Dobiegniew (do 1945 ) – miasto w Polsce w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobiegniew, położone nad jeziorem Wielgie. Przez miasto przepływa rzeka Mierzęcka Struga.
Ośrodek turystyczno-wypoczynkowy i usługowy. Przemysł spożywczy.
Według danych GUS z 30 czerwca 2024 Dobiegniew liczył 2970 mieszkańców.
Położenie Dobiegniew położony jest w północno-wschodniej części województwa lubuskiego, w powiecie strzelecko-drezdeneckim około 50 km od Gorzowa Wielkopolskiego i 70 km od Piły. W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie: Droga krajowa nr 22, kierunek: Kostrzyn nad Odrą – Gorzów Wielkopolski – Dobiegniew – Człopa - Wałcz – Elbląg Droga wojewódzka nr 160, kierunek: Międzychód – Drezdenko – Dobiegniew – Choszczno – Suchań Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 351 Poznań – Szczecin. Miasto położone jest na Pojezierzu Dobiegniewskim na skraju Puszczy Drawskiej, nad jeziorem Wielgie i Mierzęcką Strugą.
Wcześniej Dobiegniew należał do WielkopolskiEdward Rymar, Początki i herb miasta Dobiegniewa, [w:] „Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny”, nr 13, red. nacz. Dariusz Aleksander Rymar, Towarzystwo Przyjaciół Archiwum i Pamiątek Przeszłości w Gorzowie Wielkopolskim, Gorzów Wielkopolski 2006, , s. 49., po czym około 1296 został opanowany przez Brandenburgię i włączony do Nowej Marchii, do której przynależał do 1945Wiktor Fenrych, Nowa Marchia w dziejach politycznych Polski w XIII i XIV wieku, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1959, s. 6..
Nazwa Miejscowość pod zlatynizowaną nazwą villa Dobegneve wymieniona jest w łacińskim dokumencie wydanym w Poznaniu w 1280 sygnowanym przez króla polskiego Przemysła II„Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski”, tom I, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1877, str.465-66..
Historia thumb|left|Dobiegniew ok. 1900 thumb|left|pomnik Czynu Żołnierskiego z 1979 na placu pchor Tadeusza Starca W okolicach Dobiegniewa, w kierunku na Drezdenko, została znaleziona bursztynowa figurka zoomorficzna (koń) nawiązująca do kręgu kulturowego Maglemose (7000–4500 lat p.n.e.)Kaczanowski I. P., Kozłowski J. K., Wielka Historia Polski tom 1. Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), 1999 Kraków. Figurka ta jest też przypisywana kulturze chojnicko-pieńkowskiej. Prace nad prehistorycznym osadnictwem na Pojezierzu Dobiegniewskim prowadził prof. Zbigniew Bagniewski.
Dobiegniew (osada rybacka) otrzymał prawa miejskie około 1298. W czerwcu 1433 zostało w trakcie wojny polsko-krzyżackiej (nieszawskiej) zdobyte przez wojska czesko-wielkopolskie. Miasto było kilkakrotnie niszczone przez pożary. W 1848 otwarto w Dobiegniewie stację kolejową na trasie łączącej Poznań i Szczecin.
W okresie wojennym (1940–1945) w Dobiegniewie był największy obóz jeńców wojennych Oflag II C Woldenberg. Na miejscu oflagu utworzono Muzeum Woldenberczyków. W 1945 miasto zostało zniszczone w 85%. W 1965 z inicjatywy byłych jeńców i Związku Bojowników o Wolność i Demokrację wybudowano szkołę Tysiąclecia im. ZBOWiDWojciech Jankowski, Mały przewodnik po Polsce, Wydawnictwo Sport i Turystyk Warszawa 1983 s. 105.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa gorzowskiego.
Demografia thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców Dobiegniewa w 2014
Według danych z 30 czerwca 2024 miasto miało 2970 mieszkańców.
Ludzie związani z Dobiegniewem
Honorowi Obywatele (m.in.) Mieczysław JanowskiWojciech Bal, Robert Dawidowski, Ryszard Długopolski, Adam M. Szymski. Architektura polska lat 1945-1960 na obszarze Pomorza Zachodniego. Wyd. II. Księży Młyn Wydaw. Michał Koliński Łódź 2022, s.320-322. ISBN 978-7729-475-8 Christian Christiansen Ryszard Koncewicz Zbigniew Wilma
Zabytki mały|Kościół Chrystusa Króla Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół pod wezwaniem Chrystusa Króla, obecnie kościół filialny parafii św. Józefa w Dobiegniewie, gotycki z XIV w., przebudowany w połowie XV w., XIX w., stojący na placu pchor. Tadeusza Starca cmentarz kościelny baszta – czata strażnicza z XIV w. z fragmentem miejskich murów obronnych, z XIV w., średniowiecznych arsenał, ul. Szpitalna 1, z połowy XIX w.
W Dobiegniewie mimo dotkliwych zniszczeń wojennych zachowało się kilka obiektów. Są to: synagoga cmentarz żydowski Muzeum Woldenberczyków – zlokalizowane w jednym z baraków obozowych cmentarz przy Muzeum Woldenberczyków spichlerz dworski z XVII w., który spłonął w latach 90. XX w. kościół św. Józefa z 1934
Z innych zabytków zachowały się po 1945 tylko nieliczne domy.
Herb w kulturze masowej Herb Dobiegniewa – szlachecki herb Poraj – pojawia się w cyklu fantasy o przygodach wiedźmina Geralta z Rivii autorstwa Andrzeja Sapkowskiego. Karminowe płaszcze ze znakiem białej róży noszą rycerze Zakonu Białej Róży.
Kultura i oświata mały|Muzeum Woldenberczyków Dobiegniew jest ośrodkiem kulturalnym dla gminy i miasta. W mieście istnieje Muzeum Woldenberczyków na terenie byłego obozu jenieckiego oraz biblioteka miejska.
W mieście funkcjonują następujące placówki oświatowe: Gminny Zespół SzkółGminny Zespół Szkół w Dobiegniewie. gzsdobiegniew.edupage.org [dostęp 2019-06-08] Przedszkole Miejskie
Ochrona zdrowia W mieście funkcjonują dwie przychodnie Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Zdrowie” oraz dwie apteki Apteka św. Marcina i Apteka „Pod Platanem”.
Sport i rekreacja Baza sportowa w mieście składa się z zespołu boisk sportowych, hali sportowej z pełnym wyposażeniem i zapleczem (usytuowana na terenie Lasku Miejskiego), istnieją plaże miejskie nad jeziorem Osiek (powierzchnia 6 km², długość 10 km), na terenie gminy i miasta są liczne ścieżki rowerowe, szlaki piesze. Dobiegniew ma Harcerski Klub Żeglarski Panta Rei. Co roku przez pierwszy tydzień lipca odbywa się w Dobiegniewie Międzynarodowy Młodzieżowy Turniej Piłki Nożnej Dobiegniew Cup. Nad jeziorem Osiek istnieje kemping.
Miejscowość jest siedzibą piłkarskiego Klubu Sportowego „Błękitni” Dobiegniew, który został założony w 1946. Zespół rozgrywa mecze na stadionie mieszczącym 1200 miejsc (900 siedzących). Barwy klubu: biało-niebieskie. 1 sierpnia 2008 rozpoczęto budowę boiska Orlik 2012.
Gospodarka W mieście istnieje drobny przemysł, głównie drzewny, bazujący na surowcu pozyskiwanym z okolicznych lasów. Istnieją też restauracje, bary, wiele punktów usługowo-handlowych, markety, pensjonaty i schronisko młodzieżowe. W mieście znajduje się również posterunek policji, poczta oraz oddziały i filie banków.
Wspólnoty wyznaniowe Kościół rzymskokatolicki: parafia św. Józefa Świadkowie Jehowy: zbór (Sala Królestwa)
Zobacz też thumb|Stacja kolejowa Dobiegniew Dobiegniew – stacja kolejowa Wielgie – jezioro w gminie Dobiegniew
Przypisy
Linki zewnętrzne Miasto i gmina Dobiegniew Historia Żydów w Dobiegniewie na portalu Wirtualny Sztetl
Muzeum Woldenberczyków w Dobiegniewie Dobiegniew Cup
Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIII wieku Kategoria:Miasta w województwie lubuskim