mały|Aritmetica generale e algebra elementare, 1902
Giuseppe Peano (ur. 27 sierpnia 1858 w Spinetta, zm. 20 kwietnia 1932 w Turynie) – włoski matematyk i logik, profesor.
Życiorys Od 1890 profesor matematyki na uniwersytecie w Turynie i w latach 1886–1901 w akademii wojskowej w Turynie.
Opracował stosowaną powszechnie aksjomatykę arytmetyki liczb naturalnych (tzw. Aksjomaty Peana). Podał też dedukcyjny system aksjomatyczny geometrii euklidesowej (naśladujący system Pascha) zapisany ściśle w jego symbolice logicznej ze znakiem przynależenia ∈, bez użycia żadnego słowa z języka potocznegoG. Peano, I principi di Geometria, logicamente esposti, Bocca, Torino 1889..
Peano pierwszy zdefiniował ogólne pojęcie funkcji w terminach zbioru parPeano sformułował to w zwykłym języku matematycznym, a także w symbolice Whiteheada i Russela. U niego relacja (wł. relazione) to był pewien zbiór (classe) par uporządkowanych (coppie). Elementy par zapisywał w odwrotnej kolejności, tzn. współczesną parę (a,b) zapisywał jako b;a. Z kolei funkcja (funzione monodroma) to był pewien specjalny typ relacji takich, że warunki y;x i z;x pociągają y=z (Giuseppe Peano, Sulla definizione di funzione, Atti della Reale Accademiadei Lincei, Serie 5a, Classe di scienze fisiche, matematiche e naturali 20, 1911, s. 3–5)..
Znany jest jego przykład funkcji ciągłej przekształcającej odcinek domknięty na kwadrat domknięty, co jest sprzeczne z powszechną intuicją. Odwzorowanie to jest zwane krzywą Peana. Znane jest także jego twierdzenie o istnieniu rozwiązań pewnych równań różniczkowych, zwane twierdzeniem Peana.
Peano był również twórcą międzynarodowego sztucznego języka latina sine flexione, będącego uproszczoną formą łaciny, który opracował w latach 1903–1904.
Działalność Peana przyczyniła się do powstania tzw. włoskiej szkoły matematycznej, która zajmowała się m.in. badaniami nad logiką matematyczną i analizą podstaw matematyki. Peano zajmował się także teorią klas i uważany był za prekursora teorii mnogości.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne E. Stamm, Wł. M. Kozłowski, S. Dickstein: Józef Peano z Repozytorium Cyfrowego Instytutów Naukowych Giuseppe Peano – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Włoscy matematycy XIX wieku Kategoria:Włoscy matematycy XX wieku Kategoria:Równania różniczkowe – naukowcy Kategoria:Logicy matematyczni Kategoria:Topolodzy Kategoria:Twórcy języków sztucznych Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami twierdzeń Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami krzywych fraktalnych Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami krzywych płaskich Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej w Turynie Kategoria:Urodzeni w 1858 Kategoria:Zmarli w 1932