Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie (w skrócie: CBH PAN; ) – jednostka naukowa Polskiej Akademii Nauk (PAN) z siedzibą w Berlinie, utworzona w 2006 r. Jest jedną z sześciu stacji naukowych PAN za granicą, obok placówek w Brukseli, Kijowie, Paryżu, Rzymie i Wiedniu.
Profil CBH PAN zajmuje się badaniem i upowszechnianiem wiedzy o stosunkach polsko-niemieckich w kontekście historii i kultury Europy. Realizuje projekty naukowe, popularnonaukowe, dydaktyczne i kulturalne, zarówno samodzielnie, jak i we współpracy z międzynarodowymi partnerami. Upowszechnia je poprzez publikacje, konferencje, seminaria, wystawy i obecność w Internecie. Kładzie nacisk na interdyscyplinarne badania w zakresie nauk humanistycznych i społecznych: historii, historii sztuki, kulturoznawstwa, muzeologii, politologii, socjologii i antropologii kulturowej. W ramach dyplomacji naukowej dąży do umiędzynarodowienia polskiej humanistyki oraz zbliżenia między Polakami a Niemcami.
Historia i główne projekty mały|lewo|Siedziba CBH PAN w Berlinie CBH PAN powstało dzięki możliwości szerszej polsko-niemieckiej współpracy naukowej, która pojawiła się wraz z transformacją systemową w Polsce po 1989 r., zjednoczeniem Niemiec w latach 1989–1990 i podpisaniem polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie w 1991 r. W 1999 r. PAN powołała do życia Stację Naukową w Berlinie, a w 2006 r. przekształciła ją w CBH PAN, którego zadaniem stało się badanie relacji polsko-niemieckich. Idea CBH PAN wzorowana była na Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie.
W pierwszych latach istnienia CBH PAN zrealizowało projekty, które ugruntowały jego pozycję w berlińskim środowisku naukowym (m.in. My Berlińczycy! Wir Berliner! Polacy w rozwoju Berlina (XVIII–XXI wiek), 2006–2009; „Modi Memorandi”: Interdyscyplinarny leksykon terminów pamięci zbiorowej, 2011–2014; Polsko-niemieckie miejsca pamięci, 2012–2015; Unsettling Remembering and Social Cohesion in Transnational Europe (UNREST) w ramach programu Unii Europejskiej „Horyzont 2020”, 2015–2019).
Od 2008 r. CBH PAN wspólnie z Ambasadą Polski w Berlinie przyznaje corocznie Naukową Nagrodę Ambasadora RP za najlepsze rozprawy doktorskie i prace magisterskie powstałe na niemieckich uczelniach i poświęcone historii i kulturze Polski oraz relacjom polsko-niemieckim. W 2010 r. CBH PAN zainicjowało comiesięczne otwarte seminaria z cyklu Klaus Zernack Colloquium, odbywające się każdego roku pod innym hasłem.
CBH PAN jest partnerem Polsko-Niemieckiej Komisji Podręcznikowej, z którą koordynowało prace nad polską i niemiecką wersją podręcznika szkolnego Europa. Nasza Historia/Europa – Unsere Geschichte (2016–2020). Współpracuje też ze Stacją Naukową PAN w Wiedniu przy projektach wydawniczych i Stacją Naukową PAN w Paryżu przy organizacji konferencji.
Publikacje Od 2007 r. CBH PAN wydaje w języku niemieckim rocznik „Historie”, poświęcony historii polsko-niemieckich oddziaływań. Prowadzi też cztery serie wydawnicze: Fokus. Neue Studien zur Geschichte Polens und Osteuropas, Polen in Europa (obie we współpracy z wydawnictwem Brill), Przełomy i ludzie dialogu. Z historii polsko-niemieckiego porozumienia (samodzielnie) oraz Materiały źródłowe i opracowania do dziejów stosunków polsko-niemieckich w epoce nowożytnej i XIX w. (we współpracy z Muzeum Historii Polski w Warszawie). Od 2017 r. CBH PAN uczestniczy merytorycznie w publikacji czterotomowego akademickiego podręcznika do historii Polski w języku niemieckim Polen in der europäischen Geschichte. Ein Handbuch in vier Bänden (wyd. Hiersemann Verlag).
Strona edukacyjno-historyczna „CBHist.” W 2022 r. CBH PAN uruchomiło edukacyjno-historyczną stronę internetową „CBHist.”, promującą historię Polski wśród niemieckojęzycznych uczniów, studentów i nauczycieli. Strona integruje treści tworzone i współtworzone przez pracowników CBH PAN, w tym e-booki, podcasty, nagrania wideo, opracowania źródeł historycznych i scenariusze lekcyjne do nauki historii.
Biblioteka CBH PAN prowadzi w swojej siedzibie bibliotekę liczącą ok. 12 tys. książek i czasopism poświęconych historii Polski i Niemiec. Pozycje udostępniane są w ogólnodostępnej czytelni. Katalog biblioteki powiązany jest z systemami bibliotecznymi: polskim MAK+ i niemieckim KOBV.
Dyrektorzy 2006–2018: Robert Traba od 2018:
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona główna CBH PAN Kanał CBH PAN na YouTube Strona edukacyjno-historyczna „CBHist.”, prowadzona przez CBH PAN
Kategoria:Stacje naukowe PAN za granicą Kategoria:Stosunki polsko-niemieckie Kategoria:Nauki historyczne w Polsce Kategoria:Nauka w Niemczech Kategoria:Historiografia polska