thumb|Grób Marcina Kacprzaka na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Marcin Kacprzak (ur. 6 listopada 1888 w Podolszycach, zm. 14 lipca 1968 w Warszawie) – lekarz, profesor nauk medycznych, wychowawca, pedagog, publicysta, pionier medycyny społecznej w Polsce.
Życiorys Syn Leona Kacprzaka (zm. 1908), dróżnika odcinka szosy warszawskiej, i Marianny (Marii) z Dudzińskich. Miał jedenaścioro rodzeństwa (w tym czworo przyrodnich z pierwszego małżeństwa ojca). W latach 1894–1899 uczęszczał do szkoły podstawowej w Lelicach. Następnie od 1900 r. był uczniem płockiego gimnazjum gubernialnego, z którego został relegowany w 1905 r. za udział w protestach szkolnych. W 1906 r. kontynuował naukę w założonym przez Polską Macierz Szkolną Gimnazjum Polskim w Płocku, które ukończył egzaminem dojrzałości w czerwcu 1908 r..
Studia lekarskie odbył w latach 1908–1914 na Sorbonie w Paryżu. Dyplom lekarski otrzymał w 1915 r. w Uniwersytecie Charkowskim, następnie pracował jako lekarz ziemski w Guberni Pskowskiej, a w 1921 r. podjął pracę lekarza sanitarnego w Warszawie. W latach 1922–1924 w ramach stypendium Fundacji Rockefellera studiował higienę i organizację służby zdrowia w Johns Hopkins University w Baltimore. Stopień doktora nauk medycznych otrzymał w 1928 r. w Krakowie. Odtąd już na stałe związał się ze zdrowiem publicznym, medycyną społeczną i epidemiologią. W latach 30. był naczelnikiem wydziału w Ministerstwie Opieki Społecznej „za zasługi na polu pracy naukowej, sanitarnej i propagandowej”.. Wykładał higienę w samorządzie w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie.
Od 1945 r. był profesorem na Uniwersytecie Łódzkim, a od 1947 r. jako profesor zwyczajny kierował Katedrą Higieny Akademii Medycznej w Warszawie, której to uczelni w latach 1955–1962 był rektorem. W latach 1953–1954 sprawował funkcję dyrektora w nowo utworzonym Instytucie Doskonalenia i Specjalizacji Kadr Lekarskich w WarszawieDyrektorzy CMKP w latach 1953–2013. W tym czasie (1954) podkreślał za Michaiłem Kalininem, że kształcenie młodzieży winno być elementem tworzenia "nowego człowieka, człowieka społeczeństwa socjalistycznego"Eugeniusz Olszewski, O wychowaniu młodzieży, w: Życie Szkoły Wyższej, nr 10/1954, s. 145. Zajmował się badaniem stanu zdrowia mieszkańców wsi polskiej, szczególnie mazowieckiej. W 1955 r. otrzymał Nagrodę Państwową II stopnia za długotrwałe i umiejętne krzewienie zasad higieny wśród najszerszego ogółu ludności. Sprawował wiele funkcji w organizacjach zagranicznych i krajowych. Po II wojnie światowej był współorganizatorem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Jako jeden z pierwszych otrzymał w 1957 r. w Pałacu Narodów w Genewie – Nagrodę im. Leona Bernarda, najwyższe wyróżnienie WHOLaureaci nagrody im. Leona Bernarda. Po wojnie doprowadził do reaktywowania Polskiego Towarzystwa Higienicznego, którego prezesem był do końca życia. Od 1951 r. członek korespondencyjny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, od 1962 r. członek korespondencyjny Polskiej Akademii UmiejętnościReprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN, Katedra Historii Medycyny UJ CM.
Od 1961 r. był członkiem Akademii Nauk Medycznych ZSRR, a od 1962 r. członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, gdzie przewodniczył Komitetowi Higieny. Był członkiem honorowym Towarzystwa Naukowego Płockiego. W 1964 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Płocka.
Był mężem Wandy z Żebrowskich (1889–1968), inż. agronoma.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A20-1-7).
Główne prace Wieś płocka (1937) Stan opieki lekarskiej nad ludnością wiejską (1937) Gruźlica na wsi (1938) Epidemiologia ogólna (1956) Źródło:
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (19 lipca 1955) „za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej w dziedzinie medycyny”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1951) „za zasługi w pracy zawodowej”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1946) „za zasługi położone na polu organizacji służby zdrowia w Polsce”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1933) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1967)Obchody Dnia Nauczyciela /w/ "Trybuna Ludu", nr 319, 17 listopada 1967, s. 1. Medal 10-lecia Polsku Ludowej (13 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 13 stycznia 1955 r. nr 0/114 - na wniosek Ministra Zdrowia.
Upamiętnienie Jest patronem Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Płocku oraz szkoły podstawowej w Starym Cykarzewie.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Charkowskiego Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Paryskiego Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Jagiełły w Płocku Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Płockiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Honorowi obywatele Płocka Kategoria:Ludzie związani z CMKP Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Polscy stypendyści Fundacji Rockefellera Kategoria:Rektorzy Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1968