Peter Wessel Zapffe (ur. 18 grudnia 1899 w Tromsø, zm. 12 października 1990 w Asker) – norweski filozof, pisarz i alpinista, zajmujący się w swojej pracy literackiej zagadnieniami moralnymi. Znany przede wszystkim za swoje pesymistyczne, fatalistyczne poglądy dotyczące natury ludzkiej egzystencji, które to szerzej przedstawił i wyjaśnił w swoim najbardziej znanym dziele – eseju zatytułowanym Ostatni Mesjasz. Wyznawca antynatalizmu – stanowiska moralnego głoszącego, że ludzka prokreacja jest moralnie zła.
Życiorys Studiował prawo na Uniwersytecie w Oslo. Podczas pobytu w stolicy rozpoczął naukę wspinaczki, podczas której poznał Arne Næssa. W roku 1933 powstaje krótki esej noszący tytuł Ostatni Mesjasz. Idee w nim zawarte zostają w późniejszym czasie rozwinięte, czego rezultatem jest opublikowana w 1941 r. rozprawa doktorska O tragizmie (oryg. Om det tragiske).
Filozofia W filozofii Petera Wessela Zapffego, człowiek stanowi biologiczny paradoks. Świadomość rozwinęła się u ludzi przesadnie i przez to nie jesteśmy w stanie funkcjonować normalnie tak jak inne zwierzęta: otrzymaliśmy więcej niż jesteśmy w stanie unieść. Pragniemy żyć, a przez to jak wyewoluowaliśmy, jako jedyny gatunek wiemy, że naszym przeznaczeniem jest umrzeć; jesteśmy w stanie analizować przeszłość i przyszłość, sytuację naszą i innych; oczekujemy sprawiedliwości i sensu w świecie, w którym sprawiedliwości i sensu nie ma. Czyni to życia przytomnie myślących ludzi tragediami.
Mamy pragnienia: potrzeby duchowe, których rzeczywistość nie jest w stanie zaspokoić; i nasz gatunek istnieje jeszcze tylko dlatego, że – aby uciekać od wiedzy o tym jaka ta rzeczywistość jest – większość ludzi uczy się, wbrew własnej naturze, ograniczać w sztuczny sposób zawartość swoich świadomości. Cała ludzka egzystencja jest obecnie splątana siecią mechanizmów obronnych temu służących, społecznych i indywidualnych, które zaobserwować możemy w naszych codziennych oklepanych schematach zachowań. Zdaniem Zapffego, ludzkość powinna przestać się oszukiwać, czego naturalną konsekwencją byłoby zakończenie przez nią istnienia w wyniku powstrzymania się od prokreacjiP.W. Zapffe, Om det tragiske, Pax Forlag, Oslo 1996 (norw.).
Zobacz też Antynatalizm Prokreacja Nihilizm Emil Cioran
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Norwescy filozofowie XX wieku Kategoria:Norwescy pisarze Kategoria:Pisarze związani z Oslo Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1990