Tacciana Siarhiejeuna Proćka (, , Tatjana Siergiejewna Prot′ko; ur. 8 lutego 1951 w Mińsku) – białoruska działaczka społeczna, obrończyni praw człowieka, w latach 1995–2008 przewodnicząca Białoruskiego Komitetu Helsińskiego; kandydatka nauk filozoficznych (odpowiednich polskiego stopnia doktora)
Życiorys Urodziła się 8 lutego 1951 roku w Mińsku w Białoruskiej SRR, ZSRR. W 1974 roku ukończyła Białoruski Uniwersytet Państwowy (BUP), w 1983 roku uzyskała stopień kandydatki nauk filozoficznych (odpowiednich polskiego stopnia doktora). Temat jej dysertacji kandydackiej brzmiał: Zmiana struktury wiedzy fizycznej w procesie jej rozwoju. W 1968 roku rozpoczęła pracę jako techniczka, a od 1972 inżynier w Katedrze Fizyki Półprzewodników. Od 1982 roku była wykładowczynią na Katedrze Fizyki Jądrowej BUP, od 1983 kolejno młodszą pracowniczką naukową, pracowniczką naukową i starszą pracowniczką naukową Instytutu Historii Akademii Nauk Białoruskiej SRR. W latach 1992–1994 pracowała jako starsza redaktorka Kompanii Radiowo-Telewizyjnej Białorusi, redaktorka programu radiowego „Nasza Minuuszczyna” (), komentatorka polityczna. Od 1996 roku była starszą pracowniczką naukową Instytutu Historii.
Tacciana Proćka od 1995 roku była przewodniczącą Białoruskiego Komitetu Helsińskiego (BKH). W 2000 roku przez Komitet i białoruskie media przetoczyła się dyskusja na temat kontrowersji wokół metod pracy przewodniczącej, w tym kwestii źródeł finansowania organizacji. W związku z tym część działaczy będąca w opozycji do Proćki opuściła BKH i założyła nowe stowarzyszenie „Helsinki XXI”. Od 2004 roku Komitet był wielokrotnie obiektem spraw sądowych w związku z zarzutami ze strony władz o niepłacenie podatków od pomocy finansowej otrzymywanej z Europy Zachodniej. Wiosną 2008 roku Tacciana Proćka złożyła wniosek w prośbą o zwolnienie jej ze stanowiska przewodniczącej BKH. Rada wniosku nie przyjęła, jednak zgodnie ze statutem organizacji, wystarczy sam wniosek. Pełniącym obowiązki przewodniczącego został Aleh Hułak. W późniejszym okresie została zastępczynią przewodniczącego BKH i jedną z przywódców Ruchu Społecznego „Mów Prawdę!”.
Prace Tacciana Proćka jest autorką i współautorką prac o tematyce historycznej w języku białoruskim i rosyjskim:
.
Odznaczenia Medal Franciszka Bahuszewicza Białoruskiego PEN-Centrum.
Życie prywatne Tacciana Proćka jest zamężna, ma dwie córki. Prywatnie zajmuje się kolekcjonowaniem banknotów, posiada ich ok. 700–750.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego Kategoria:Członkowie Białoruskiego Komitetu Helsińskiego Kategoria:Ludzie związani z Mińskiem Kategoria:Urodzeni w 1951