Jednoróg (Oreophasis derbianus) – gatunek dużego ptaka z rodziny czubaczy (Cracidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Oreophasis. Występuje endemicznie w Ameryce Centralnej; jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Relacje pokrewieństwa wśród czubaczy nie zostały dobrze poznane. Jednoróg nie jest blisko spokrewniony z innymi gatunkami czubaczy i dlatego jest często umieszczany w odrębnej podrodzinie Oreophasinae. Jednoróg nie jest prawdziwą penelopą, a jedynie przypomina ptaki z tego rodzaju – kształtem i ubarwieniem, natomiast jego „róg” bardziej przypomina hełm kazuara. Ten gatunek jest jedynym ocalałym z bardzo starej linii ewolucyjnej (co najmniej 20, prawdopodobnie 40 mln lat) rodziny Cracidae, która ewoluowała niezależnie od wszystkich innych współcześnie żyjących przedstawicieli czubaczy. Nie wyróżnia się podgatunków.
Wygląd Długość ciała 75–85 cm. Ma czarne upierzenie z nogami czerwonymi, białe tęczówki, żółty dziób i czerwony „róg” na czubku głowy. Piersi i górna część brzucha są białe, a długie pióra ogona czarne z białym paskiem. Obie płcie są podobne. Młode są ciemniejsze i mają mniejszy „róg” oraz brązowy ogon i skrzydła.
Występowanie Jednoróg występuje w wilgotnych górskich lasach południowo-wschodniego Meksyku i Gwatemali, na wysokościach 1400–3500 m n.p.m.
Ekologia Jego dieta składa się głównie z owoców, kwiatów i liści, rzadziej bezkręgowców. Samica składa zwykle dwa jaja, ich inkubacja trwa 34–36 dni. Ptak ten prowadzi nadrzewny tryb życia.
Status zagrożenia W naturze żyje niewiele jednorogów, około 1000–2499 osobników. W wyniku postępującej utraty siedlisk, niewielkiej liczebności populacji, ograniczonego zasięgu, a także przeprowadzanych w niektórych regionach polowań, jednoróg od 2000 roku klasyfikowany jest na Czerwonej liście IUCN w kategorii gatunków zagrożonych wyginięciem (EN, Endangered); wcześniej miał status gatunku narażonego (VU, Vulnerable).
Przypisy Systematyka za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czubacze Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1844 roku Kategoria:Taksony opisane przez George’a Roberta Graya Kategoria:Fauna Gwatemali Kategoria:Fauna Meksyku