thumb|Dawna siedziba Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Krakowskie Przedmiescie 26/28 w sąsiedztwie Pałacu Kazimierzowskiego Wydział Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego – istniejąca w latach 1920–1954 jednostka organizacyjna Uniwersytetu Warszawskiego kształcąca na kierunku teologia wyznawców Kościołów protestanckich w Polsce, głównie Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. W 1954 uchwałą Rady Ministrów PRL usunięta z tej uczelni. W oparciu o nią utworzono Chrześcijańską Akademię Teologiczną w Warszawie. Jej sukcesorem jest Wydział Teologiczny ChAT.
Historia Powstał w 1920 dzięki inicjatywie bp. Juliusza Bursche zwierzchnika Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Pierwszego dziekana Wydziału wybrano w 1922 i został nim ks. prof. Edmund BurscheBiogram ks. prof. Edwarda Bursche na witrynie Muzeum Niepodległości (dostęp: 4 sierpnia 2014 r.).. Podstawą prawną działalności było m.in. rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 19 kwietnia 1922 r.Dz.Urz. MWRiOP z 30 IV 1922, Nr 15, poz. 149. i rozporządzenie tegoż ministra w sprawie planu studiów w WydzialeDz.Urz. MWRiOP z 14 V 1922, Nr 17, poz. 167..
Przeciwnikami utworzenia Wydziału byli duchowni katoliccy ks. Franciszek Jehliczka i o. Jan RostworowskiWoldemar Gastpary, Protestantyzm w Polsce w dobie dwóch wojen światowych 1914–1939, Warszawa 1978, s. 172.. Do Wydziału negatywnie nastawiony był Ewangelicki Kościół Unijny w Polsce z konsystorzem w Poznaniu oraz profesorowie prowadzonego przez ten Kościół Ewangelickiego Seminarium Kaznodziejskiego i Szkoły Teologicznej w PoznaniuWoldemar Gastpary, Protestantyzm w Polsce w dobie dwóch wojen światowych 1914–1939, Warszawa 1978, s. 170–171..
W latach 30. Wydział posiadał 4 profesorów zwyczajnych, 1 zastępcę profesora oraz 4 profesorów prowadzących zajęcia zlecioneStefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 217.. Prowadzone tam studia trwały 4 lata. W roku akademickim 1931/1932 studia na Wydziale odbywało ogółem ok. 100 studentów.
Struktura organizacyjna Wydziału w okresie II Rzeczypospolitej była następująca: Katedra Egzegezy Starego Testamentu Katedra Egzegezy Nowego Testamentu Katedra Teologii Historycznej Katedra Teologii Systematycznej Katedra Teologii PraktycznejZob. Stefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 217..
W okresie okupacji niemieckiej działalność Wydziału była kontynuowana w ramach tajnego nauczania.
Po II wojnie światowej Wydział odrodził się i prowadził działalność do 1954, kiedy został zniesiony decyzją władz komunistycznych. W podobny sposób postąpiono wobec Wydziału Teologii Katolickiej UW oraz Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, z których utworzono Akademię Teologii Katolickiej w Warszawie, później przekształconą w UKSWHistoria Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego na witrynie UKSW (dostęp: 4 sierpnia 2014 r.)..
Dziekani (lista niepełna) 1922–1923 – ks. prof. Edmund Bursche 1928–1929 – ks. prof. Edmund BurscheBiogram ks. prof. Edwarda Bursche na witrynie Muzeum Niepodległości, który pełnił tę funkcję także w latach 1928–1929 (dostęp: 4 sierpnia 2014 r.). 1937–1938 – ks. prof. Karol Michejda 1939–1944 – ks. prof. Jan Szeruda 1952–1954 – ks. prof. Wiktor Niemczyk
Profesorowie i inni wykładowcy Wydziału Oskar Bartel (1893–1973) – wykładowca od 1946, kierownik Katedry Teologii Historycznej ks. Edmund Bursche (1880–1940) – od 1922 profesor nadzwyczajny, od 1939 profesor zwyczajny, 1921–1939 kierownik Katedry Historii Kościoła. ks. Woldemar Gastpary (1908–1984) – od 1949 adiunkt w Katedrze Teologii Praktycznej ks. Rudolf Kesselring (1884–1961) – profesor i kierownik Katedry Teologii Systematycznej w latach 1932–1939Eduard Kneifel, Die Pastoren der Evangelisch-Augsburgischen Kirche in Polen. Ein biographisches Pfarrerbuch mit einem Anhang, Eging 1967, s. 110. Kazimierz Kosiński (1886–1970) – wykładowca hymnologii w latach 1930–1939 ks. Karol Michejda (1880–1945) – w latach 1923–1939 profesor nadzwyczajny i kierownik Katedry Teologii Praktycznej ks. Wiktor Niemczyk (1898–1980) – docent od 1937, od 1946 profesor i kierownik Katedry Teologii Systematycznej ks. Karol Serini (1875–1931) – od 1921 zastępca profesora, później profesor, kierownik Katedry Teologii Systematycznej. ks. Adolf Suess (1887–1952) – od 1922 zastępca profesora i kierownik Katedry Egzegezy Nowego Testamentu, od 1945 profesor nadzwyczajny i kierownik Katedry Teologii Praktycznej. ks. Jan Szeruda (1889–1962) – od 1920, od 1922 profesor nadzwyczajny, od 1929 profesor zwyczajny, kierownik Katedry Egzegezy Starego Testamentu. ks. Andrzej Wantuła (1905–1976) – wykładowca od 1952 ks. Karol Wolfram (1899–1965) – od 1935 docent, od 1937 profesor nadzwyczajny w Katedrze Egzegezy Nowego Testamentu
Absolwenci Wydziału (m.in.) ks. Witold Benedyktowicz ks. Józef Berger ks. Ryszard Danielczyk ks. Edward Dietz ks. Paweł Dilis Barbara Enholc-Narzyńska ks. Alfred Hugo Figaszewski ks. Alfred Figaszewski ks. Robert Fiszkal ks. Edmund Friszke ks. Woldemar Gastpary ks. Adolf Gloc ks. Jerzy Gryniakow ks. Adam Hławiczka ks. Alfred Jagucki Aleksander Jałosiński ks. Jerzy Jelen ks. Jerzy Kahané ks. Zygmunt Kuźwa ks. Robert Liersch ks. Roman Mazierski ks. Włodzimierz Missol ks. Jan MotykaBiogram ks. J. Motyki na witrynie Luteranie.pl (dostęp: 4 sierpnia 2014 r.). ks. Janusz NarzyńskiBiogram bp. Janusza Narzyńskiego na witrynie Luteranie.pl (dostęp: 4 sierpnia 2014 r.). ks. Jan Bogusław Niemczyk ks. Wiktor Niemczyk ks. Jerzy Otello ks. Zdzisław Pawlik ks. Waldemar Preiss ks. Karol Świtalski ks. Bogdan Tranda ks. Zdzisław Tranda ks. Ryszard Trenkler ks. Andrzej Wantuła ks. Tadeusz Wojak ks. Karol Wolfram
Studentem wydziału był zamordowany w 1940 w Katyniu podporucznik piechoty rezerwy Henryk Hoffman, syn Emila i Emilii z domu Schultz, urodzony 6 kwietnia 1901 w Koninie. Pracował jako urzędnik Banku Komunalnej Kasy Oszczędności w Solcu Kujawskim. Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty i został przydzielony do 29 pułku piechoty, do którego zmobilizowano go na czas wojny obronnej 1939.
W 1951 studia na Wydziale rozpoczął ks. Ryszard Janik, lecz w związku z likwidacją Wydziału dokończył je w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej.
Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego z wniosku Wydziału Teologii Ewangelickiej ks. bp Juliusz Bursche (1930) ks. Aleksander Schoeneich (1931) Jan Kracala (1934) Eberhard Vischer (1935)
Czasopismo naukowe Organem naukowym Wydziału było założone w 1936 czasopismo „Rocznik Teologiczny”.
Przypisy
Kategoria:Historia protestantyzmu w Polsce T Kategoria:Wydziały teologii