Ortvin Sarapu (ur. 22 stycznia 1924 w Narwie, zm. 13 kwietnia 1999 w Auckland) – nowozelandzki szachista pochodzenia estońskiego, mistrz międzynarodowy od 1966 roku.
W latach 1952–1990 aż 20 razy zajął 1. miejsce (samodzielnie lub dzieląc je z innym zawodnikiem) w mistrzostwach Nowej Zelandii. Tym samym stał się szachistą, który odniósł najwięcej zwycięstw w mistrzostwach kraju.
Życiorys W 1940 r. Ortvin Sarapu zdobył tytuł mistrza Estonii juniorów. W 1943 r., uciekając przed represjami ze strony nazistów, wyjechał do Finlandii, a następnie do Szwecji. Po zakończeniu II wojny światowej zamieszkał w Danii. W 1946 r. zwyciężył w mistrzostwach Kopenhagi. W 1949 r. wystąpił w międzynarodowym turnieju w Oldenburgu, zajmując V miejsce (za Jefimem Bogolubowem – którego w bezpośrednim pojedynku pokonał, Elmārsem Zemgalisem, i Nicolasem Rossolimo, przed m.in. Wolfgangiem Unzickerem i Albéricem O’Kellym de Galwayem)Oldenburg 1949. Na turnieju tym poznał nowozelandzkiego szachistę Roberta Wade'a, który zaproponował mu zamieszkanie w Nowej Zelandii i zmianę obywatelstwa. Wkrótce po turnieju ożenił się i w 1949 r. przybył wraz z żoną do Wellington.
Przez kolejne 40 lat należał do ścisłej czołówki nowozelandzkich szachistów, pomiędzy 1952 a 1990 r. dwudziestokrotnie zdobywając tytuły indywidualnego mistrza kraju (jest pod tym względem rekordzistą wśród szachistów Nowej Zelandii). Łącznie, w latach 1951–1997, uczestniczył 31 razy w finałach mistrzostw Nowej ZelandiiA History of New Zealand Chess Championships. W 1952 r. rozegrał w Auckland mecz z Cecilem Purdy, którego stawką był tytuł mistrza Australazji. Mecz zakończył się wynikiem remisowym, dzięki czemu obaj zawodnicy uhonorowani zostali tytułami. Wielokrotnie reprezentował Nową Zelandię w turniejach drużynowych, m.in.: – w tym czterokrotnie na I szachownicyOlimpBase oraz OlimpBase. W 1966 r. zwyciężył w Auckland w turnieju strefowym (eliminacji mistrzostw świata). Za to osiągnięcie Międzynarodowa Federacja Szachowa przyznała mu tytuł mistrza międzynarodowego (jako drugiemu Nowozelandczykowi w historii – po Robercie Wade). Dzięki zwycięstwu w turnieju strefowym zdobył również awans do rozegranego w 1967 r. w Sousse turnieju międzystrefowego, w którym zajął XXI miejsce1967 Sousse Interzonal Tournament.
W następnych latach odniósł kolejne szachowe sukcesy, m.in. w 1978 r. podzielił III-IV miejsce (za Miguelem Quinterosem i Eugenio Torre, wspólnie z , przed m.in. Murrayem Chandlerem i Hermanem Suradiradją) w WellingtonWellington 1978, natomiast w 1989 r. podzielił III-IV miejsce (za Darrylem Johansenem i Dmitrijem Gedewaniszwilim, wspólnie z Danielem Kingiem, przed m.in. ) w SydneySydney 1989. W latach 1991, 1992, 1993, 1995 i 1997 pięciokrotnie startował w mistrzostwach świata „weteranów” (zawodników powyżej 60. roku życia), najlepszy wynik osiągając w 1991 r. w Bad Wörishofen, gdzie zajął XI miejsce.
W turniejach szachowych startował niemalże do śmierci, m.in. w 1998 r. zajął czołowe miejsce w turnieju Summer Cup-A w AucklandAuckland Summer Cup-A 1998.
Najwyższy ranking w karierze osiągnął 1 lipca 1990 r., z wynikiem 2360 punktów zajmował wówczas 2. miejsce (za ) wśród nowozelandzkich szachistówFIDE rating history :: Sarapu, Ortvin. Według retrospektywnego systemu Chessmetrics, najwyżej sklasyfikowany był w grudniu 1949 r., zajmował wówczas 55. miejsce na świecieChessmetrics Player Profile: Ortvin Sarapu.
W 1980 r. otrzymał Order Imperium Brytyjskiego. Swoje życie opisał w wydanej w 1993 r. autobiografii „Mr. Chess”. The Ortvin Sarapu StoryMr Chess | New Zealand Chess Supplies.
Publikacje 25 Years in the New Zealand Chess Championship (1952–1977), 1978 „Mr. Chess”. The Ortvin Sarapu Story, New Zealand Chess Supplies, Wainuiomata 1993, Minu malelugu, Kupar, Tallinn 1998,
Przypisy
Bibliografia The New Zealand Championships: A Brief History by Peter Stuart Chessgames Biography: Ortvin Sarapu ChessBase Megabase 2010
Linki zewnętrzne
Kategoria:Estońscy szachiści Kategoria:Ludzie urodzeni w Narwie Kategoria:Nowozelandzcy szachiści Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 1999