Eesti Merevägi

Eesti Merevägi (Estońskie Siły Morskie) – marynarka wojenna Estonii o stałym personelu 330 osób, część estońskich sił zbrojnych.

Historia Pierwsza niepodległość

Estońskie Siły Morskie () zostały utworzone 21 listopada 1918. W ich skład wchodziły na początku jednostki uzyskane po kapitulacji Niemiec oraz zdobyte na flocie bolszewickiej przez Royal Navy, w tym dwa niszczyciele. W połowie lat trzydziestych Estończycy odsprzedali niszczyciele Marynarce Wojennej Peru, zamówili zaś w zamian dwa podwodne stawiacze min typu Kalev. W latach międzywojennych marynarka estońska współpracowała głównie z fińską marynarką wojenną, opracowany był też plan przeciwdziałania Flocie Bałtyckiej Związku Radzieckiego.

Sowiecka okupacja Po aneksji Estonii przez Związek Radziecki jej okręty zostały wcielone do Radzieckiej Marynarki Wojennej, zaś NKWD rozpoczęło stopniowe aresztowania, zsyłki i rozstrzeliwania oficerów estońskich służących w marynarce. Na jednostkach pozostawiono część estońskiej załogi, uzupełniając etaty radzieckimi marynarzami i oficerami. Pod sowiecką banderą okręty brały udział w II wojnie światowej, walcząc przeciwko siłom morskim Niemiec i Finlandii, ich główną akcją bojową była ewakuacja Tallinna. Wiele z poestońskich okrętów przetrwało działania wojenne. Kanonierka „Pikker” została przebazowana do Sewastopola, gdzie służyła jako jacht dla przywódców ZSRR, a następnie, do 1972 roku, jako okręt badawczy Uniwersytetu Moskiewskiego, zaś okręt podwodny „Lembit” przetrwał cały okres sowieckiej okupacji.

Po odzyskaniu niepodległości Ogłoszenie niepodległości przez Estonię nie zakończyło obecności Floty Bałtyckiej – baza morska w Tallinnie była zajmowana przez siły rosyjskie do 31 sierpnia 1994 roku. Pierwszym okrętem w niepodległej Estonii, na którym podniesiono narodową banderę był „Lembit”. Stało się to 27 kwietnia 1992 roku, ponad 55 lat po jego wodowaniu. Estończycy siłą zajęli okręt muzealny, obawiali się bowiem, że zostanie pocięty przez Rosjan i zezłomowany. Eesti Merevägi została formalnie reaktywowana 1 lipca 1993 roku. Poza okrętem muzealnym Eesti Merevägi nie posiadało żadnych jednostek, rozpoczęto więc starania o wykupienie niektórych okrętów Floty Bałtyckiej za pośrednictwem prywatnych firm. Wycofujący się Rosjanie nie byli jednak skłonni do dzielenia się z Estończykami – zatopili 10 jednostek oraz uszkodzili najważniejsze wyposażenie i systemy w porcie. Uszkodzony został też wykupiony kuter patrolowy „Grif”, który jednak udało się Estończykom wyremontować. Estonia otrzymała część swoich okrętów w darze od państw z basenu Morza Bałtyckiego – tak na przykład Niemcy podarowały jej dwa trałowce typu Kondor, przemianowane na „Sulev” i „Vambola”. Od Danii Estonia dostała najpierw kuter patrolowy „Mallemukken” przemianowany na „Ahti”, a następnie, w 82 rocznicę powstania pierwszej Eesti Merevägi, duży patrolowiec „Beskytteren”. Został on, pod nazwą „Admiral Pitka”, flagowym okrętem marynarki estońskiej. W roku 2004 Dania przekazała Estonii dodatkowo stawiacz min „Lindormen”, który wszedł do służby jako tender nurków „Tasuja”. Najnowocześniejszym nabytkiem Eesti Merevägi są trzy niszczyciele min typu Sandown, zakupione od Wielkiej Brytanii 14 sierpnia 2006 roku.

Z dniem 1 stycznia 2023 roku w skład marynarki wojennej włączono morskie oddziały policji i straży granicznej.

Organizacja i zadania Obecnie struktura Eesti Merevägi obejmuje: Mereväe staap – Sztab Marynarki Wojennej Miinilaevadivisjon – Dywizjon Okrętów Przeciwminowych Mereväebaas – Baza Morska W ramach marynarki wojennej działał również Kaitseliidu Meredivisjon – Dywizjon Okrętów Patrolowych.

Miinilaevadivisjon Trzon Eesti Merevägi stanowi obecnie Miinilaevadivisjon – Dywizjon Okrętów Przeciwminowych powołany 15 maja 1997 roku. W jego skład wchodzą 3 niszczyciele min typu Sandown oraz tender nurków „Tasuja”, zabezpieczający działania Tuukrigrupi – Grupy Nurków-Minerów. Zadaniem dywizjonu jest przede wszystkim oczyszczenie terytorialnych wód Estonii z min postawionych w czasie dwóch wojen światowych (ocenia się, że ponad min zostało postawionych na Bałtyku). Od początku swojej działalności marynarka wojenna usunęła około 850 min. Dywizjon Okrętów Przeciwminowych współpracuje aktywnie z NATO w ramach Standing NATO Mine Countermeasures Group 1. Dwa okręty dywizjonu pełniły w zespole funkcję jednostki flagowej – „Admiral Pitka” od maja 2005 do marca 2006 oraz „Tasuja” od czerwca 2011 do grudnia 2011.

Szkolenie Marynarze i oficerowie Eesti Merevägi szkolili się za granicą, między innymi w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Danii, Szwecji i Finlandii. W 2003 roku otwarto w Tallinnie Centrum Szkolenia Morskiego w celu szkolenia podoficerów. W Tallinnie znajduje się również Bałtycka Morska Szkoła Łączności, kształcąca studentów z trzech państw bałtyckich. W zamian estońscy nurkowie szkoleni są w Lipawie, w Centrum Szkolenia Nurków.

BALTRON Floty państw bałtyckich ściśle ze sobą współpracują. Aby usprawnić współdziałanie, 16 kwietnia 1998 został powołany BALTRON – Dywizjon Bałtycki. Jego zadaniem jest wzajemne szkolenie załóg w zakresie niszczenia min i innych operacji morskich. Językiem urzędowym jest angielski, zaś siedziba dowództwa znajduje się w tallińskiej bazie morskiej.

Jednostki Aktywne NazwaZdjęcieKraj pochodzeniaKlasa i typWodowanieWejście do służbyUwagi Dywizjon Okrętów Przeciwminowych EML „Admiral Cowan” (M313) 120px Niszczyciel min typu Sandown 16 kwietnia 1988 26 kwietnia 2007 okręt flagowydawny HMS „Sandown” (M101) EML „Sakala” (M314)120px Niszczyciel min typu Sandown 27 lutego 1990 24 stycznia 2008 dawny HMS „Inverness” (M102) EML „Ugandi” (M315)120px Niszczyciel min typu Sandown 30 lipca 1992 22 stycznia 2009 dawny HMS „Bridport” (M105) EML „Wambola” (A433) 120px Stawiacz min typu Lindormen 9 września 1977 1 listopada 2016 Eesti Kaitsevägi, 1 listopada 2016

Wycofane ze służby NazwaZdjęcieKraj pochodzeniaKlasa i typWodowanieWejście do służbyWycofanie ze służbyUwagiEskadra okrętów minowych EML „Tasuja” (A432) 120px Stawiacz min typu Lindormen 7 czerwca 1977 12 kwietnia 2006 1 listopada 2016 Eesti Kaitsevägi, 1 listopada 2016 ELM „Admiral Pitka” (A230) 120px Fregata patrolowa typu Beskytteren (zmodyfikowanego typu Thetis) 29 maja 1975 21 listopada 2000 13 czerwca 2013 była jednostka flagowa, złomowany EML „Vambola” (M411) trałowiec typu Kondor I (proj. 65.2/115)19951999 ex niemiecki okręt rozpoznawczy „Komet” EML „Sulev” (M412)120px trałowiec typu Kondor I (proj. 65.2/115)19952000 ex niemiecki okręt rozpoznawczy „Meteor” EML „Kalev” (M414) 120px trałowiec typu Frauenlob 1966 1997 2004 okręt muzealny EML „Olev” (M415) 120px trałowiec typu Frauenlob 1966 1997 2004 złomowany EML „Vaindlo” (M416) 120px trałowiec typu Frauenlob 1966 2001 EML „Wambola” (M311) (były „Cuxhaven”) 120px trałowiec typu Lindau 2000 EML „Sulev” (M312) (były „Lindau”) 120px trałowiec typu Lindau 2000Eskadra okrętów patrolowych EML „Suurop” (P421) 120px okręt patrolowy typu R 1956 1999 2006 EML „Ristna” (P422) okręt patrolowy typu R 1956 1999 2006 EML „Grif” (P401) 120px kuter patrolowy typu Zhuk 1976 1992 27 kwietnia 2001 EML „Leopard” (P402) kuter patrolowy typu Zhuk 1992 EML „Ahti” (były „Mallemukken”) kuter patrolowy typu Mauygen 1994Straż Wybrzeża EML „Torm” (PVL105) 120px ścigacz rakietowy 1965 1994 2007 EML „Maru” (PVL106) 120px kuter patrolowy 1964 1995Pozostałe „Lembit” 120px podwodny stawiacz min typu Kalev 7 lipca 1936 27 kwietnia 1992 19 maja 2011 okręt muzealny

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Marynarki wojenne Kategoria:Wojsko estońskie Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1993