Mwanga (ur. 1866, zm. 8 maja 1903Inne źródła podają rok 1901, patrz Britannica (2013).) – władca (kabaka) Bugandy w latach 1884–1888 i 1889–1897, ostatni niezależny władca Bugandy, z jego rozkazu doszło w latach 1885–1887 do prześladowań i pogromu chrześcijan.

Życiorys Urodzony w 1866 roku Mwanga był synem Mutesy I i jego żony Abisagi Bagalayaze. Wychowany był w tradycji Gandów z dala od dworu królewskiego. Z woli ojca został jego następcą jako władca Bugandy – kabaka, obejmując tron 24 października 1884 roku po śmierci Mutesy I. Cztery miesiące później uszedł z życiem z zamachu stanu przeprowadzonego przez niezadowolonych z wyboru następcy szefów (bakungu).

W okresie tym trwała wojna domowa pomiędzy szefami wspierającymi trzy rywalizujące ze sobą frakcje: muzułmańską, protestancką i katolicką, zagrażając władzy kabaki. Mwanga nie był w stanie zapanować nad sytuacją i obrócił się przeciwko chrześcijanom na dworze, których postrzegał jako zagrożenie dla swojej pozycji. Misjonarze chrześcijańscy cieszyli się szczególną pozycją na dworze usankcjonowaną przez Mutesę I. W 1885 roku po aneksji terenów Tanzanii przez Niemcy, pod wpływem premiera, wydał rozkaz zabicia anglikańskiego biskupa Jamesa Hanningtona (1847–1885), który był w drodze do Bugandy. Biskup miał zignorować zalecenie o obraniu tradycyjnej drogi od południa przez Jezioro Wiktorii. W latach 1885–1887 wskutek prześladowań z rozkazu Mwangi zginęło m.in. 45 chrześcijan katolickich i protestanckich, uznanych później za męczenników wiaryInne źródła podają rok 1882 kiedy to 32 osoby zostały spalone w Namugongo, 51 zostało zabitych w stolicy a ok. sto zginęło podczas dalszych prześladowań, patrz Gates (2012). Britannica (2013) mówi o 3 ofiarach w 1885 roku i 30 w 1886 roku. Britannica (2016) podaje, że 22 zamordowanych katolików zostało uznanych przez Kościół katolicki za męczenników wiary i kanonizowanych przez papieża Pawła VI 18 października 1964 roku..

10 września 1888 roku szefowie (bakungu) wymówili królowi posłuszeństwo i wygnali go z kraju. Doszło do kolejnej wojny domowej. W październiku 1888 roku muzułmanie dokonali zamachu stanu, po czym chrześcijanie wraz z Apolo Kagwą przywrócili Mwangiego na tron w październiku 1889 roku, a Kagwa został premierem – katikiro, nabywając coraz więcej władzy w królestwieInne źródła podają rok 1890, patrz Britannica (2008).. Interwencje niemieckich i brytyjskich agentów przyczyniły się do zwycięstwa frakcji protestanckiej nad katolicką i do dalszego umocnienia pozycji Kagwy. W 1894 roku Buganda stała się protektoratem brytyjskim, a Kagwa pomógł zarówno w organizacji administracji, jak i w poszerzeniu terytorium Bugandy. W 1897 roku Mwanga zorganizował powstanie przeciwko Brytyjczykom, które zostało stłumione przez Kagwę i szefów (bakungu). Mwanga musiał uciekać z kraju, a 7 sierpnia 1897 roku władza została formalnie przekazana na rzecz jego niemowlęcego syna Daudi Chwa II. Rządy w kraju w imieniu nowego króla zaczął sprawować regent Apolo Kagwa.

Mwanga uciekł najpierw do Niemieckiej Afryki Wschodniej, gdzie został pojmany, lecz udało mu się uciec. Następnie połączył siły z królem Bunyoro, jednak w styczniu 1898 roku został pojmany i zesłany na wygnanie na Seszele, gdzie zmarł 8 maja 1903 roku. 3 sierpnia 1910 roku jego szczątki spoczęły w królewskim grobie w Kasubi.

Rodzina Mwanga miał szesnaście żon, z którymi doczekał się siedmiu synów i czterech córek. Syn z czwartą żoną – Daudi Chwa urodzony w 1896 roku został jego następcą na tronie Bugandy.

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Urodzeni w 1866 Kategoria:Władcy Bugandy Kategoria:Zmarli w 1903