Olof Aschberg (ur. 22 lipca 1877, zm. 21 kwietnia 1960) – szwedzki bankier i biznesmen żydowskiego pochodzenia. Sympatyk ruchów lewicowych, a od czasu rewolucji październikowej sympatyk bolszewików. Pomógł finansować rewolucję rosyjską, a w dowód wdzięczności rząd Rosji Radzieckiej pozwolił w 1920 roku Aschbergowi robić interesy z RSFRR. Aschberg został szefem Ruskombanku, pierwszego radzieckiego banku międzynarodowegoAntony C. Sutton, Wall Street and the Bolshevik Revolution, chapter XI, 1974..
W 1912 roku założył w Sztohkolmie pierwszy szwedzki bank dla związków zawodowych i spółdzielni Nya Banken. Gdy w 1918 roku operacje finansowe z Niemcami spowodowały kłopoty z aliantami; bank zmienił nazwę na Svensk EkonomiebolagetAlain Dugrand / Frédéric Laurent, Willi Münzenberg. Artiste en révolution (1889–1940), Paris, Librairie Arthème Fayard 2008, s. 218–219, 585.. W 1917 roku w czasie Młodzieżowego Kongresu Socjalistycznego w Sztokholmie spotkał się z Willim MünzenbergiemBabette Gross, Willi Münzenberg: Eine politische Biographie, Stuttgart 1967, s. 142.. Po rewolucji październikowej i wojnie domowej gdy bolszewicy rozpoczęli odbudowę rosyjskiej gospodarki, Aschberg i Munzenberg pomagali finansowo rządowi radzieckiemu za pośrednictwem kominternowskiej organizacji Workers International Relief. Dzięki pośrednictwu Aschberga rząd Rosji mógł zakupić na zachodzie maszyny i towarySean McMeekin, The red millionaire: A political biography of Willi Münzenberg, Moscow’s secret propaganda tsar in the West, New Haven & London, Yale University Press 2003, s. 135, 138, 296, 297, 301..
W 1920 roku Aschberg wyprowadził się do Francji gdzie kupił Château du Bois du Rocher w Jouy-en-Josas. W czasie hiszpańskiej wojny domowej wspierał finansowo legalny rząd Frontu Ludowego oraz pomógł sfinansować tygodnik Die Zukunft („Przyszłość”). Środowisko Aschberga zwróciło uwagę Gestapo, które rozpoczęło infiltrację grupy. Po wybuchu II wojny światowej został internowany w obozie Le VernetThierry Wolton, Le grand recrutement, Paris, Bernard Grasset 1993, s. 183.. Z powodu żydowskiego pochodzenia postanowił razem z rodziną uciec do Stanów Zjednoczonych gdzie wspierał Stowarzyszenie Wolnego Świata. Po wojnie powrócił do Szwecji. W 1946 zaczął publikować swoje wspomnienia w trzech tomach (En vandrande jude från Glasbruksgatan, Återkomsten i Gästboken) oraz namówił niemiecką komunistkę Margarete Buber-Neumann do napisania autobiografii Under Two Dictators: Prisoner of Stalin and Hitler.
Zebrał kolekcję 245 rosyjskich ikon które przekazał do szwedzkiego Muzeum Narodowego w 1933 roku. Kolekcja została uzupełniona w 1952 roku, obecnie stanowi największą kolekcję ikon poza RosjąHelge Kjellin, Icones Russes. Collection Olof Aschberg. Donation faite au Musée National (Catalogues d’expositions du Musée National, № 45), Stockholm, Kungl. Boktryckeriet. P. A. Norstedt & Söner 1933, s. 1–3..
Przypisy
Kategoria:Bankierzy Kategoria:Internowani we Francji w czasie II wojny światowej Kategoria:Komuniści Kategoria:Szwedzcy przedsiębiorcy Kategoria:Szwedzcy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Zmarli w 1960 Kategoria:Internowani w Le Vernet