thumb|360px|Taniec korybantów (przerys z reliefu neoattyckiego, obecnie w zbiorach Muzeów Watykańskich) Korybanci (gr. korýbantes, lp. korýbas; łac. corybantes, lp. corybant) – bóstwa demoniczne oraz uczestnicy kultu frygijskiej bogini Kybele.
W mitologii Początkowo demony pochodzenia frygijskiego towarzyszące Kybele. Grecy uważali ich za synów Kronosa i Rei (utożsamianej przez nich później z Kybele), przypisując im wynalezienie ekstatycznego tańca (korybas) z odpowiednimi instrumentami akompaniującymi (flet, tympanon). Wierzono, iż mają moc wywoływania, ale i leczenia szaleństwa. Według innej tradycji mieli być synami Zeusa, który zapłodnił ziemię pod postacią deszczu, według jeszcze innych podań – potomstwem muzy Talii i ApollinaMitologia Egiptu i starożytnego Wschodu. Minikompendium. Warszawa: Wydawnictwo RTW, 2004, s. 116. lub nawet Heliosa i Kybele; występowali zawsze w liczbie dziewięciuMała encyklopedia kultury antycznej A-Z, dz. cyt. poniżej..
W obrzędowości thumb|280px|Taniec korybantów przed Kybele i Attisem (scena z tzw. patery z Parabiago, IV w. n.e.) Nazwę tę potem odnoszono również do uczestników kultu małoazjatyckiej bogini, wykonujących podczas jej świąt orgiastyczne tańce przy wtórze bębnów, fletów i cymbałów, stanowiące część praktykowanych obrzędów kultowych. Wyposażeni we włócznie i tarcze, korybanci nosili też hełmy z potrójnym obrzeżeniem (dlatego zwano ich „trójhełmiastymi”). Ich rytuał obejmował gorszące praktyki (m.in. samookaleczenia na cześć bóstwa), co nie zjednywało im sympatii u RzymianW religii rzymskiej podobne tańce w uzbrojeniu wykonywali saliowie (skoczkowie) – kapłani Marsa, jednakże pozbawione wschodnich elementów orgiastycznych, a mające wyraźnie charakter wojenny ().. Szczególne znaczenie mieli korybanci na Eubei i Samotrace, uczestniczący w tamtejszych misteriach.
Dość wcześnie przyswojeni w Atenach i wspominani w literaturze przez Sofoklesa, Eurypidesa, Arystofanesa, Platona. Później nierzadko utożsamiani z kreteńskimi kuretamiWojowniczy kapłani Rei służący nowonarodzonemu Zeusowi i zagłuszający jego płacz hałaśliwym tańcem i szczękiem oręża ()., samotrackimi kabirami i frygijskimi daktylami (daktyloi), których pierwowzoru także upatrywano w lokalnych bóstwach demoniczno-opiekuńczych.
Zobacz też dendroforowie
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Mała encyklopedia kultury antycznej A-Z (red. Z. Piszczek). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 386. Mały słownik kultury antycznej. Grecja – Rzym (red. L. Winniczuk). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1962, s. 171, . Slovník antické kultury. Praha: Svoboda, 1974, s. 323. Lexikon der alten Welt. Zürich-Stuttgart: Artemis Verlag, 1965, kol. 1601. Maria e Aristide Calderini: Dizionario di antichità greche e romane. Milano: Casa Editrice Ceschina, 1960, s. 228. E. Royston Pike: Dictionnaire des religions. Paris: Presses Universitaires de France, 1954, s. 95.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Postacie w mitologii greckiej Kategoria:Religie starożytności Kategoria:Frygia