Tobias Stimmer (ur. 7 kwietnia 1539 w Szafuzie, zm. 4 stycznia 1584 w Strasburgu) – szwajcarski malarz i ilustrator; autor dekoracji zegara astronomicznego w Katedrze w Strasburgu.
Rodzina i działalność artystyczna Pochodził z artystycznej rodziny. Jego ojciec, kaligraf i malarz Christoph Stimmer I (1490–1562), w latach 1520–1532 pracował w Konstancji jako nauczyciel, a następnie przeprowadził się do Schaffhausen. W 1535 roku wstąpił do gildii i pracował jako malarz na szkle i introligator. Christopher miał jedenaścioro dzieci, z których pięciu synów – poza Tobiasem – było również artystami: Christoph Stimmer II (ok. 1522–ok. 1562) był kaligrafem, Abel Stimmer (1542–ok. 1606) malarzem i rytownikiem, Gideon Stimmer (1545–1577) malarzem i projektantem witraży, Josias Stimmer (1555–po 1574) malarzem.
W roku 1565 Tobias Stimmer został właścicielem pracowni w Schaffhausen, gdzie projektował praktycznie wszystko – od proporców po tarcze herbowe. Z tego okresu pochodzą dekoracje wykonane na elewacji Domu Rittera. W 1570 przeprowadził się do Strasburga, gdzie początkowo ilustrował książki antykatolickie i broszury. Tam też wykonał jedną z najbardziej rozpoznawalnych prac: dekoracje na katedralny zegar astronomiczny. Stał się uznawanym autorytetem w dziedzinie architektury i geometriiThe J. Paul Getty Museum.Corpus Artistique Étampois..
Przypisywane prace thumb|250px|Scena ze Starego Testamentu, drzeworyt z 1576 roku
Był kontynuatorem stylu Hansa Holbeina młodszego, ale z wypracowaną własną manierą. Najwcześniejsze jego rysunki pochodzą z lat 1557 i 1578. Prace z kolejnych lat: Chrystus na krzyżu z 1561 (Muzeum Brytyjskie), Ukrzyżowanie z 1562 (Nowy Jork, Morgan Library & Museum) czy Wiewiórka jedząca orzechy z 1563 roku (Zurych, Kunsthaus) nawiązują swym stylem do prac Albrechta Dürera, zwłaszcza naturalistyczne ujęcia postaci. W malowaniu portretów wypracował własny styl, czego przykładem jest jego autoportret z 1567 roku (Donaueschingen, Fürstenberg sammlungen)Web Gallery of Art.. W 1576 wykonał ilustracje do nowej wersji Biblii wydawanej przez bazylejskiego wydawcę Thomasa Guarina. W latach 1576–1578 malował freski na suficie nowego zamku w Baden-Baden przedstawiające trzynaście alegorycznych postaci.
Peter Paul Rubens opisując jego drzeworyty, określił je jako szczególny klejnot naszej sztuki. Jego prace wywarły wpływ na szwajcarskich artystów z lat 1570–1580, m.in. na styl Daniela Lindtmayera.
Biblia sacra Veteris et Novi Testamenti, secundùm editionem vulgatam, Basileae: Thomam Guarinum – ilustracje; 1578; Astronomiczny zegar w Katedrze Najświętszej Marii Panny w Strasburgu – dekoracje zegara; 1574Grafika zegara z Metropolitan Museum.; Elogia virorum bellica virtute illustrium – praca Paola Giovia, do której Stimmer wykonał ilustracje; 1575, National Gallery of Art, Waszyngton; Autoportret – ok. 1563, tusz i akwarela, 19,7 × 15,0 cm, Schaffhausen, Museum zu Allerheiligen Schaffhausen Portret Jacoba Schwytzer i jego żony Elsbeth Lochmann – 1564, 191 × 66,5 cm, Muzeum Sztuki w Bazylei; Portret Sebastiana Muenstera – drzeworyt z książki Nikolausa Reusnera (1545–1602); 13×10cm; Portret brodatego mężczyzny – 1576, grafika 11 3/4 × 8 3/16 in. The J. Paul Getty MuseumGrafika na Paul Getty Museum.
Literatura przedmiotu W 1872 roku Andreas Andresen (1828–1871) wydał pierwszy katalog grafik Tobiasa Stimmera w trzecim tomie swojej monumentalnej publikacji Der Deutsche Peintre-oder die Deutschen Graveur Maler als nach ihrem Leben Kupferstecher und Ihren Werken, von dem Letzten Drittel des 16. Jahrhunderts bis zum Schluss des 18. Jahrhunderts (Lipsk 1872)Informacje na hollstein.com..
Gino Rossi, Spätrenaissance am Oberrhein: Tobias Stimmer 1539–1584, Das Kunstmuseum 1984, .
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Prace Tobiasa Stimmera na artnet Prace Tobiasa Stimmera na safran-arts
Kategoria:Ilustratorzy Kategoria:Szwajcarscy malarze Kategoria:Urodzeni w 1539 Kategoria:Zmarli w 1584 Kategoria:Ludzie urodzeni w Szafuzie