thumb|Rea podająca Kronosowi ukryty kamień (scena z attyckiej pelike, poł. V w. p.n.e.) thumb|Rea jadąca na lwie (fryz pergamońskiego ołtarza) Reja (także Rea; gr. Rheía, Rhéa, ) – w mitologii greckiej jedna z tytanid, bogini płodności. Opiekunka dzieci. Utożsamiana z Kybele.

Rea w mitologii Uchodziła za córkę Uranosa (Nieba) i Gai (Ziemi). W najwcześniejszej tradycji była silnie kojarzona z Gają i Kybele (Wielką Matką), w klasycznej mitologii stała się rodzicielką wielu bogów i bogiń. Była siostrą i zarazem małżonką Kronosa, matką Demeter, Hadesa, Hery, Hestii, Posejdona i Zeusa, a także Daktylów. Jej rzymską odpowiedniczką była Ops.

Kronos jako brat Rei wykastrował ich ojca Uranosa. Po tym czynie ponownie uwięził hekatonchejrów i cyklopów w Tartarze i nakazał pilnować więźniów potworowi Campe (Kampe). On i Rea zasiedli na tronie jako król i królowa bogów.

Rea urodziła kilkoro dzieci (Hestię, Demeter, Herę, Hadesa, Posejdona,) które Kronos połknął tuż po narodzinach, wiedząc od swej matki, iż jedno z nich odbierze mu tron. Kiedy jednak narodził się Zeus, Rea wraz z Gają (Ziemią) obmyśliły plan ocalenia dziecka, tak by małżonek poniósł też karę za zło dotychczas wyrządzone potomstwu. Urodziła Zeusa na Krecie, a Kronosowi podała do połknięcia kamień zawinięty w pieluchy. Różne wersje podają miejsca urodzenia Zeusa: na Górze Ajgajon albo Ida na Krecie, inny przekaz (za tą wersją opowiada się Kallimach) mówi, że Zeus urodził się W Arkadii.

Rea ukryła Zeusa w grocie na Górze Ida na Krecie lub w grocie Dikte na Górze Ajgejskiej. Istnieją odmienne wersje mitu o tym, co do późniejszych losów dziecka: Pozostawał pod opieką Gai. Rea po urodzeniu Zeusa pomodliła się do niej i uderzyła berłem o skałę, skąd wypłynął strumień, w którym wykąpała nowonarodzone dziecko. Następnie powierzyła je Matce Ziemi, która zabrała je na Kretę, ukryła w grocie i pozostawiła pod opieką nimf. Był karmiony przez kozę imieniem Amalteja, podczas gdy grupa kreteńskich kuretów lub frygijskich korybantów tańczyła, krzyczała i klaskała, aby Kronos nie dosłyszał płaczu dziecięcego. Znajdował się pod opieką nimfy Adamantei lub Adrastei i jej siostry Io, która karmiła go mlekiem kozy Amaltei (też nimfy). Podczas gdy Kronos wędrował po ziemi, niebie i morzu i pożerał dzieci Rei, Adamantea ukrywała Zeusa spuszczając go na linie z drzewa, tak aby dziecko znalazło się pomiędzy niebem, ziemią i morzem, niewidoczny dla ojca.

Zeus pokonał Kronosa i zmusił go do wyplucia swych połkniętych dzieci, (poradził matce aby podała mężowi środek wymiotny), a następnie, po tytanomachii zrzucił ojca z tronu.

Kult Rei Według Homera Rea była matką bogów, choć nie w tak uniwersalnym sensie jak Kybele, z którą później była utożsamiana. Pierwotnym centrum jej kultu była Kreta, gdzie według mitu ukrywała Zeusa przed zgubą.

W sztuce zwykle ją przedstawiano jako postawną niewiastę w rydwanie ciągniętym przez dwa lwy, w diademie z wież obronnych na głowie, nierzadko w identyczny sposób jak Kybele. W rękach trzymała gałąź lub wieniec dębowy i klucz.

Zobacz też Rea Sylwia – matka Romulusa i Remusa

Przypisy Robert Graves, Mity greckie, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974. Pierre Grimal, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo, 1990, . Nowa encyklopedia PWN, T. 5, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, . Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (red. Zdzisław Piszczek). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1988, . Jan Parandowski, Mitologia: Wierzenia i podania Greków i Rzymian, Londyn: Wydawnictwo Puls, 1992. Wanda Markowska, Mity Greków i Rzymian, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1973.

Kategoria:Tytani w mitologii greckiej Kategoria:Greckie boginie