thumb|Kamień pamiątkowy przy Dębie Pamięci Stanisława Wyżykowskiego w Brzozowie. Stanisław Franciszek WyżykowskiW ewidencji wojskowych C. K. Armii był określany w języku niemieckim jako „Stanislaus Wyżykowski”. W ewidencji Wojska Polskiego był określany jako „Stanisław Franciszek Wyżykowski” celem odróżnienia do dr. Stanisława Wyżykowskiego (ur. 1891), kapitana piechoty. (ur. 3 maja 1880 w Brzozowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – doktor praw, sędzia, adwokat, notariusz, działacz społeczny, major audytor Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Urodził się 3 maja 1880 w Brzozowie. Był synem Jana (masarz w Lisku) i Katarzyny z domu Miksiewicz. W 1900 zdał maturę w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie był także brat Jan Wyżykowski ur. 1878). Po maturze udał się na studia w zakresie leśnictwa. Od 1901 do 1902 odbył służbę w C. K. Armii. Następnie studiował na Wydziale Prawa Uniwersytet Franciszkańskiego we Lwowie, kończąc studia w 1906 i uzyskując stopień doktora praw.

W rezerwie piechoty C. K. Armii został mianowany kadetem z dniem 1 stycznia 1904, około 1908 awansowany na chorążego z dniem 1 stycznia 1904, a następnie na podporucznika z dniem 1 stycznia 1909. Był oficerem 10 pułku piechoty ze sztabem w Jarosławiu , a od około 1908 w Przemyślu, posiadając tam przydział do około 1910.

Po wybuchu I wojny światowej w 1914 został ponownie wcielony do C. K. Armii i służył w niej do 1918. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego w 1920. Został awansowany na stopień majora oficerów rezerwy sądowych ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. Był przydzielony do sądu polowego Dowództwa Okręgu Generalnego „Łódź”. Po utworzeniu w grudniu 1920 wojskowych sądów załogowych na terenie Łódzkiego Okręgu Generalnego w grudniu był organizatorem i pierwszym kierownikiem takiego sądu w Kutnie. Później został sędzią w wojskowych sądach okręgowych. Służył w wojsku do 17 sierpnia 1922. W tym roku został przeniesiony do rezerwy. W 1934 major w korpusie oficerów pospolitego ruszenia sądowych pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Kościan.

Po odejściu ze służby wojskowej był sędzią Sądu Grodzkiego w Wągrowcu. Od 1924 był adwokatem w Lesznie, od 1934 adwokatem w tym mieście, a pod koniec lat 30. notariuszem. Udzielał się społecznie, był prezesem oddziału Związku Oficerów Rezerwy, prezesem powiatowego oddziału Związku Rezerwistów w Lesznie (ponownie wybrany), przewodniczącym komisji administracyjnej Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, przewodniczącym komisji rewizyjnej Miejskiej Komunalnej Kasy Oszczędności, prezesem Towarzystw Przyjaciół Harcerstwa, członkiem zarządu Związku Właścicieli Domów i Nieruchomości, członkiem zarządu i przewodniczącym komisji rewizyjnej Związku Strzeleckiego, członkiem wydziału wierzycieli i przewodniczącym komisji rewizyjnej Banku Ludowego, członkiem komisji rewizyjnej powiatowego Funduszu Pracy. Od 1928 był radnym rady miejskiej w Lesznie (wybrany w 1929, w 1930, w wyborach do rady z 1933 był komisarzem wyborczym i czołowym kandydatem obozu sanacji, jednak nie uzyskał reelekcji). Zasiadał też w sejmiku powiatowym.

6 lutego 1926 ożenił się z Michaliną Marią Naumowicz. Pod koniec lat 30. zamieszkiwał w Lesznie przy ulicy Henryka Sienkiewicza 6.

Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 539.

Upamiętnienie

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Stanisława Wyżykowskiego przy Zespole Szkół Budowlanych w Brzozowie przy ulicy Słonecznej 6.

Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi – 10 sierpnia 1937 „za zasługi na polu pracy społecznej". Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Adwokaci II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie sejmików powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Związku Oficerów Rezerwy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Działacze społeczni II Rzeczypospolitej Kategoria:Komisarze wyborczy II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Brzozowie Kategoria:Ludzie związani z Lesznem Kategoria:Ludzie związani z Wągrowcem Kategoria:Majorowie audytorzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Notariusze II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – oficerowie cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej Kategoria:Radni Leszna Kategoria:Radni gmin miejskich II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie sądów grodzkich II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1880 Kategoria:Wojskowi związani z Jarosławiem (Polska) Kategoria:Wojskowi związani z Przemyślem Kategoria:Zmarli w 1940