thumb|240px thumb|240px Soreniec żółtawy, obrost żółtawy (Physconia enteroxantha (Nyl.) Poelt) – gatunek grzybów z rodziny obrostowatych (Physciaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostówWiesław Fałtynowicz, The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland. Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, .
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Physciaceae, Caliciales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1873 William Nylander nadając mu nazwę Physcia enteroxantha. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1966 Josef Poelt, przenosząc go do rodzaju Physconia.
Niektóre synonimy naukowe:
Nazwa polska według W. Fałtynowicza.
Charakterystyka Plecha listkowata, tworząca rozetki lub nieregularna. Osiąga średnicę do 6 cm, jest głęboko wcinana, jej odcinki o szerokości 0,5-2 mm zachodzą na siebie lub stykają się brzegami. Są płaskie lub wklęsłe i mają zaokrąglone brzegi. Górna powierzchnia plechy ma barwę szarozieloną lub szarą i pokryta jest białawymi plamkami, zwłaszcza na końcach. Na obrzeżach odcinków znajdują się skupiska soraliów tworzące pofałdowane pasemka. Mają barwę żółtawą lub żółtozieloną. Plecha jest heteromeryczna z glonami protokokkoidalnymi. Powierzchnia dolna na obwodzie jest jasnobrązowa, ku środku stopniowo ciemniejąca do barwy czarnej. Jest matowa lub nieco błyszcząca i znajdują się na niej czarniawe, krzaczkowato rozgałęzione chwytniki. Górna kora jest pseudoparenchymatyczna, rdzeń ma barwę od białej do żółtawej, dolna kora jest nieregularnie protoplektynchymatyczna
Lekanorowe apotecja występują bardzo rzadko. Mają średnicę do 2 mm i niekarbowany brzeżek plechowy, na którym szybko jednak pojawiają się urwistki. W jednym worku powstaje po 8 zarodników o rozmiarach 38 × 15-18 (20) μm.
Reakcje barwne: kora: wszystkie reakcje negatywne, rdzeń: K + żółtawy (czasami bardzo jasny), C, KC + żółty do żółto-pomarańczowego, P-, soralia: K + i KC + żółtawy do żółtego pomarańczowego lub K-, KC- (zwłaszcza gdy soredia są brązowawe). Kwasy porostowe: głównie kwas sekalonowy.
Występowanie i siedlisko Na półkuli północnej gatunek szeroko rozprzestrzeniony. Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Afryce Północnej i Azji (Rosja). W Europie występuje na całym obszarze, z wyjątkiem Grenlandii i Islandii, na północy sięga po północne krańce Półwyspu Skandynawskiego. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju.
Rośnie głównie na korze drzew, rzadziej, na drewnie, mchach, skałach.
Gatunki podobne Najbardziej charakterystyczną dla tego gatunku soreńca cechą są żółtawe soredia i żółtawy rdzeń plechy. Barwę tę zawdzięczają kwasowi sekalonowemu. Jeśli jednak plecha zawiera niewielką jego ilość, łatwo pomylić soreńca żółtawego z podobnymi gatunkami soreńców, szczególnie z soreńcem dachówkowatym (Physconia perisidiosa) i soreńcem popielatym (Physconia grisea).
Przypisy
Kategoria:Obrostowate Kategoria:Porosty Kategoria:Mykobiota Polski