Richard Tiffany Gere (ur. 31 sierpnia 1949 w Filadelfii) – amerykański aktor i producent filmowy.
Laureat Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za rolę adwokata-mistrza manipulacji mediami i opinią publiczną w kryminalnej komedii muzycznej Chicago (2002) z Catherine Zeta-Jones i Renée Zellweger.
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Filadelfii w rodzinie metodystów jako drugi z pięciorga dzieci Doris Ann (z domu Tiffany, 1924–2016) i Homera George’a Gere (1922–1999), farmera i agenta ubezpieczeniowego Nationwide Mutual Insurance Company. W 1967 ukończył szkołę średnią North Syracuse Central High School. Jego rodzina była pochodzenia irlandzkiego
W młodości interesował się muzyką i muzykował sobie w domu wraz z braćmi i siostrami. W wieku 18 lat po otrzymaniu stypendium sportowego zaczął studia na wydziale filozofii i dramatu Uniwersytetu Stanowego Massachusetts w Amherst, gdzie występował na studenckiej scenie. Po dwóch latach w 1969 porzucił studia i założył zespół rockowy Strangers, który szybko się rozpadł w atmosferze wzajemnych pretensji. Wkrótce potem zaczął występować na scenie Provincetown Playhouse i Seattle Repertory Theatre.
Kariera Pojawił się po raz pierwszy na małym ekranie w telewizyjnym dramacie ABC Chelsea D.H.O. (1973). Dwa lata później trafił na kinowy ekran w dramacie kryminalnym Raport dla komisarza (Report to the Commissioner, 1975) z Hectorem Elizondo, wystąpił gościnnie w jednym z odcinków serialu CBS Kojak (1976). Został dostrzeżony w roli barowego podrywacza w dramacie Richarda Brooksa W poszukiwaniu idealnego kochanka (Looking for Mr. Goodbar, 1977) z Diane Keaton, gdzie emanował witalizmem i zmysłowością, elektryzował spojrzeniem małych, ale wyrazistych oczu, niepokoił pojawiającym się czasem uśmiechem drapieżnika. Stworzył wyrazistą i sympatycznie wyciszoną postać amerykańskiego żołnierza w melodramacie wojennym Jankesi (Yanks, 1979). Za rolę romantycznego farmera i zdolnego do zbrodni kochanka w dramacie Niebiańskie dni (Days of Heaven, 1978) z Samem Shepardem został uhonorowany włoską nagrodą David di Donatello. W 1980 zdobył nagrodę Theatre World za rolę Maxa, homoseksualnego mieszkańca Dachau, ofiary Holocaustu w sztuce Bent na Broadwayu. mały|Energa Camerimage 2019
W thrillerze Amerykański żigolak (American Gigolo, 1980) zagrał utrzymanka bogatych kobiet, oskarżonego o zamordowanie jednej z nich. Sugestywną i przemyślaną kreacją Zacka Mayo w melodramacie o moralnych problemach kariery wojskowej Oficer i dżentelmen (An Officer and a Gentleman, 1982) z Debrą Winger i Davidem Caruso zdobył nominację do nagrody Złotego Globu. Utrzymany w poetyce jaskrawych wideoklipów remake obrazu Jean-Luca Godarda – Do utraty tchu (Breathless, 1983) u boku Valérie Kaprisky stał się niepowodzeniem. W gangsterskiej opowieści Francisa Forda Coppoli Cotton Club (The Cotton Club, 1984) zagrał świetnie zapowiadającego się muzyka jazzowego, który ratuje życie jednemu z najgroźniejszych gangsterów w mieście. Ekranowa biblijna postać Dawida w hollywoodzkiej produkcji Król Dawid (King David, 1985) otrzymała nominację do Złotej Maliny dla najgorszego aktora. Zebrał przychylne recenzje za rolę skorumpowanego i bezwzględnego policjanta w dreszczowcu Wydział wewnętrzny (Internal Affairs, 1990) z Andym Garcią i Williamem Baldwinem. Niebywałym sukcesem okazała się kreacja bogacza zakochanego w prostytutce w komedii romantycznej Pretty Woman (1990) z Julią Roberts, za którą był nominowany do nagrody Złotego Globu. W roku 1999 został mianowany przez „People” najseksowniejszym mężczyzną na świecie.
Zajął się także dubbingiem, m.in. jako Clair Patterson w serialu Cosmos: A Spacetime Odyssey (2014).
Był na okładkach magazynów, takich jak „Vogue”, „Rolling Stone”, „People”, „Esquire”, „After Dark”, „GQ”, „Bravo”, „Interview”, „Vanity Fair”, „Cosmopolitan” i „L’Uomo Vogue”.
Życie prywatne Spotykał się z Dianą Ross (1966), Carole Mallory (1970–1975), Barbarą Carrerą (1970), Penelope Milford (1971–1978), dyrektor Columbia Pictures Dawn Steel (1975–1978), Dalilą Di Lazzaro (1978–1980), modelką Tiną Chow (1950, zm. 1992 na AIDS), malarką Sylvią Martins-Niarchos, modelką Laurą Bailey (1980–1982), Barbrą Streisand (1980), Priscillą Presley (1983) i Kim Basinger (1986). W lipcu 1987 poznał modelkę Cindy Crawford, z którą 12 grudnia 1991 w Las Vegas zawarł związek małżeński. Jednak w 1995 doszło do rozwodu. Spotykał się z Julią Roberts (1989), Laurą Bailey (1995) i Umą Thurman (w styczniu 1996). W latach 90. związany był także z modelką Elizabeth Nottoli i projektantką mody Diane von Furstenberg.
W lutym 1996 związał się z modelką i aktorką Carey Lowell, powszechnie znaną z roli Pam Bouvier w serii o Jamesie Bondzie Licencja na zabijanie (Licence to Kill, 1989) z Timothy Daltonem. Wzięli ślub 9 listopada 2002. Mają syna Homera Jamesa Jigme (ur. 6 lutego 2000). We wrześniu 2013, po 11 latach małżeństwa, doszło do separacji, a 18 października 2016 w New York Supreme Court rozwiedli się. W kwietniu 2018 poślubił hiszpańską aktywistkę – Alejandrę Silvę, z którą ma dwóch synów.
Gere zainteresował się buddyzmem w latach 70. Studiował Buddyzm Zen pod opatem Kyozanem Joshu Sasakim, założycielem klasztoru szkoły rinzai w Baldy Zen w Kalifornii. W 1978 wyruszył z Sylvią Martins do Nepalu, gdzie spotykali się z tybetańskimi mnichami. W Indiach spotkał czternastego Dalajlamę, pod którego wpływem został buddystą tybetańskim szkoły gelug i zaczął aktywnie wspierać niepodległość Tybetu.
Filmografia Rok Tytuł Rola Reżyser 1975Strike ForceWalter C. Spencer (oficer policji)Barry ShearRaport dla komisarza (Report to the Commissioner)BillyMilton Katselas 1976Baby Blue MarineRaiderJohn D. HancockKojakGeno Papasodc. 4.1: „Birthday Party”1977W poszukiwaniu idealnego kochanka (Looking for Mr. Goodbar)Tony LopantoRichard Brooks 1978Bracia krwi (Bloodbrothers)Thomas „Stony” De CocoRobert MulliganNiebiańskie dni (Days of Heaven)BillTerrence Malick1979Jankesi (Yanks)Matt DysonJohn Schlesinger1980Amerykański żigolak (American Gigolo)Julian KayePaul Schrader1982Oficer i dżentelmen (Officer and a Gentleman, An)Zack MayoTaylor Hackford 1983Konsul honorowy (The Honorary Consul)dr Eduardo PlarrJohn MackenzieDo utraty tchu (Breathless)Jesse LujackJim McBride1984Cotton Club (The Cotton Club)Dixie DwyerFrancis Ford Coppola1985Król Dawid (King David)DawidBruce Beresford 1986Bez litości (No Mercy)Eddie JilletteRichard PearceŻądza władzy (Power)Pete St. JohnSidney Lumet1988Witaj w domu (Miles from Home)Frank Roberts Jr.Gary Sinise1989Simpsonowie (The Simpsons)w roli samego siebie (głos) 1990Wydział wewnętrzny (Internal Affairs)Dennis PeckMike FiggisPretty WomanEdward LewisGarry Marshall 1991Sierpniowa rapsodia (Hachi-gatsu no kyôshikyoku)ClarkAkira KurosawaGłosy, którym zależy (Voices That Care, film dokumentalny)chórzystaDavid S. Jackson, James Yukich1992Diagnoza zbrodni (Final Analysis)dr Isaac BarrPhil Joanou 1993Mr. JonesPan JonesMike FiggisSommersbyJohn Robert „Jack” SommersbyJon AmielA orkiestra grała dalej (And the Band Played On)choreografRoger Spottiswoode1994Na rozstaju (Intersection)Vincent EastmanMark Rydell1995Rycerz króla Artura (First Knight)LancelotJerry Zucker1996Lęk pierwotny (Primal Fear)Martin VailGregory Hoblit 1997Szakal (The Jackal)Declan Joseph MulqueenMichael Caton-JonesLeute heute (program ZDF)w roli samego siebieFatalna namiętność (Red Corner)Jack MooreJon Avnet1999Uciekająca panna młoda (Runaway Bride)Ike GrahamGarry Marshall 2000Dr T. i kobiety (Dr. T and the Women)dr „T” SullivanRobert AltmanMiłość w Nowym Jorku (Autumn in New York)Will KeaneJoan Chen 2002Przepowiednia (The Mothman Prophecies)John KleinMark PellingtonNiewierna (Unfaithful)Edward SumnerAdrian LyneChicagoBilly FlynnRob Marshall 2004 Zatańcz ze mną (Shall We Dance) John Clark Peter Chelsom 2005 Sezon na słówka (Bee Season) Saul Naumann David Siegel, Scott McGehee 2006 Blef (The Hoax) Clifford Irving Lasse Hallström Emperor Zehnder Bruno P. Zehnder Gregory Hoblit 2007 W pogoni za zbrodniarzem (The Hunting Party) Simon Hunt Richard Shepard I’m Not There. Gdzie indziej jestem Bob Dylan jako Billy Kid Todd HaynesDrapieżnik (The Flock)agent Erroll BabbageAndrew Lau2008Noce w Rodanthe (Nights in Rodanthe)dr Paul FlannerGeorge C. Wolfe 2009Amelia Earhart (Amelia)George Palmer PutnamMira NairMój przyjaciel Hachiko (Hachiko: A Dog’s Story) jako profesor Parker WilsonParker WilsonLasse Hallström2010Gliniarze z Brooklynu (Brooklyn’s Finest)Eddie DuganAntoine Fuqua2011Druga twarz (Druga twarz)Paul ShepherdsonMichael Brandt2012Arbitraż (Arbitrage)Robert MillerNicholas Jarecki2013Movie 43Boss (część „iBabe”)Steven Brill 2014Cosmos: A Spacetime OdysseyClair Patterson (głos)Brannon BragaHenry i ja (Henry & Me)Henry (głos)Barrett EspositoPoza czasem (Time Out of Mind)George HammondOren Moverman 2015Drugi Hotel Marigold (The Second Best Exotic Marigold Hotel)Guy ChambersJohn MaddenDobroczyńca (The Benefactor)FrannyAndrew Renzi2016NormanNorman OppenheimerJosef Cedar 2017 Kolacja (The Dinner) Stan LohmanOren Moverman Trzech Chrystusów (Three Christs)dr Stone Jon Avnet2019MotherFatherSon (serial)MaxCharles Sturridge, James Kent 2023 Czym jest miłość? (Maybe I Do) HowardMichael Jacobs 2024 O, Kanado! (Oh, Canada) Leonard „Leo” Fife, kanadyjsko-amerykański filmowiec umierający na raka Paul Schrader Longing Daniel Bloch Savi Gabizon
Nagrody + Rok Nagroda Kategoria Film 1979 David di Donatello Najlepszy aktor zagraniczny Niebiańskie dni (1978) 1990 Brązowa statuetka Bravo Otto, przyznana przez niemiecki dwutygodnik dla młodzieży „Bravo” Najlepszy aktor Pretty Woman (1990) 1997 National Board of Review Nagrody Wolności SłowaFatalna namiętność (1997)2003 Złoty Glob Najlepszy aktor w filmie komediowym lub musicaluChicago (2002) Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych Znakomita kreacja obsady filmu kinowego 2007 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián Nagroda Donostia za całokształt twórczości – 2008 Independent Spirit Awards Nagroda im. Roberta Altmana I’m Not There. Gdzie indziej jestem (2007) 2015 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych Warach Nagroda Specjalna za wybitny wkład w kino światowe –
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Laureaci Nagrody David di Donatello Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu Kategoria:Urodzeni w 1949 Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Filadelfii