Halina Sadkowska, z domu Hejdukowska (ur. 28 lutego 1895 w Czerniatynie, powiat lityński, Podole, zm. 2 lipca 1961 w Warszawie) – polska instruktorka harcerska, naczelniczka proendeckiego Harcerstwa Polskiego, lekarka dentystka.
Życiorys thumb|Grób Haliny Sadkowskiej na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Był córką Leona Hejdukowskiego (matematyka, urzędnika) i Pauliny z Zabokrzeckich (nauczycielki). W 1912 ukończyła szkołę średnią w Winnicy i podjęła studia lekarsko-dentystyczne w Warszawie; po wybuchu I wojny światowej ewakuowała się do Moskwy i tam ukończyła studia w 1916. Po powrocie do Warszawy prowadziła praktykę dentystyczną, początkowo prywatną, potem w Ubezpieczalni Społecznej i Lecznicy Zjednoczonych Lekarzy Dentystów (także w czasie okupacji niemieckiej); była jednocześnie dentystką szkolną. Niezależnie od pracy zawodowej studiowała na Wydziale Nauk Politycznych i Społecznych Wolnej Wszechnicy Polskiej, a po ukończeniu tam studiów była asystentką Ludwika Krzywickiego (1924-1937).
W dwudziestoleciu międzywojennym zaangażowała się w działalność harcerską. Od 1934 kierowała Kołem Przyjaciół Harcerzy przy 2. Warszawskiej Drużynie Harcerzy w Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego. Związek Przyjaciół Harcerstwa nadał jej tytuł "Działacza Harcerstwa" (1937). W 1935 była członkinią i sekretarką Rady Naczelnej Narodowej Organizacji Kobiet. Jako zwolenniczka Narodowej Demokracji w październiku 1939 należała do grupy inicjującej powstanie Harcerstwa Polskiego (używającego także nazwy Hufce Polskie i kryptonimu HP) - niezależnej od Związku Harcerstwa Polskiego organizacji harcerskiej (z racji związków z endecją często krytycznej wobec ZHP). Halina Sadkowska kierowała działem programowym Harcerstwa Polskiego, od 1940 nosiła stopień harcmistrzyni, a od 1941 wchodziła w skład Naczelnictwa Harcerstwa Polskiego. Publikowała na łamach prasy podziemnej. Od maja 1944 uczestniczyła w pracach Komisji Porozumiewawczej Harcerstwa Polskiego z Szarymi Szeregami.
12 czerwca 1944 została aresztowana przez gestapo, razem z mężem Witoldem; Niemcy poszukiwali bezskutecznie ich syna Witolda. Więziona w siedzibie Gestapo przy al. Szucha 25, potem na Pawiaku, pod koniec lipca 1944 trafiła do obozu koncentracyjnego Ravensbrück. W obozie działała w tajnej drużynie harcerskiej. Doczekała się wyzwolenia obozu przez Armię Czerwoną w marcu 1945; wracając do Polski przywiozła transport chorych więźniarek obozu. Krótko mieszkała w Krakowie, następnie powróciła do Warszawy, gdzie kontynuowała działalność w Harcerstwie Polskim. W grudniu 1945 została aresztowana przez Urząd Bezpieczeństwa; w kwietniu 1947 skazana na dwa lata więzienia, wkrótce odzyskała wolność na mocy amnestii.
W 1950 wróciła do praktyki dentystycznej, była równocześnie kierownikiem Wydziału Dentystyki w Wojewódzkim Zakładzie Lecznictwa Pracowniczego i konsultantem Wojewódzkiego Wydziału Zdrowia. Działała w samorządzie lekarskim.
Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 199-2-29).
Życie prywatne Od 1920 była żoną Henryka Sadkowskiego (1889 - 1960), urzędnika państwowego, po aresztowaniu w 1944 więzionego w obozach koncentracyjnych Gross Rosen i Ebensee. Z małżeństwa tego urodziło się dwoje dzieci: Witold (ur. 1921) był harcerzem, żołnierzem Armii Krajowej; zginął na warszawskim Starym Mieście w sierpniu 1944 w czasie powstania warszawskiego, Anna, zamężna Przecławska, była sanitariuszką podczas powstania warszawskiego, po wojnie została profesorem pedagogiki społecznej na Uniwersytecie Warszawskim.
Przypisy
Bibliografia Polski Słownik Biograficzny, tom XXXIV, 1992 (artykuł opracowany przez redakcję)
Kategoria:Absolwenci Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Członkinie Narodowej Organizacji Kobiet Kategoria:Członkowie Harcerstwa Polskiego Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Więźniarki Serbii (okupacja niemiecka) Kategoria:Więźniowie aresztu śledczego Gestapo w alei Szucha w Warszawie Kategoria:Więźniowie KL Ravensbrück Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Zmarli w 1961