Józef Kowalski (ur. 4 marca 1925 w Zygmuntowie k. Sochaczewa, zm. 13 października 1993 w Warszawie) – generał brygady, pilot LWP, wieloletni komendant Wyższej Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie (1963–1981), poseł na Sejm PRL VII kadencji (1976–1980), prezes Polskich Linii Lotniczych LOT (1981–1986).

Życiorys 1925–1945 Syn Rocha i Anastazji z domu Błaszczyk. Do 1939 skończył 7 klas szkoły powszechnej. W 1941 został schwytany przez niemiecką żandarmerię i wywieziony na roboty przymusowe do Berlina, skąd udało mu się zbiec. Od września 1942 walczył w oddziale GL im. Kazimierza Pułaskiego działającym w okolicach Sochaczewa i Warszawy. Zagrożony aresztowaniem przeniósł się w maju 1944 do Warszawy. Nie wziął udziału w powstaniu warszawskim, 9 sierpnia został ewakuowany z ludnością cywilną do Wrocławia. Udało mu się uciec, ale szybko został aresztowany i uwięziony w Ostrowie Wielkopolskim, skąd 30 sierpnia został przeniesiony do więzienia w Radogoszczu. Został z niego przeniesiony do obozu pracy karnej w Sikawie, skąd zdołał zbiec 1 września 1944. 21 stycznia 1945 wstąpił do UB. W tym samym miesiącu został także członkiem Polskiej Partii Robotniczej. Do 31 grudnia 1945 był funkcjonariuszem PUBP w Sochaczewie. Odszedł ze służby na własną prośbę i wyjechał na Ziemie Odzyskane.

1945–1956 Od lutego 1946 uczył się w szkole technicznej w Jeleniej Górze. 20 sierpnia został powołany do odbycia służby wojskowej, otrzymał przydział do 4 Batalionu Obsługi Lotnisk, skąd 10 stycznia 1947 został przeniesiony do 3 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Gdyni-Babich Dołach. 25 stycznia 1948 rozpoczął naukę w Oficerskiej Szkole Lotniczej w Dęblinie, którą ukończył 5 września i pozostał w niej jako pilot-instruktor. 27 lutego 1951 został dowódcą klucza w eskadrze szkolnej, 17 lipca został mianowany pomocnikiem dowódcy eskadry do spraw wyszkolenia podstawowego w Radzyniu Podlaskim. 22 lutego 1952 powrócił do 3 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego na stanowisko dowódcy eskadry. 9 września został przeniesiony do Oficerskiej Szkole Lotniczej nr 5 w Radomiu na stanowisko dowódcy szkolnej eskadry pilotów myśliwskich. 24 grudnia 1953 objął stanowisko dowódcy szkolnej eskadry pilotażu na samolotach tłokowych, a 13 kwietnia 1955 stanowisko dowódcy eskadry szkolenia przejściowego. 29 października 1955 został wyznaczony na stanowisko zastępcy komendanta do spraw pilotażu w OSL.

1956–1993 thumb|Komendant Wyższej Oficerskiej Szkoły Lotniczej gen. bryg. pil. Józef Kowalski wręcza broń podchorążemu pierwszego roku studiów, 1974 W 1958 zdał egzamin maturalny w Liceum Ogólnokształcącym dla Pracujących nr 89 w Nowym Mieście nad Pilicą. 28 lutego 1958 objął stanowisko dowódcy 61 Pułku Szkolno-Bojowego w Nowym Mieście nad Pilicą. 31 sierpnia 1961 ukończył Wyższy Kurs Doskonalenia Oficerów przy Akademii Sztabu Generalnego w Rembertowie. 7 sierpnia 1962 został mianowany zastępcą komendanta Oficerskiej Szkoły Lotniczej im. Janka Krasickiego w Dęblinie. Również w tym roku rozpoczął zaoczne studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 1967 obronił pracę magisterską pt. Koncepcje polityczne Romana Dmowskiego. 23 czerwca 1969 na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych po obronie rozprawy pt. Zagadnienia wpływu pochodzenia społecznego, wieku i typu ukończonej szkoły średniej na postępy szkolenia wojskowego. W październiku 1969 został mianowany generałem brygady, nominację wręczył mu w Belwederze przewodniczący Rady Państwa PRL Marian Spychalski.

Oficerska Szkoła Lotnicza pod jego kierownictwem przekształciła się w 1968 w Wyższą Oficerską Szkołę Lotniczą im. Jana Krasickiego. Na terenie szkoły zostały zbudowane nowoczesne obiekty lotniskowe i szkoleniowe, osiedla mieszkaniowe oraz ośrodki rekreacyjno-sportowe i kulturalne. Dzięki jego staraniom przy WOSL utworzono filię Wydziału Pedagogicznego UMSC, co przyczyniło się do podwyższenia kwalifikacji zawodowych kadry dydaktycznej i instruktorskiej. W 1972 powstało przy WOSL Ogólnokształcące Liceum Lotnicze im. Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury w Dęblinie kształcące kandydatów do studiów w WOSL. Za jego kadencji na osiedlu Lotnisko powstała Szkoła Podstawowa nr 4 im. Bohaterów Lotnictwa Polskiego, został zrewitalizowany dębliński zespół pałacowy i przylegający do niego park. Przyczynił się do nawiązania współpracy z państwami zachodnimi, dzięki jego staraniom dęblińską szkołę wizytowali przedstawiciele francuskiej szkoły lotniczej Salon de Provence.

29 października 1971 ukończył Kurs Dowódczo-Sztabowy przy Wojskowej Akademii Lotniczej im. Jurija Gagarina w Monino. W lipcu 1976, w systemie zaocznym, ukończył Akademię Sztabu Generalnego im. gen. broni Karola Świerczewskiego w Warszawie.

W 1974 na podstawie przedłożonego dorobku naukowego i rozprawy nt. Ocena prognostyczności metod badań psychologicznych kandydatów i podchorążych WOSL w świetle wyników kształcenia został doktorem habilitowanym na UMSC. Od 1976 do 1980 pełnił mandat posła na Sejm PRL VII kadencji z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w okręgu Puławy. 12 sierpnia 1981 został urlopowany z wojska i mianowany prezesem Polskich Linii Lotniczych LOT, pełnił tę funkcję do 10 listopada 1986. W grudniu 1987 pożegnany przez ministra obrony narodowej gen. armii Floriana Siwickiego w związku z zakończeniem zawodowej służby wojskowej i w maju 1988 przeniesiony w stan spoczynku. W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Został uhonorowany nadaniem mu tytułu Honorowego Obywatela Miasta Dęblina, jedna z dęblińskich ulic została nazwana jego nazwiskiem. 1 grudnia 2020 Instytut Pamięci Narodowej zwrócił się do Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego o zmianę tej nazwy jako niezgodnej z Ustawą z dnia 1 kwietnia 2016 o zakazie propagowania komunizmu

Został pochowany na Powązkach Wojskowych w Warszawie (kwatera BII-13-7).

Życie prywatne W 1952 w Radzyniu Podlaskim zawarł związek małżeński z Mieczysławą Woźniak. Był ojcem dwóch synów: Krzysztofa Wojciecha (ur. 1952) i Lecha (ur. 1954).

Odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy (1983) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1973) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1968) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1963) Krzyż Walecznych (1972) Złoty Krzyż Zasługi (1959) Srebrny Krzyż Zasługi (1951) Krzyż Partyzancki (1964) Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej (1973) Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny Brązowy Medal Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Złota Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” (1968)Sportowe odznaczenia dla generałów i oficerów WP. „Trybuna Ludu”, s. 6, nr 286 z 17 października 1968. Zasłużony Pilot Wojskowy PRL Odznaka „Za Zasługi dla ZBoWiD” (1974)Dęblińska „Szkoła Orląt” wyróżniona odznaką „Za Zasługi dla ZBoWiD”. „Żołnierz Wolności”, s. 5, nr 154 z 1 lipca 1974. Pamiątkowa odznaka XX-lecia Oficerskiej Szkoły Lotniczej (1965) Order Czerwonego Sztandaru (ZSRR) (1973)

Przypisy

Bibliografia

Janusz Królikowski: Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990 t. II: I–M, Toruń 2010, s. 261–264

Informacje w BIP IPN

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Deportowani na roboty przymusowe przez nazistowskie Niemcy w Polsce 1939–1945 Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Oficerowie Oficerskiej Szkoły Lotniczej Kategoria:Oficerowie polskiego lotnictwa wojskowego 1943–1989 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego – absolwenci Wojskowej Akademii Lotniczej w Monino Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Posłowie z okręgu Puławy (PRL) Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 1993 Kategoria:Żołnierze Armii Ludowej Kategoria:Żołnierze Gwardii Ludowej