Historia aspiryny, czyli kwasu acetylosalicylowego (ASA), i jej użycie w celach medycznych sięga czasów starożytnych, choć substancja ta w czystej postaci produkowana i sprzedawana jest od 1899 roku. Informacje o lekach sporządzanych z kory wierzby i innych roślin bogatych w salicylany pojawiały się już na papirusach spisywanych w czasach egipskich faraonów w II wieku p.n.e. Około roku 400 p.n.e. Hipokrates pisał o stosowaniu herbaty z roślin zawierających salicylany w celu obniżania gorączki, salicylanów używano również w medycynie Wschodu, w czasach antycznych i średniowieczu. Lecznicze właściwości ekstraktu z kory wierzby, takie jak obniżanie gorączki oraz działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, doceniono w połowie XVIII wieku. Lewis i Clark używali rzekomo naparu z kory wierzby w latach 1803–1806 jako remedium na gorączkę występującą u uczestników słynnej ekspedycji. Już na początku XIX wieku farmaceuci eksperymentowali i przepisywali pacjentom przeróżne środki podobne do kwasu salicylowego, składnika aktywnego zawartego w ekstrakcie z kory wierzby.
W 1853 chemik Charles Frédéric Gerhardt po raz pierwszy wytworzył kwas acetylosalicylowy poprzez wymieszanie chlorku acetylu z salicylanem sodu; w drugiej połowie XIX wieku inni chemicy ustalili strukturę chemiczną tego związku i opracowali skuteczniejszą i wydajniejszą metodę syntezy. W 1897 naukowcy z przedsiębiorstwa farmaceutyczno-chemicznego Bayer rozpoczęli badania nad kwasem acetylosalicylowym, jako mniej drażniącym zamiennikiem dla typowych leków zawierających salicylany. W 1899 lek miał już nazwę Aspiryna i był sprzedawany przez Bayer na całym świecie. Słowo Aspiryna było raczej nazwą marki stworzonej przez Bayer, aniżeli ogólną nazwą samego leku, jednakże prawa firmy Bayer do marki zostały sprzedane lub w wielu krajach utracone. Do rosnącej w pierwszej połowie XX wieku popularności aspiryny przyczyniła się jej skuteczność podczas tak zwanej hiszpanki, czyli pandemii grypy w latach 1918–1919. Opłacalność produkcji aspiryny doprowadziła do zaciekłej rywalizacji i namnażania się podobnych produktów i marek. Część zgonów zanotowanych podczas pandemii z 1918 miała prawdopodobnie związek z zatruciem aspiryną.
Popularność aspiryny spadła po opracowaniu paracetamolu w 1956 oraz ibuprofenu w 1962. W latach 60. i 70. XX wieku naukowcy tacy jak John Vane odkrywali podstawowe mechanizmy działania i efektów aspiryny. Badania kliniczne przeprowadzone od lat 60. do 80. wykazały efektywność aspiryny jako substancji przeciwzakrzepowej. Sprzedaż aspiryny ponownie wzrastała w ostatnich dekadach XX wieku i nadal utrzymuje się na wysokim poziomie; lek ten jest środkiem powszechnie stosowanym w celu zapobiegania atakom serca i udarom.
Wczesna historia salicylanów Leki sporządzane z wierzby i innych roślin zawierających salicylany były częścią farmakopei już w czasach Sumerów. Tekst o charakterze medycznym wyryty na kamiennej tablicy z epoki III dynastii z Ur datowanej na około 2000 rok p.n.e. wymienia wierzbę jako środek leczniczy wraz z innymi środkami pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, jednakże nie znalazły się w nim wskazania do stosowania. Najwcześniejsza wzmianka dokładnie opisująca używanie wierzby i mirtu (kolejnej rośliny bogatej w salicylany) przy dolegliwościach, które mogły być łagodzone dzięki zawartym w nich substancjom o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym, pochodzi z Papirusu Ebersa, egipskiego tekstu medycznego z połowy XVI wieku p.n.e., prawdopodobnie kopii tekstu z tablicy z Ur.
Przygotowywanie specyfików z kory wierzby było częścią materia medica medycyny Wschodu co najmniej od czasów greckiego medyka Hipokratesa w V wieku p.n.e. Zalecał je w celu uśmierzania bólów porodowych i obniżania gorączki. Rzymski encyklopedysta Celsus w dziele De Medicina z około 30 roku naszej ery sugerował używanie wyciągu z liści wierzby do leczenia czterech objawów zapalenia: zaczerwienień, gorączki, opuchnięć i bólów. Opis leczenia preparatami na bazie ekstraktu z wierzby pojawił się również w De Materia Medica Pedaniosa Dioskurydesa i w Naturalis Historia Pliniusza Starszego. W czasach Galena ekstrakt z wierzby, jako niewielką część rozrastającej się roślinnej farmakopei, powszechnie stosowano w Rzymie i świecie arabskim.
XVIII i XIX wiek thumb|Edward Stone odkrył, że kora Wierzby białej (Salix alba) może zastąpić korę Jezuitów w leczeniu febry. Punkt zwrotny w historii leków na bazie salicylanów nastąpił w 1763, gdy list napisany przez angielskiego kapelana, Edwarda Stone’a, odczytano podczas zebrania Towarzystwa Królewskiego. Stone opisywał w liście niezwykłą skuteczność wyciągu z kory wierzby w leczeniu febry – choroby spowodowanej zbiorem niejasnych symptomów, między innymi nawracającej gorączki, bólu i przemęczenia, które przez długi czas kojarzono z malarią. Zainspirowany doktryną podpisów, aby poszukiwać remedium na febrę w pobliżu zbiorników niezdatnej do picia wody, która miała powodować chorobę, Stone spróbował w 1758 kory wierzby. Jej cierpki smak przypominał mu smak typowego, lecz drogiego leku na febrę, kory jezuitów. Zebrał, wysuszył i starł na proszek sporą ilość kory wierzby i przez kolejne pięć lat testował ją na wielu ludziach cierpiących na gorączki i febrę. W swym liście Stone zapewniał o sukcesach w leczeniu, opisując efekty działania wyciągu z kory wierzby jako identyczne z efektami osiąganymi dzięki drzewa chinowego, choć z nieco mniejszą siłą działania. W rzeczy samej substancją czynną zawartą w korze chinowca jest chinina, która zwalczała przyczyny wywołujące malarię, podczas gdy substancja czynna zawarta w ekstrakcie z wierzby, salicyna, uśmierzała symptomy malarii, nie leczyła jej jednak całkowicie. List Edwarda Stone’a (omyłkowo przypisywany częściej Edmundowi Stone'owi) wydrukowano w piśmie Philosophical Transactions. Pod koniec XVIII wieku wierzba zyskała popularność jako niedrogi substytut chininy.
W XIX wieku, gdy w Europie rozwijała się młoda dziedzina chemii organicznej, naukowcy podejmowali próby izolowania i oczyszczania substancji czynnych zawartych w wielu lekach, między innymi w korze wierzby. Po nieudanych próbach włoskich chemików Brugnatellego i Fontany przeprowadzonych w 1826, Joseph Buchner uzyskał dosyć czyste kryształy czystej salicyny w 1828. Rok później Henri Leroux odkrył skuteczniejszą metodę otrzymywania niewielkich ilości salicyny. W 1830 szwajcarski farmaceuta Johann Pagenstecher odkrył substancję, która – jak sądził – była nowym środkiem przeciwbólowym, odizolowaną z popularnego remedium z wiązówki błotnej (Spiraea ulmaria). Jeszcze przed 1838 rokiem włoski chemik Raffaele Piria odkrył metodę otrzymywania skuteczniejszego wyciągu z kory wierzby, w postaci kwasu, który nazwał kwasem salicylowym. Niemiecki chemik Karl Jacob Lowig, który pracował nad zidentyfikowaniem ekstraktu z wiązówki, zdał sobie wkrótce sprawę z faktu, że jest to dokładnie ten sam kwas salicylowy, który odkrył Piria.
Do połowy XIX wieku użycie leków na bazie salicylanów, między innymi salicyny, kwasu salicylowego i salicylanu sodu, stopniowo wzrastało, a lekarze zyskiwali coraz większą wiedzę na temat efektów, jakie leki te pomagały osiągnąć: uśmierzenia bólów, obniżania gorączki i zapobiegania infekcjom. Użyteczność leków obniżały jednak nieprzyjemne skutki uboczne, zwłaszcza podrażnienie żołądka. W drugiej połowie XIX wieku niemiecki przemysł chemiczny, przeżywający rozkwit dzięki odkryciu i produkcji dochodowych substancji ze smoły węglowej, przymierzał się do badania potencjału leków na jej bazie. Punktem zwrotnym było pojawienie się antyfebryny produkowanej przez Kalle & Company's. Była to markowa wersja pochodnej antyfebryny, której właściwości przeciwgorączkowe odkryto przypadkiem w 1886. Sukces antyfebryny zainspirował Carla Duisberga, kierownika sekcji badawczej małej firmy chemicznej Friedrich Bayer & Company, do rozpoczęcia systematycznych badań nad innymi środkami przeciwgorączkowymi. Chemicy Bayera opracowali recepturę fenacetyny, a następnie środków uspokajających: sulfonalu i trionalu.
Synteza ASA Po całkowitym przejęciu interesów firmy Bayer w 1890 Duisberg zaczął rozszerzać program badawczy mający opracowywać nowe leki. Stworzył w tym celu grupę farmakologiczną, na której czele stanął były chemik uniwersytecki, Arthur Eichengrün, i drugą grupę testującą leki, kierowaną przez Heinricha Dresera (który w 1897 przejął grupę po Wilhelmie Siebelu, który z kolei zastąpił Hermanna Hildebrandta). W 1894 dołączył do grupy młody chemik Felix Hoffmann. Dreser, Eichengrün i Hoffman byli najważniejszymi postaciami w rozwoju badań nad kwasem acetylosalicylowym w leku o nazwie aspiryna (choć ich rola w tym procesie była przedmiotem sporów).
W 1897 Hoffman rozpoczął prace nad wynalezieniem mniej drażniącego substytutu kwasu salicylowego. Mówi się, że wpadł na ten pomysł, ponieważ jego ojciec cierpiał z powodu efektów ubocznych zażywania salicylanu sodu na reumatyzm. Wcześniej inni chemicy podejmowali takie próby poprzez acetylowanie kwasu salicylowego w celu uzyskania kwasu acetylosalicylowego (ASA). Charles Frederic Gerhardt jako pierwszy uzyskał kwas acetylosalicylowy w 1853. W toku pracy nad syntezą i określeniem właściwości różnorakich bezwodników kwasowych Gerhardt zmieszał chlorek acetylu z solą sodową kwasu salicylowego (salicylanem sodu). Spowodowało to gwałtowną reakcję i substancja szybko przyjęła postać stałą. Ponieważ nie istniała w tym czasie żadna teoria strukturalna, Gerhardt nadał uzyskanej mieszance nazwę „bezwodnik salicylowo-acetylowy” (wasserfreie Salicylsäure-Essigsäure). Gdy Gerhardt próbował rozpuścić substancję w rozcieńczonym roztworze węglanu sodu, niezwłocznie nastąpił jej rozkład na sole sodowe kwasu salicylowego i kwasu acetylowego. W 1859 von Gilm wyprodukował ASA (nadając jej nazwę „acetylirte Salicylsäure”, acetylowany kwas salicylowy) inną metodą, poprzez reakcję kwasu salicylowego i chlorku acetylu. W 1869 Schröder, Prinzhorn i Kraut powtórzyli obie syntezy, Gerhardta (z salicylanu sodu) i von Gilma (z kwasu salicylowego), i doszli do wniosku, że obie reakcje kończyły się uzyskaniem tego samego związku chemicznego, kwasu acetylosalicylowego. Prinzhorn uznawany jest za przeprowadzającego eksperymenty. Grupa tych naukowców jako pierwsza opracowała prawidłowo przypisała kwas acetylosalicylowy pod względem struktury do grupy acetylowej, powiązanej ze związkami fenolowymi. Procedura zastosowana przez Krauta była nawet używana przez koncern farmaceutyczny Chemische Fabrik von Heyden w celu wytwarzania podrabianej ASA. Jednakże opublikowane metody nie pozwalały uzyskać czystej ASA, mimo iż metoda Krauta była dość użyteczna. Najprawdopodobniej to Hoffman rozpoczął prace poprzez odtwarzanie opublikowanych metod. 10 października 1897 (zgodnie z notatkami sporządzanymi przez niego w laboratorium) Hoffman odkrył lepszą metodę uzyskiwania ASA z kwasu salicylowego skropionego bezwodnikiem octowym.