thumb|upright|Rozkład jazdy na przystanku kolejowym Kłodzko Książek Rozkład jazdy pociągów – plan, według którego mają się odbywać przejazdy pociągów na danej sieci kolejowej lub jej części w czasie, w którym on obowiązujeUstawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ()..

Rozkład jazdy opisuje ruch pociągów w układzie czasowo-przestrzennym. Rozkłady jazdy dzielą się na ogólnodostępne oraz służbowe.

Rozkład jazdy pociągów jest elementarnym ogniwem sprawnej organizacji pracy przewozowej na kolei. To według niego odbywa się ruch wszystkich pociągów kursujących po infrastrukturze kolejowej. Rozkład jazdy opracowywany jest na podstawie graficznych wykresów ruchu. Tworzenie wykresów to podstawowe zadanie inżynierii ruchu. Rozkład uwzględnia maksymalne prędkości pojazdów oraz ograniczenia prędkości znajdujące się na infrastrukturze kolejowej, dodatkowo musi zapewnić dotrzymanie czasów jazdy przez pociąg oraz płynność ruchu i bezpieczeństwo.

Rozkład jazdy pociągów PKP alt=Rozkład jazdy pociągów PKP Gogolin na tablicy LED zgodny z IPI-6|mały|Rozkład jazdy pociągów PKP Gogolin na tablicy LED zgodny z Ipi-6 mały|Urządzenie informacji pasażerskiej PKP PLK z ekranem prezentującym plakatowy rozkład jazdy „Odjazdy” na stacji Dąbrowa Górnicza mały|Wyświetlacz dynamicznej informacji pasażerskiej przy windzie na peron 1 stacji Dąbrowa Górnicza Publiczna prezentacja rozkładu jazdy pociągów pasażerskich na sieci zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (PKP PLK) obejmuje informacje publikowane w internecie oraz na stacjach, przystankach osobowych, dworcach i peronach. Obowiązek podania rozkładu jazdy do publicznej wiadomości wynika z art. 30e ustawy o transporcie kolejowym: zarządca infrastruktury publikuje rozkład na stronie internetowej, a operator stacji pasażerskiej udostępnia rozkład pociągów zatrzymujących się na danej stacji w budynku dworca albo przy drogach dojścia do peronów; obowiązek ten obejmuje także korekty rozkładu jazdy. Według wytycznych PKP PLK rozkład jazdy powinien być podany na stronie internetowej zarządcy infrastruktury nie później niż 21 dni przed wejściem w życie, natomiast w miejscach dostępnych dla pasażerów na stacjach, przy drogach dojścia do peronów oraz na peronach nie później niż 10 dni przed wejściem w życie.

Informacja rozkładowa PKP PLK jest prezentowana w dwóch zasadniczych formach: statycznej i dynamicznej. Informację statyczną regulują wytyczne Ipi-7, dotyczące przede wszystkim plakatowych rozkładów jazdy, natomiast informację dynamiczną regulują wytyczne Ipi-6, określające wymagania techniczno-funkcjonalne elementów wykonawczych Centralnego Systemu Dynamicznej Informacji Pasażerskiej i infrastruktury towarzyszącej. Szczegółowe terminy przygotowania i publikacji rozkładów dla poszczególnych rocznych rozkładów jazdy są podawane w regulaminach sieci PKP PLK, w załącznikach dotyczących terminarza obowiązywania zmienionej organizacji ruchu pociągów oraz przygotowania i publikacji rozkładów jazdy.

Statyczny rozkład jazdy jest publikowany przede wszystkim w postaci plakatowych rozkładów jazdy. Wytyczne Ipi-7 przewidują m.in. szczegółowy wierszowy rozkład jazdy „Odjazdy”, relacyjny rozkład „Przyjazdy/Odjazdy” oraz przyszłe rozkłady jazdy, obowiązujące po kolejnej planowanej zmianie. Na stacjach i przystankach ważnych ze względu na dużą liczbę pasażerów lub położonych w miejscowościach turystycznych zamieszcza się także szczegółowy wierszowy rozkład „Przyjazdy”, z wyłączeniem obiektów obsługujących wyłącznie połączenia aglomeracyjne lub podmiejskie. Plakatowe rozkłady jazdy są generowane w systemie PDP-PLAKATY, a wytyczne określają ich formaty od A1 do A4, układ, kolorystykę i minimalne wymagania czytelności; rozkład „Odjazdy” drukowany jest na żółtym tle, a rozkład „Przyjazdy” na tle białym. W szczegółowym rozkładzie „Odjazdy” podaje się m.in. godzinę odjazdu, numer peronu i toru, rodzaj, numer i nazwę pociągu, przewoźnika, informacje o usługach w pociągu, stacje pośrednie oraz godziny przyjazdu do stacji pośrednich i docelowej; na plakacie może znajdować się także kod QR prowadzący do Portalu Pasażera.

Dynamiczna informacja pasażerska jest realizowana przez CSDIP, czyli scentralizowany zespół urządzeń połączonych z Centralną Aplikacją Systemu Dynamicznej Informacji Pasażerskiej. System służy do przetwarzania danych o planie i wykonaniu ruchu pociągów oraz do prezentowania podróżnym informacji wizualnych i dźwiękowych o realizacji rozkładu jazdy, ostrzeżeniach, zmianach w kursowaniu pociągów i komunikatach awaryjnych. Wyświetlacze główne stacyjne informują o bieżącej realizacji rozkładu, w tym o czasach przyjazdów i odjazdów, numerach, kategoriach handlowych lub numerach linii i nazwach pociągów, stacjach docelowych, ważniejszych stacjach pośrednich, numerach peronów, przewoźnikach oraz opóźnieniach. Na największych obiektach przewidziano odrębne wyświetlacze odjazdów i przyjazdów instalowane obok siebie, z odjazdami po lewej stronie obserwatora i przyjazdami po prawej stronie.

Wytyczne Ipi-6 rozróżniają kilka technologii i typów urządzeń prezentujących rozkład jazdy. W dokumentacji zdefiniowano m.in. matryce LCD TFT oraz matryce RGB LED, a dla wyświetlaczy głównych stacyjnych przewidziano ekrany w technologii TFT albo LED. Wyświetlacze krawędziowe, przeznaczone do prezentowania informacji o pociągach zatrzymujących się przy danej krawędzi peronowej, przy nowej zabudowie CSDIP powinny być wykonywane w technologii LED, natomiast dodatkowe wyświetlacze krawędziowe mogą być dobierane do technologii już istniejącej na obiekcie. Wyświetlacze informacyjne mają prezentować dynamiczną informację o najbliższych pociągach odjeżdżających z danej stacji i w wytycznych określono dla nich m.in. wymaganie stosowania ekranów LCD-TFT Full HD. W aktualnych wytycznych przewidziano również urządzenia w technologii e-papier, których podstawowym zadaniem jest prezentacja dynamicznej informacji o najbliższych odjazdach, a opcjonalnie także plakatowego rozkładu jazdy.

Internetowym kanałem prezentacji rozkładu jazdy PKP PLK jest Portal Pasażera, umożliwiający m.in. wyszukiwanie połączeń, sprawdzanie odjazdów i przyjazdów według stacji, wyszukiwanie pociągów po numerze lub nazwie, korzystanie z plakatowych rozkładów jazdy oraz sprawdzanie opóźnień i utrudnień. W części „Sieciowy rozkład jazdy” portal umożliwia pobieranie aktualnych tablic rozkładu jazdy w formacie PDF według stacji, linii lub numeru tablicy, a publikacja tablic SRJP jest realizowana raz w tygodniu, w piątek lub w sobotę. Źródłem danych o planowym rozkładzie jazdy w Portalu Pasażera są informacje własne PKP PLK oraz dane przekazywane przez przewoźników pasażerskich; informacje o opóźnieniach, utrudnieniach, numerach peronów i torów oraz usługach oferowanych w pociągach mają według regulaminu portalu charakter orientacyjny.

Zobacz też

Przypisy

Kategoria:Transport kolejowy