Jan Skoryna (ur. w Andruszówce k. Żytomierza, zm. 11 lipca 1961 w Meksyku) – pułkownik saperów Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 5 czerwca 1888 w Andruszówce k. Żytomierza, w rodzinie dziedzicznej szlachty warszawskiej Edmunda i Heleny z ChmurzyńskichRyszard Żuchowski, Sylwetki saperów. następne pokolenie s. 40–41.. Był wnukiem Konstantego Skoryny (ur. 1843), generała majora armii rosyjskiej i kuzynem Augustyna Skoryny (ur. 1883), majora kawalerii Wojska Polskiego. Absolwent Włodzimierskiego Korpusu Kadetów w Kijowie.

wstąpił do armii rosyjskiej. , po ukończeniu Aleksandrowskiej Szkoły Wojskowej w Moskwie, został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z i wcielony do 3 batalionu saperów w Wilnie. Od 1910 do 1913 wykładowca w Oficerskiej Szkole Saperów. awansował na porucznika ze starszeństwem z . W styczniu 1914 nadal pełnił służbę w 3 bsap. na stanowisku młodszego oficera 3 kompanii.

W czasie I wojny światowej, dowódca kompanii w 27 Dywizji Piechoty. Naczelnik kompanii reflektorów od 1914 do 1915. Instruktor budownictwa umocnień polowych 5 Dywizji Piechoty. W latach 1915–1917 dowódca kompanii drogowo-mostowej w 3 pułku inżynieryjnym, z którym brał udział w walkach z Niemcami i Austrią. Był jednym z 384 delegatów na I Ogólny Zjazd Związku Wojskowych Polaków, który odbywał się w Piotrogrodzie w dniach 7–22 czerwca 1917 roku. W 1917 roku wstąpił do I Korpusu Polskiego gen. Dowbor-Muśnickiego i został zastępcą dowódcy 1 pułku inżynieryjnego formowanego na bazie rosyjskiego 46 batalionu saperów. W tym samym roku został mianowany kapitanem. W 1918 roku został dowódcą 1 pułku inżynieryjnego. Wyróżnił się w walkach o odbicie Twierdzy Bobrujskiej. Po jej zajęciu został naczelnym inżynierem Twierdzy.

Z dniem 25 listopada 1918 został przyjęty do odrodzonego Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 28 maja 1916 i przydzielony do 1 pułku inżynieryjnego w WarszawieDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 7 z 30 listopada 1918 r., poz. 135. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 10 z 11 grudnia 1918 r., poz. 236.. Podczas powstania wielkopolskiego wyznaczono go na stanowisko inspektora technicznego formacji wielkopolskich, gdzie sformował batalion saperów w Poznaniu. Od marca 1920 do 1921 pełnił funkcję zastępcy komisarza rządu Rzeczypospolitej Polskiej w Międzynarodowej Komisji wyznaczonej do ustalenia granicy polsko-niemieckiej. 20 stycznia 1920 brał udział w przejęciu od Niemców Bydgoszczy.

„Za postawę w I KP i skuteczne walki z bolszewikami zmierzającymi do zlikwidowania korpusu.”. Został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

W 1921 roku został dowódcą 1 pułku saperów. Następnie pełnił służbę w Wydziale Wojskowej Komisji Granicznej w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 21. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów. 13 lipca 1923 został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie na stanowisko szefa inżynierii i saperów. W lipcu 1924 został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu na stanowisko szefa inżynierii i saperów. Od 1926 był komendantem Oficerskiej Szkoły Inżynierii w Warszawie. W grudniu 1927 objął stanowisko szefa samodzielnego referatu rachunkowo-budżetowego Departamentu Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. W latach 1927–1929 był redaktorem naczelnym „Przeglądu techniczno-wojskowego”, a w 1928 prezesem Rady Administracyjnej Państwowych Zakładów Inżynierii i członkiem Rady Administracyjnej Państwowej Wytwórni Aparatów Telegraficznych oraz Telefonicznych. 27 kwietnia 1929 został mianowany dowódcą 2 Brygady Saperów w Warszawie, a następnie dowódcą 1 Brygady Saperów. Z dniem 31 sierpnia 1935 został przeniesiony w stan spoczynku. W celach handlowych i kulturalnych w czerwcu 1939 wyjechał jako przedstawiciel Rady Handlu Zagranicznego do Meksyku. Zawarł kilka ważnych kontraktów handlowych. Tam zastała go wojna. W czasie wojny współdziałał z Polonią Meksykańską m.in. przy organizowaniu pomocy dla Polaków przybyłych do Meksyku z Syberii.

W 1944 finansował wykonanie popiersia Ignacego Jana Paderewskiego, które dopiero po kilkudziesięciu latach (15 listopada 2001) staraniem syna Jerzego, postawiono jako pomnik w stolicy Meksyku. W tym kraju pozostał po wojnie na emigracji. W 1949 brał udział w organizacji uroczystości z okazji setnej rocznicy śmierci Fryderyka Chopina, podczas których ku czci kompozytora wmurowano w Audytorium sali Bolivara Narodowego Uniwersytetu Meksyku tablicę pamiątkową.

W 1924 ożenił się z Konstancją z Lipskich, z którą miał dwoje dzieci: Jerzego (1926–2010).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6690 (10 maja 1922) Krzyż Niepodległości (17 marca 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 8 z 4 lipiec 1932 r. s. 331. Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 15 z 11 listopada 1928 r. s. 403. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Pamiątkowa I Korpusu Polskiego w Rosji Odznaka Honorowa Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego „Nacz-Pol” Dziennik Rozkazów nr 41 z 1920 – za wybitne zasługi przy organizacji Wojska Polskiego na terenie byłej RosjiPolska Zbrojna nr 128 z 12 maja 1923 r.. Krzyż Komandorski Orderu Białego Orła (Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców)Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 8 z 11 listopada 1931 r., s. 381. Krzyż Oficerski Orderu Korony WłochDziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 3 z 11 stycznia 1925 r., s. 10. Medal ZwycięstwaDziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 44 z 20 kwietnia 1925 r., s. 210.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Aleksandrowskiej Szkoły Wojskowej Kategoria:Członkowie Związku Wojskowych Polaków Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Batalionu Saperów Legionów Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Inżynieryjnego (WP na Wschodzie) Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia) Kategoria:Polacy w Meksyku Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Pułkownicy saperów II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1961 Kategoria:Żołnierze Armii Wielkopolskiej