Ludwik Alojzy Szperl (ur. 21 czerwca 1879 w Kielcach, zm. 29 kwietnia 1944 w Warszawie) – polski chemik i nauczyciel, w latach 1926−1928 rektor Politechniki Warszawskiej.

Życiorys thumb|240px|Grób profesorów Ludwika Szperla, Andrzeja Seyfrieda i Haliny Seyfried na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Był synem Stanisława (1844–1913) i Ludwiki ze Smoleńców (1859–1952). W 1897 ukończył kieleckie gimnazjumA. Massalski, J. Szczepański, Słownik biograficzny zasłużonych nauczycieli i wychowanków. I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, Kielce 2010, s. 115. klasyczne i rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. W 1901 uzyskał stopień kandydata nauk przyrodniczych. Jego praca końcowa nosiła tytuł „Przyczynek do reakcji utlenienia pinenu i kwasu pinenowego”. Od 1 września 1901 pracował jako asystent w Katedrze Chemii Organicznej. W 1904 rozpoczął studia uzupełniające w Związkowej Wyższej Szkole Technicznej w Zurychu. W 1911 uzyskał stopień magistra chemii, jego praca magisterska nosiła tytuł „Materiały do poznania i klasyfikacji organicznych produktów przyłączenia”. W latach 1909–1912 na Uniwersytecie Warszawskim prowadził zajęcia z chemii analitycznej, jakościowej i ilościowej, kierował kursem demonstracyjnym chemii organicznej.

W latach 1903–1915, prowadził zajęcia z chemii fizycznej na pensji J. Sikorskiej (późniejsze gimnazjum im. Królowej Jadwigi). Od 1906–1909 na Wyższych Kursach Handlowych im. Augusta Zielińskiego prowadził zajęcia z chemii organicznej, a w latach 1909–1917 na Kursach Przemysłowo-Rolniczych Wyższej Szkoły Rolniczej. Na Uniwersytecie Warszawskim prowadził wykłady na dwóch wydziałach: Lekarskim i Matematyczno-Przyrodniczym. W latach 1909–1918 wykładał chemię organiczną na Wydziale Przyrodniczym Towarzystwa Kursów Naukowych w WarszawieDziesięciolecie Wolnej Wszechnicy Polskiej TKN: sprawozdanie z działalności Towarzystwa Kursów Naukowych, 1906–1916, opracowali Ryszard Błędowski, Stanisław Orłowski, Henryk Mościcki, Warszawa 1917, s. 97, Podkarpacka BC – wersja elektroniczna..

Z Politechniką Warszawską związał się w 1915, wykładał chemię ogólną, wszedł również do Senatu Uczelni, gdzie w latach 1916–1918 sprawował funkcję sekretarza. W latach 1917–1919, 1920/1921, 1925/1926 był dziekanem Wydziału Chemii i prodziekanem 1919/1920. W 1919 uzyskał nominacje na profesora nadzwyczajnego, jak również został kierownikiem Katedry Chemii Ogólnej. Natomiast w 1920 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego, a w 1926 został dziekanem Katedry Chemii Organicznej.

W czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920, jako ochotnik Wojska Polskiego został przydzielony w stopniu szeregowca do Wojsk Łączności Kompanii Inżynieryjno-Szkolnej Centralnych Składów Telefoniczno-Telegraficznych w Warszawie. Pełnił rolę referenta oświatowego Baonu Zapasowego Telegraficznego Nr 1. W październiku 1920 w trakcie służby w Kielcach, został zwolniony z wojska, gdyż został wybrany na Dziekana Wydziału Chemii Politechniki Warszawskiej.

Jako profesor zwyczajny chemii ogólnej postanowieniem prezydenta RP z 6 lipca 1926 został mianowany profesorem zwyczajnym chemii organicznej na Politechnice Warszawskiej. W roku akademickim 1926/1927 po raz pierwszy został wybrany na rektora Politechniki Warszawskiej. Druga kadencja przypadła na rok akademicki 1927/1928. W czasie kadencji L.A. Szperla jako rektora Politechniki Warszawskiej, utrzymano zaostrzony rygor studiów. W 1927 Politechnika Warszawska, po raz pierwszy wzbogaciła się o nowy gmach przy ul. Nowowiejskiej, został tam otworzony Instytut Aerodynamiczny. W 1928 zostało założone Stowarzyszenie „Studium Technologiczne”, które miało wspomóc uczelnię w budowie planowanych już od kilku lat nowych gmachów. W trakcie inauguracji roku akademickiego 1926/1927, na wniosek Rady Wydziału Chemii, Politechnika Warszawska uroczyście nadała trzy doktoraty honorowe, otrzymali je wówczas: Maria Skłodowska-Curie, Józef Jerzy Boguski i Ignacy Mościcki – który otrzymał doktorat już po raz drugi. Poprzedni doktorat został mu nadany z zakresu elektrotechniki. Po raz pierwszy nadano również doktorat uczonemu z zagranicy, otrzymał go holenderski fizyk Willem Hendrik Keesom.

Ludwik Szperl na Politechnice Warszawskiej prowadził wykłady i organizował wakacyjne kursy chemii dla nauczycieli szkół średnich. Wykładał chemię organiczną w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie i Łodzi, dydaktykę chemii na Uniwersytecie Warszawskim, chemię w Państwowym Instytucie Stomatologicznym w Warszawie. W czasie okupacji w Państwowej Szkole Chemiczno-Ceramicznej prowadził wykłady zarówno z chemii, jak i chemii organicznej.

Od 2 lipca 1910 był mężem Stefanii z Kłossowskich (1890–1979). Mieli dwie córki: Irenę po mężu Biegańską (1911–2002) i Halinę Stefanię po mężu Seyfried (1923–2017), żonę Andrzeja Seyfrieda. W 1936 r. pabianicki artysta-malarz – Bolesław Nowicki namalował jego portret w stroju rektorskim„Łódź w Ilustracji”, 31.01.1937, nr 5, s. 3..

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 139–5–4).

Stanowiska od 1901 asystent prof. Jegora Wagnera w Katedrze Chemii Organicznej Uniwersytetu Warszawskiego; 1903–1915 nauczyciel chemii fizycznej ma pensji J. Sikorskiej 1909–1912 na Uniwersytecie Warszawskim samodzielnie prowadził kurs dot. propedeutyki chemicznej; 1917–1919, 1920/1921, 1925/1926 Dziekan Wydziału Chemii; 1918–1939 wykładowca chemii organicznej w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie i Łodzi; 1919/1920 Prodziekan Wydziału Chemii; 1926/1927 Rektor Politechniki Warszawskiej; 1926–1939 wykładowca chemii na Uniwersytecie Warszawskim; 1927/1928 Rektor Politechniki Warszawskiej (kadencja druga); 1930–1939 przewodniczący Komisji Oceny Podręczników Szkolnych przy Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego; 1934–1939 wykładowca chemii w Państwowym Instytucie Stomatologicznym w Warszawie.

Członkostwa 1919–1939 członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Chemicznego; 1922–1925 wiceprezes Kasy im. Mianowskiego; od 1927 czynny członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego; od 1929 zwyczajny członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego; od 1930 skarbnik i prezes Polskiego Towarzystwa Chemicznego; wiceprzewodniczący Sekcji Przyrodniczej w Związku Nauczycielstwa Polskiego; członek zarządu Koła Chemików w Stowarzyszeniu Techników Polskich w Warszawie; sekretarz Polskiej Komisji Międzynarodowej Współpracy Umysłowej przy Lidze Narodów; wiceprezes Zrzeszenia Profesorów Warszawskich Szkół Akademickich; 1936–1939 członek Rady Nauk Ścisłych i Stosowanych.

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 630 „za zasługi na polu naukowem i pedagogicznem”. Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1928) Złota Odznaka Koła Chemicznego

Ważne publikacje „Materiały do historii Szkoły Głównej Warszawskiej” – Warszawa 1913. „Wykład chemii organicznej” – wyd. 1926–1929; wyd. 1930. „Wydział Chemii” w „Politechnika Warszawska” (współautor) – 1915–1925. Opracował ok. 50 haseł do Wielkiej Encyklopedii Ilustrowanej.

Przypisy J. Piłatowicz, „Poczet Rektorów, tradycja i współczesność Politechniki Warszawskiej 1826-2001”, wyd.I, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej 2001, s. 91–96.

Bibliografia

Linki zewnętrzne http://bcpw.bg.pw.edu.pl/Content/3745/szperl_biografia.pdf http://www.pw.edu.pl/Uczelnia/Historia/Byli-Rektorzy-PW/Ludwik-Alojzy-SZPERL-1879-1944 http://www.miesiecznikchemik.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1200:szperl-ludwik-alojzy&catid=108:kalendarium-chemikow-polskich-i-europejskich&Itemid=168

Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Kielcach Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Kielcach Kategoria:Ochotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Rektorzy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Urodzeni w 1879 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Towarzystwa Kursów Naukowych (1905–1918) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego