Charles-Eugène Delaunay (ur. 9 kwietnia 1816 w Lusigny-sur-Barse, zm. 5 sierpnia 1872 w Cherbourgu) – francuski astronom i matematyk.

Życiorys Pochodził z ubogiej rodziny, w dzieciństwie został wysłany do wuja, który mieszkał w Troyes, tam uczęszczał do szkoły. W 1833 roku wyjechał do Paryża, aby studiować na École polytechnique.

W 1841 opublikował rozprawę doktorską zatytułowaną De la distinction des maxima et des minima dans les questions qui dépendent de la méthode des variations, po czym Jean-Baptiste Biot zaproponował mu przejęcie swoich wykładów z fizyki astronomicznej na Sorbonie. W 1843 roku ukończył studia inżynierskie na École des Mines. Wykładał tam geometrię i mechanikę w latach 1845-1850. W 1850 roku objął katedrę mechaniki na Sorbonie, a w 1851 został profesorem w École polytechnique. W 1855 został wybrany do Sekcji Astronomii Francuskiej Akademii Nauk.

Opublikował kilka artykułów dotyczących perturbacji Urana. Zajmował się także teorią pływów. Badał mechanikę Księżyca jako specyficzny przypadek problemu trzech ciał.

W 1870 roku objął stanowisko dyrektora obserwatorium paryskiego.

W 1872 roku Delaunay i trzy inne osoby utonęły po tym, jak łódź, którą płynęli przewróciła się na skutek silnego podmuchu wiatru.

Wyróżnienia i nagrody thumb|Nazwisko Delaunay’go na Wieży Eiffla w Paryżu – po prawej, obok nazwiska Foucault

członek Francuskiej Akademii Nauk (1855) zagraniczny członek brytyjskiego Royal Society (1869) Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego (1870) jego nazwisko znajduje się na liście 72 nazwisk na wieży Eiffla jego nazwiskiem nazwano jeden z kraterów na Księżycu

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci École polytechnique Kategoria:Absolwenci Mines ParisTech Kategoria:Francuscy astronomowie XIX wieku Kategoria:Francuscy matematycy XIX wieku Kategoria:Członkowie Francuskiej Akademii Nauk Kategoria:Członkowie Royal Society Kategoria:Laureaci Złotego Medalu Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego Kategoria:Wyróżnieni na liście 72 nazwisk na wieży Eiffla Kategoria:Ludzie związani z Cherbourg-en-Cotentin Kategoria:Urodzeni w 1816 Kategoria:Zmarli w 1872