Demetriusz Piękny (ur. ok. 285 p.n.e., zm. po 250 p.n.e.) – król Cyreny z dynastii Antygonidów.
Rodzina Demetriusz był najmłodszym synem Demetriusza I Poliorketesa, pochodzącym ze związku z Ptolemais, najmłodszą córką Ptolemeusza I Sotera i zarazem jedynym dzieckiem swojej matki. Demetriusz poślubił Ptolemais jako swoją piątą żonę około 287 p.n.e. w Milecie. Z poprzednich małżeństw ojca, Demetriusz miał wiele przyrodniego rodzeństwa, między innymi króla Macedonii Antygona II Gonatasa oraz późniejszą królową Syrii, Stratonike I.
Przodkami Demetriusza ze strony matki był król Egiptu, Ptolemeusz I i jego druga żona Eurydyka, córka Antypatra. Jego wujami byli król Egiptu, Ptolemeusz II Filadelfos i król Macedonii, Ptolemeusz Keraunos. Jednym z jego kuzynów był faraon Ptolemeusz III Euergetes. Jego przodkami ze strony ojca byli król Macedonii, Antygon I Jednooki i jego żona Stratonike.
Cyrenajka Niezbyt wiele wiadomo o nim do roku 249 p.n.e., kiedy zmarł król Cyrenajki, Magas. Wdowa po nim, wpływowa królowa Cyrenajki, Apame II, będąca jednocześnie siostrzenicą Demetriusza, jako córka jego siostry Stratonike I i Antiocha I Teosa, króla Syrii.
Apame wezwała Demetriusza do Cyreny oferując mu rękę swojej jedynej córki Bereniki II, z zapewnieniem przekazania mu władzy nad Cyrenajką. Demetriusz zgodził się na propozycję siostrzenicy i poślubił Berenikę, stając się jednocześnie królem. Jednym z warunków objęcia władzy była kontynuacja antyegipskiej polityki Magasa i Apame oraz wypowiedzenie wojny Egiptowi.
Wkrótce po poślubieniu Bereniki, Demetriusz i Apame zostali kochankami. Wokół Bereniki zgromadziła się proegipska frakcja dworu i wskutek przewrotu pałacowego obalono Demetriusza i niemal natychmiast zabito go w obecności Apame.
Małżeństwa i dzieci Pierwszą żoną Demetriusza była Olimpias, pochodząca ze szlachetnego rodu z Larrysy, córka Polykretesa. Olimpias prawdopodobnie zmarła przed 249 p.n.e., osierocając dwóch synów – Antygona, późniejszego króla Macedonii oraz Ekerkratesa.
W 249 p.n.e. Demetriusz poślubił swoją pra-siostrzenicę, księżniczkę cyrenaejską Berenikę II z którą nie miał dzieci.
Przydomek Przydomek Piękny nadano mu ponieważ był podobno bardzo atrakcyjnym mężczyzną, o czym wspominają liczni starożytni autorzy.
Bibliografia Plutarch, Żywoty Równoległe, Demetriusz, 46, 53. Euzebiusz, Kronika, 243. Tytus Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia miasta, rozdziały 40, 54, 58. Justynus, Zarys dziejów powszechnych starożytności na podstawie Pompejusza Trogusa, 26, 3.
Kategoria:Władcy hellenistyczni Kategoria:Urodzeni w III wieku p.n.e. Kategoria:Zmarli w III wieku p.n.e. Kategoria:Starożytni władcy afrykańscy