– ?) ks. Józef Sobala (1971– ?) ks. bp Józef Dutkiewicz ks. Waldemar Mroczkowski ks. dziek.Marcin Dębski ( –2025)

Zobacz też Cmentarz polskokatolicki w Jastkowicach Parafia Przemienienia Pańskiego w Jastkowicach (rzymskokatolicka) Kościół Polskokatolicki w RP Diecezja krakowsko-częstochowska

Przypisy

Linki zewnętrzne Zdjęcie kościoła polskokatolickiego w Jastkowicach, polskaniezwykla.pl (dostęp: 20.07.2020)

Kategoria:Parafie diecezji krakowsko-częstochowskiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego Polskokatolicka