Zdzisław Barszczewski (ur. 17 lutego 1931 w Surowej, zm. 17 lipca 2026 we Wrocławiu) – generał brygady Wojska Polskiego, magister inżynier.
Życiorys Służbę wojskową rozpoczął 25 września 1949 roku jako podchorąży Oficerskiej Szkoły Inżynieryjnej we Wrocławiu. Jako prymus uczelni promowany na stopień podporucznika w 1952 roku, następnie został skierowany do 1 Praskiego pułku piechoty na stanowisko dowódcy plutonu saperów. Brał udział w rozminowaniu Warszawy i Mazowsza. W latach 1953–1956 był dowódcą plutonu podchorążych w Oficerskiej Szkole Wojsk Inżynieryjnych, a w latach 1955–1960 słuchaczem Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Po ukończeniu WAT został dowódcą batalionu pontonowego w 1 pułku pontonowym w Brzegu. Po tym trzy lata 1963–1966 dowodził 21 batalionem saperów 10 Dywizji Pancernej. Był pierwszym dowódcą 6 pułku pontonowego w Głogowie (1966–1970), kontynuatorem akcji rozminowania miasta. Dowodzony przez niego pułk uzyskał tytuł przodującej jednostki. W 1971 roku zakończył Podyplomowe Studia Operacyjno–Strategiczne w Akademii Sztabu Generalnego w Rembertowie. Został szefem wydziału planowania Szefostwa Wojsk Inżynieryjnych Śląskiego Okręgu Wojskowego. Przez rok był zastępcą szefa Wojsk Inżynieryjnych ŚOW. Od 1973 pełnił służbę jako zastępca komendanta do spraw szkolenia, a następnie od 1974 do 1982 roku komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Inżynieryjnych we Wrocławiu. Absolwent Wyższego Kursu Akademickiego Wojskowej Akademii Inżynieryjnej im. Waleriana Kujbyszewa w Moskwie. Od 1983 roku pełnił służbę poza wojskiem – był komendantem Ochotniczych Hufców Pracy. W latach 1987–1992 był szefem Wojsk Inżynieryjnych MON. W 1988 roku ukończył Kurs Operacyjno–Strategiczny w Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K.J. Woroszyłowa. Kierował akcjami przeciwpowodziowymi na Dolnym Śląsku. Autor szeregu prac z dziedziny organizacji działań inżynieryjno-saperskich.
W 1979 został mianowany na stopień generała brygady. W okresie stanu wojennego w Polsce był pełnomocnikiem Komitetu Obrony Kraju – komisarzem wojskowym na województwo wałbrzyskie.
W latach 1986–1988 członek Społecznego Komitetu Odnowy Starego Miasta Zamościa. Zawodową służbę zakończył 21 października 1992 roku. W stanie spoczynku działacz Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego, m.in. przewodniczący organizacji wojewódzkiej we Wrocławiu.
Historyk i biograf polskich saperów. Kanclerz kapituły Odznaki „Za Rozminowanie Kraju”. Honorowy Obywatel miasta Głogowa.
Wybór publikacji Zdzisław Barszczewski: Przywrócone życiu. Rozminowanie ziem Polski. Wydawnictwo Bellona, 1998, . Zdzisław Barszczewski: Sylwetki saperów. Warszawa; Dom Wydawniczy „Bellona”, 2001. . Zdzisław Barszczewski: Polscy saperzy polegli w latach 1914–2010, wyd. PoliFot Wrocław 2010. . Zdzisław Barszczewski (red.): Stan wojenny: wspomnienia, komentarze [opracowanie zbiorowe], wyd. PoliFot Wrocław 2008. .
Życie prywatne Mieszkał we Wrocławiu. Był wdowcem. Miał trzy córki.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 1992 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 1982 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1968 Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Stowarzyszenia Saperów Polskich” – 2023 Brązowa Odznaka „Za zasługi w ochronie porządku publicznego” (1974)
Przypisy Arkadiusz Czwołek, Wojciech Polak, Stan wojenny: fakty, hipotezy, interpretacje: zbiór studiów, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2008, s. 169.
Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom I: A–H, Toruń 2010, s. 114.
Minister Spraw Wewnętrznych gościem żołnierzy Śląskiego Okręgu Wojskowego, „Żołnierz Wolności”, nr 195, 17 sierpnia 1974, s. 2.
Linki zewnętrzne jednostki wojskowe.pl
Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Generałowie brygady Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Honorowi obywatele Głogowa Kategoria:Komisarze wojskowi w stanie wojennym w Polsce 1981–1983 Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za zasługi w ochronie porządku publicznego” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Oficerowie Wojsk Inżynieryjnych ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Absolwenci Wojskowej Akademii Inżynieryjnej im. W.W. Kujbyszewa Kategoria:Absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K.J. Woroszyłowa Kategoria:Oficerowie 1 Praskiego Pułku Piechoty Kategoria:Komendanci Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Inżynieryjnych Kategoria:Wojskowi związani z Wrocławiem Kategoria:Zmarli w 2026