Nicola Chiaromonte (ur. 12 lipca 1905 w Rapolla, zm. 18 stycznia 1972 w Rzymie) – włoski eseista i działacz antyfaszystowski.
Życiorys
W 1934 roku Chiaromonte opuścił Włochy, sprzeciwiając się w faszystowskiemu rządowi Benita Mussoliniego. Walczył podczas hiszpańskiej wojny domowej po stronie republikańskiej w eskadrze André Malraux. W 1941 roku przeniósł się do Nowego Jorku, gdzie był ważną postacią wśród lewicowych ruchów sprzeciwiających się stalinizmowi. W latach 1956–1968 z Ignazio Silonem współredagował włoski miesięcznik Tempo presenteNota biograficzna [w:] Nicola Chiaromonte, Granice duszy, Warszawa 1996, ss. 404-406..
Zmarł na atak serca<ref>Wojciech Karpiński, Nicola Chiaromonte i jego „Notesy”''' [w:] tegoż, Herb wygnania, Warszawa 2012, s. 61.</ref> w Rzymie, podczas nagrywania wywiadu radiowegoGustaw Herling-Grudziński, Z dziennika pisanego nocą, wpis z 18 stycznia 1972 [w:] Nicola Chiaromonte, Granice duszy, Warszawa 1996, s. 5..
Chiaromonte za swojego mistrza i „przewodnika duchowego” uważał Andreę Caffiego (1886-1955), „włosko-rosyjskiego kosmopolitę, człowieka skrytego, o zadziwiającej kulturze i szerokości zainteresowań”Wojciech Karpiński, Nicola Chiaromonte i jego „Notesy” [w:] tegoż, Herb wygnania, Warszawa 2012, s. 64., którego poznał w Paryżu w 1932 roku. Do śmierci Caffiego Chiaromonte toczył z nim dyskusje na tematy polityczne, społeczne i kulturalneGino Bianco, Chiaromonte i Caffi — wzajemne listy [w:] Nicola Chiaromonte, Granice duszy, Warszawa 1996, s. 388.. Książka Critica della violenza (Krytyka przemocy) Caffiego z 1966 roku została przygotowana do druku i opatrzona przedmową przez ChiaromontegoNicola Chiaromonte, Andrea Caffi [w:] tegoż, Granice duszy, Warszawa 1996, s. 217..
Wybrane publikacje
W języku oryginalnym
1960 La situazione drammatica 1971 Credere e non credere 1976 Scritti politici e civili (pisma polityczne) 1976 Scritti sul teatro (pisma teatralne) 1978 Silenzio e parole (pisma literacko-filozoficzne) 1992 Il tarlo della conscienza (z przedmową Gustawa Herlinga-Grudzińskiego) 1995 Che cosa rimane. Taccuini 1955-1971 (z przedmową Wojciecha Karpińskiego) 2013 Fra me e te la verità, lettere a Muska (pod redakcją Wojciecha Karpińskiego i Cesare Panizza, posłowie Wojciech Karpiński)
Trzy tomy wydane w latach 1976–1978 opracowała po śmierci pisarza wdowa po nim, Miriam Chiaromonte.
W języku angielskim
1970 The Paradox of History: Stendhal, Tolstoy, Pasternak and Others 1976 The Worm of Consciousness and Other Essays (pod redakcją Miriam Chiaromonte, wstęp Mary McCarthy)
W języku polskim
1996 Granice duszy (tłum. Stanisław Kasprzysiak) 2001 Co pozostaje. Notesy 1955-1971 (tłum. Stanisław Kasprzysiak) 2014 Notatki (tłum. Stanisław Kasprzysiak) 2018 Listy do Muszki (tłum. Alina Kreisberg)
Przypisy
Bibliografia Wojciech Karpiński, Nicola Chiaromonte i jego „Notesy”' [w:] tegoż, Herb wygnania, Warszawa 2012. Wojciech Karpiński, Czytanie Chiaromontego [w:] tegoż, Twarze'', Warszawa 2012 (tekst dostępny online).
Linki zewnętrzne Zbiór fotografii i dokumentów Nicoli Chiaromontego
Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Włoscy eseiści Kategoria:Włoscy antyfaszyści Kategoria:Ludzie związani z paryską „Kulturą”