Eleonora Plutyńska (ur. 12 listopada 1886 w Wiedniu, zm. 23 marca 1969 w Warszawie) – polska artystka plastyk.
Życiorys Urodziła się 12 listopada 1886 roku w Wiedniu, w rodzinie Stanisława Szczepanowskiego i Heleny z Wolskich. Jej młodszą siostrą była artystka Wanda Szczepanowska. Od 1902 uczęszczała na trwające dwa lata Kursy Malarstwa i Rysunku dla Kobiet im. Adriana Baranieckiego („Baraneum”), jej nauczycielem był m.in. prof. Józef Siedlecki. W 1910 wyjechała do Paryża i studiowała na Académie de la Grande Chaumière u Olgi Boznańskiej, od 1912 podróżowała po Europie i odwiedzając najsłynniejsze muzea czerpała wiedzę dotyczącą technik malarskich. Na drodze jej podróży znalazły się m.in. Włochy, Wielka Brytania, Holandia i Belgia.
W 1923 rozpoczęła studia w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych u prof. Karola Tichego w Pracowni Tkaniny oraz u Józefa Czajkowskiego i Wojciecha Jastrzębowskiego na Wydziale Architektury Wnętrz, dyplom obroniła w 1934.
Od 1926 należała do Spółdzielnia Artystów ŁAD, rok później została asystentem farbiarstwa w Pracowni Tkaniny Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie. W 1929 została zaangażowana do grupy organizatorów ekspozycji ŁADu na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu.
Po ukończeniu studiów rozpoczęła prace związane z odrodzeniem tkactwa ludowego w Sokółce i Janowie Podlaskim, zbierała doświadczenie, które postanowiła wykorzystać tworząc przy tworzeniu tkanin artystycznych. W 1934 uczestniczyła na zlecenie Katedry Etnografii Uniwersytetu Wileńskiego w reaktywacji ośrodka tworzącego dywany grodzieńskie z użyciem tkaniny dwuosnowowej. Od 1935 kierowała kursami farbiarstwa roślinnego w Muzeum Rzemiosł i Sztuki Stosowanej i w Szkole Przemysłu we Lwowie.
Podczas II wojny światowej prowadziła warsztat tkacki w Zalesiu Górnym, gdzie mieszkała razem ze swoją wieloletnią przyjaciółką, również artystką Zofią Baudouin de CourtenayM. Stopa, „Eleonora Plutyńska. Wielka dama polskiej tkaniny”, Marginesy, Warszawa 2025..
Od 1945 współpracowała z Wydziałem Wytwórczości Ministerstwa Przemysłu Lekkiego oraz z Biurem Nadzoru Estetyki Produkcji, równocześnie ponownie nawiązała współpracę z tkaczkami z okolic BiałegostokuMartyna Tochwin, Niedoścignione tkaniny Eleonory, Poranny.pl 9 kwietnia 2007.
W 1946 została zastępcą profesora i wykładowcą w Katedrze Tkaniny Artystycznej Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i pełniła tę funkcję do 1961.
W 1948 zaangażowała się w utworzenie ośrodka tkackiego w Janowie k. Sokółki, dwa lata później dzięki jej kursom tkaczki z okolic Białegostoku zaczęły tworzyć nowy typ dywanów sokólskich w oparciu o tkaninę podwójną.
W 1956 została profesorem nadzwyczajnym na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, trzy lata później była współautorką książki „Tkanina polska”. Ostatnim projektem artystki była seria wzorów z motywami ludowymi stworzona w 1968 dla Instytutu Wzornictwa Przemysłowego.
Była członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (dwukrotnie: 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 632 „za zasługi na polu opieki społecznej”., 19 lipca 1955 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.) Złoty Krzyż Zasługi (15 lipca 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
Nagrody Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1946) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1966)
Życie prywatne Jej mężem od 1904 był historyk Antoni PlutyńskiSejm Wielki, https://www.sejm-wielki.pl/b/psb.23216.1?ad_closed=true.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Słownik projektantów polskich, Instytut Wzornictwa Przemysłowego - Lucjan Kintopf
Kategoria:Absolwenci Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy designerzy Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy plastycy Kategoria:Polscy projektanci Kategoria:Polscy twórcy tkaniny dekoracyjnej Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1969