Gniewosz południowy (Coronella girondica) – gatunek niewielkiego, smukłego węża z rodziny połozowatych (Colubridae), zamieszkujący południowo-zachodnią i południową Europę oraz północno-zachodnią Afrykę.
Wygląd Mały (zwykle ok. 50–60 cm, maksymalnie do 80 cm), szary lub żółtobrązowy wąż o gładkich łuskach i niezbyt dużych oczach z okrągłą źrenicą. Na grzbiecie zawsze występują wyraźne ciemne plamy, brzuch od żółtawego po czerwonawy, pokryty zawsze kratkowanym wzorem. Wyraźne, ciemne pasy znajdują się na głowie, biegnąc od oczu do szyi.
Występowanie Gniewosz południowy zamieszkuje znacznie mniejszy areał niż gniewosz plamisty (Coronella austriaca) – w Europie ogranicza się on do Hiszpanii, Portugalii, południowej Francji i Włoch (z wyjątkiem najdalej na północ wysuniętych fragmentów Niziny Padańskiej i Alp). Jest dość liczny na Sycylii, nie ma go za to w ogóle na Korsyce i Sardynii. W Afryce spotykany w Maroku, Tunezji i Algierii. Jest w zasadzie wężem nizinnym, spotykano go jednak nawet na wysokości ok. 1500 m n.p.m., w górach Atlas nawet powyżej 3000 m n.p.m. Zamieszkuje stanowiska suche i ciepłe, pola, miejsca kamieniste, porośnięte luźno krzakami lub bylinami.
Tryb życia Od gniewosza plamistego odróżnia go bardziej skryty tryb życia, większą część dnia spędza w kryjówkach pod kamieniami lub gałęziami, uaktywnia się przeważnie wieczorem, rozpoczynając polowanie głównie na niewielkie jaszczurki i węże, wyjątkowo małe gryzonie. Zdobycz dusi splotami ciała, mniejszą czasami połyka żywcem.
Rozmnażanie W odróżnieniu od jajożyworodnego gniewosza plamistego, jest jajorodny. Biologia rozrodu tego gatunku jest słabo poznana; gody przypadają z reguły na kwiecień i maj, młode wykluwają się w sierpniu lub wrześniu; jest ich mniej niż u gniewosza plamistego, najczęściej nie więcej niż 5–10V. Laňka, Z. Vít, Płazy i Gady, Polska Oficyna Wydawnicza BGW Warszawa 1993, .
Uwagi W porównaniu z gniewoszem plamistym jest powolniejszy i łagodniejszy: C. austriaca schwytany broni się agresywnie, najczęściej gryząc bez wahania, C. girondica tymczasem stara się uciec i gryzie wyjątkowo rzadkoG. Diesener, J. Reichholf, Płazy i gady, Bertelsmann Publishing, Warszawa 1997, . W niewoli oswaja się dość długo, wymaga niewielkiego, suchego i umiarkowanie ogrzewanego terrarium, zalecana jest również hibernacjaJ. Coborn, Atlas węży świata, MUZA S.A., Warszawa 1993, .
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Połozowate Kategoria:Łuskonośne Europy Kategoria:Łuskonośne Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1803 roku