1984 – dwudziesty ósmy sezon Wyścigowych Samochodowych Mistrzostw Polski (WSMP).
Sezon rozgrywano w siedmiu klasach, przy czym planowane wprowadzenie klasy 8, klasy markowej seryjnych Polskich Fiatów 125p i Polonezów, nie powiodło się.
Sezon 1984 WSMP liczył pięć eliminacji, z czego po dwie rozegrano na torach w Poznaniu (1 maja, 7 października) i Kielcach (27 maja, 9 września), a jedną – w Toruniu (2 września). Wyścig w Kielcach 27 maja był również eliminacją Pucharu Pokoju i Przyjaźni. Ponadto 22 lipca zorganizowano zawody niewliczane do punktacji WSMP w Piotrkowie Trybunalskim, a przy okazji trzech eliminacji rozegrano również nieoficjalne Grand Prix: Torunia (2 września), Gór Świętokrzyskich (9 września) oraz Poznania (7 października).
Na podstawie wyników wyłonionych zostało siedmiu mistrzów Polski sezonu 1984: Jacek Chojnacki, Dariusz Kinderman, Wojciech Cołoszyński, Wacław Janowski, Edward Kinderman, Jerzy Mazur oraz Jerzy Krotoski. Janowski był jedynym kierowcą, który obronił tytuł wywalczony rok wcześniej.
Tło Zarys historii WSMP W 1953 roku z inicjatywy powołanego trzy lata wcześniej Polskiego Związku Motorowego zorganizowano pierwszy sezon Wyścigowych Samochodowych Mistrzostw Polski. We wczesnych sezonach kierowcy w przeważającej części używali własnych konstrukcji, określonych wspólną nazwą SAM. Jednakże w 1957 roku kierowca i konstruktor, Jerzy Jankowski, zbudował Raka 650 – nowoczesny samochód wyścigowy z silnikiem Triumph. W 1958 roku ten pojazd zdobył mistrzostwo Polski, a rok później – tytuł wicemistrzowski. Samochód został następnie zastąpiony Rakiem 1300.
W tym okresie we Włoszech, wskutek niekonkurencyjności lokalnej Formuły 3, powołano własną serię wyścigową o nazwie Formuła Junior. W 1959 roku CSI zatwierdził Formułę Junior jako typ formuły międzynarodowej. W 1961 roku rozegrano pierwszy sezon mistrzostw Polski według przepisów Formuły Junior. W sezonie 1964 Formuła Junior została zastąpiona w Polsce Formułą 3. Jednakże z uwagi na coraz mniejszą liczbę zawodników startujących w mistrzostwach oraz problemy ze znalezieniem odpowiednich torów, po 1967 roku zawieszono rozgrywanie WSMP.
Na początku lat 70. miał miejsce bunt kierowców, po którym reformą polskich wyścigów zajął się Longin Bielak. Zreorganizowane mistrzostwa wskrzeszono 1972 roku, wprowadzając wówczas klasy samochodów osobowych (w tym klasy markowe Polskiego Fiata 125p i Polskiego Fiata 126p). Wyścigi samochodów jednomiejscowych odbywały się w ramach Formuły Easter, a od roku 1974 – również Formuły Polonia. W tym okresie zbudowane zostały także tory w Poznaniu i Kielcach.
Sezon 1983
W 1983 roku po raz pierwszy rozgrywano klasę markową seryjnych Polskich Fiatów 126p (klasa 1). Klasa Polskich Fiatów 126p z silnikami o pojemności do 652 cm³ (z możliwymi przeróbkami), rozgrywana rok wcześniej jako klasa 1, w 1983 roku stała się klasą 2. Podobnie rzecz działa się z klasą 3 (samochody z silnikami o pojemności do 700 cm³ – Polski Fiat 126p, Trabant) i 4 (klasa markowa z silnikami o pojemności do 1500 cm³ – Polski Fiat 125p i FSO Polonez, a także samochody produkowane w krajach bloku wschodniego z silnikami o pojemności do 1300 cm³). W miejsce zlikwidowanych klas 5 (samochody turystyczne i GT z silnikami o pojemności 1300–1600 cm³) oraz 6 (samochody turystyczne i GT z silnikami o pojemności 1600–2000 cm³) wprowadzono klasę 5 – samochody osobowe z silnikami o pojemności do 2500 cm³ oraz polskie prototypy z silnikami o pojemności do 2000 cm³. Klasy 6 i 7 stanowiły odpowiednio Formuła Easter i Formuła Polonia. Wyścigi odbywały się na torach Poznań (dwa razy), Kielce (dwa razy) i Toruń (jeden raz). Dystans każdego z nich wynosił około 40 km.
W klasie 1 mistrzem Polski został zawodnik fabrycznego zespołu FSM, Krzysztof Caputa, zwycięzca trzech wyścigów. Mistrzostwo klasy 2 zdobył triumfator czterech zawodów, Włodzimierz Krukowski. W klasie 3 po dwa wyścigi wygrali Krukowski i Tomasz Barański, jednak mistrzem został Barański. Klasę 4 zwyciężył Wacław Janowski (Zastava 1300), który finiszował jako pierwszy w czterech eliminacjach. W klasie 5 (z której wykluczono Mariana Bublewicza startującego Stratopolonezem) trzykrotnie triumfował i mistrzostwo zdobył Andrzej Koper na Renault 5 Alpine. Mistrzem klasy 6 został Andrzej Hołowiej, który MTX 1-03 wygrał cztery eliminacje. W klasie 7 tytuł wywalczył Piotr Zaleski (Promot II), który wyprzedził w klasyfikacji o jeden punkt Witolda Nalewaja.
5 czerwca 1983 roku podczas eliminacji Pucharu Pokoju i Przyjaźni na Torze Czajka pod Kijowem doszło do wypadku, w wyniku którego zmarł polski zawodnik, Christian Grochowski. Grochowski na 13. okrążeniu wyścigu zderzył się z dublującym go Toomasem Napą. Wskutek tego wypadku Grochowski stracił przytomność, a jego pojazd zaczął płonąć. Ze względu na bierność służb ratowniczych akcja ratownicza została podjęta późno, a Grochowski zmarł w szpitalu na skutek oparzeń dwa dni po zdarzeniu. Był to jedyny polski kierowca wyścigowy zmarły w wyniku wypadku na torze w czasach PRL.
Regulamin W 1984 roku, podobnie jak w latach wcześniejszych, podstawę do tworzenia klas stanowił podział samochodów na grupy według regulaminu FIA, który wyglądał następująco: Grupa N – samochody turystyczne seryjne, wyprodukowane na poziomie przynajmniej 5000 egzemplarzy w ciągu roku, Grupa A – samochody turystyczne z dużą możliwością przeróbek, wyprodukowane na poziomie przynajmniej 5000 egzemplarzy w ciągu roku, Grupa B – samochody GT z dużą możliwością przeróbek, wyprodukowane na poziomie przynajmniej 200 egzemplarzy w ciągu roku, Grupa C – samochody sportowe o zamkniętych nadwoziach z silnikami pochodzącymi z samochodów grupy A lub B, Grupa E – samochody wyścigowe formuł: wolnej i narodowych.
Na tej podstawie PZM wyłonił osiem klas, w ramach których rozgrywano WSMP w 1984 roku: klasa 1 – klasa markowa – Polski Fiat 126p z silnikiem o pojemności do 652 cm³ (grupa N), klasa 2 – klasa markowa – Polski Fiat 126p z silnikiem o pojemności do 652 cm³ (grupa A), klasa 3 – samochody z silnikiem o pojemności do 700 cm³ (grupa A), klasa 4 – klasa markowa – Polski Fiat 125p i FSO Polonez z silnikiem o pojemności do 1500 cm³ oraz samochody wyprodukowane w krajach bloku wschodniego z silnikiem o pojemności do 1300 cm³ (grupa A), klasa 5 – samochody osobowe z silnikiem o pojemności do 2500 cm³ (grupa A, B lub C) oraz prototypy krajowe z silnikiem o pojemności do 2000 cm³, klasa 6 – Formuła Easter – jednomiejscowe samochody wyścigowe z silnikiem pochodzącym z samochodu grupy N lub A, wyprodukowanego w krajach bloku wschodniego o pojemności do 1300 cm³, klasa 7 – Formuła Polonia – jednomiejscowe samochody wyścigowe z silnikiem Polskiego Fiata 125p o pojemności 1300 cm³ oraz skrzynią biegów marki Dacia lub Zaporożec, klasa 8 – klasa markowa – Polski Fiat 125p, FSO 125p i FSO Polonez z silnikiem o pojemności do 1500 cm³ (grupa N).
Ze względu na nikłe zainteresowanie klasą 8, nie rozegrano w niej ostatecznie mistrzostw, a zawodnicy startujący pojazdami tej klasy ścigali się razem z klasą 4.
Za zwycięstwo przyznawano 50 punktów. Drugi kierowca otrzymywał 46 punktów, a trzeci – 43. Następne pozycje były punktowane według klucza 41-39-38-37-36 itd. Do końcowej klasyfikacji zaliczały się cztery najlepsze rezultaty.
Kalendarz thumb|Dwie eliminacje WSMP 1984 rozegrano na Torze Poznań Podobnie jak w poprzednim roku, na sezon 1984 WSMP składało się pięć eliminacji. Sezon rozpoczynał się eliminacją w Poznaniu 1 maja (dzień wcześniej były rozgrywane treningi). Drugie zawody rozgrywane były 27 maja na torze w Kielcach i były jednocześnie eliminacją Pucharu Pokoju i Przyjaźni. 2 września ścigano się na lotnisku w Toruniu, a tydzień później – ponownie w Kielcach. Sezon kończył się 7 października drugim wyścigiem w Poznaniu.
Oprócz tych zawodów przeznaczono również trzy dodatkowe wyścigi dla klas 1–5, niewliczane do klasyfikacji mistrzostw. Pierwszy taki wyścig odbył się 22 lipca w Piotrkowie Trybunalskim. Drugi miał miejsce przy okazji drugiej eliminacji w Kielcach 9 września i został rozegrany jako Grand Prix Gór Świętokrzyskich, a trzeci – Grand Prix Poznania – odbył się 7 października w Poznaniu. Przy okazji eliminacji w Toruniu 2 września rozegrano natomiast handicapowy wyścig Grand Prix Torunia dla samochodów Formuł Polonia i Easter, w którym samochody Formuły Polonia startowały 45 sekund przed Formułą Easter.
Dystans poszczególnych wyścigów wynosił około czterdziestu kilometrów.
Runda Data TorOkr.DystansKlasy Imprezy towarzyszące 1 1 maja Poznań 10 40,850 wszystkie 2 27 maja Kielce 10 41,600 wszystkie Puchar Pokoju i Przyjaźni 3 2 września Toruń 14 42,000 wszystkie Grand Prix Torunia 4 9 września Kielce 10 41,600 wszystkie Grand Prix Gór Świętokrzyskich 5 7 października Poznań 10 40,850 wszystkie Grand Prix Poznania
Przebieg sezonu 1 eliminacja: Poznań Pierwsza eliminacja WSMP sezonu 1984 odbyła się 30 kwietnia (treningi/kwalifikacje) oraz 1 maja (wyścig). Wyścig w każdej klasie liczył dziesięć okrążeń, przez co dystans wyścigu wynosił 40,850 km.
Broniący tytułu Andrzej Koper i Andrzej Hołowiej nie wystartowali w Poznaniu, a trzech zawodników nie broniło tytułów ze względu na przejście do innych klas. Zawody odbyły się w deszczowych warunkach, przy stosunkowo niskiej frekwencji kibiców.
W klasie 1 pole position zdobył Zbyszko Gaik. Trzeci na starcie Zdzisław Brymora wyprzedził drugiego Roberta Herbę i do końca wyścigu jechał tuż za Gaikiem, na 5 okrążeniu nawet na krótko obejmując prowadzenie. Ostatecznie Gaik wygrał zawody z przewagą 0,2 sekundy nad Brymorą. Trzeci ze stratą 15,5 sekundy był Jacek Chojnacki.
Z pierwszego pola w klasie 2 ruszał Bogdan Pawlak. Prowadzenie na starcie objął startujący z trzeciego miejsca Jerzy Wierzbołowski, ale na trzecim okrążeniu wyprzedził go Krzysztof Caputa. Okrążenie później Wierzbołowski odzyskał prowadzenie. Na szóstym okrążeniu nowym liderem został Dariusz Kinderman. Podczas dziewiątego okrążenia Wierzbołowski awansował z trzeciego miejsca na pierwsze i wygrał wyścig. Drugi był Kinderman, a trzeci – Zbigniew Kordek.
Włodzimierz Krukowski, startujący z pole position w klasie 3, prowadził przez cały wyścig, wygrywając go z prawie 50-sekundową przewagą nad Tomaszem Barańskim. Podium, które w całości zajęli kierowcy Polskich Fiatów 126p, uzupełnił Wojciech Cołoszyński.
Wacław Janowski (Zastava 1300), który zajął pierwsze pole startowe w klasie 4, nie utrzymał po starcie prowadzenia, jako że wyprzedzili go Andrzej Mielcarek (Zastava 1300), Henryk Mandera (Łada 1300) oraz Adam Polak (Polski Fiat 125p). Janowski odpadł na szóstym okrążeniu. Mielcarek, liderujący przez cały wyścig, kilka kilometrów przed metą utracił przewagę podczas dublowania czterech zawodników, jednak ostatecznie wygrał zawody. Drugi Mandera stracił do zwycięzcy 0,4 sekundy, a Polak dojechał trzeci ze stratą 0,8 sekundy.
W klasie 5 zadebiutował MB-03, którego konstruktorem i kierowcą był Maciej Bogusławski. Startował on z trzeciej pozycji, a pole position wywalczył Edward Kinderman (Polonez Prototyp 1800 z silnikiem Fiata 132). Bogusławski objął prowadzenie na pierwszym okrążeniu, ale na następnym stracił je na rzecz Andrzeja Kleiny (Opel Kadett). Bogusławski odzyskał pozycję lidera na szóstym okrążeniu. Dwa okrążenia później ponownie prowadził Kleina, jednak na dziewiątym okrążeniu został wyprzedzony przez Bogusławskiego, który ostatecznie wygrał wyścig z przewagą 2,4 sekundy nad Kleiną. Trzecie miejsce zajął Piotr Nowicki (Polski Fiat 125p).