Zygmunt Stanisław Machoy (ur. 22 kwietnia 1924 w Wolsztynie, zm. 17 lipca 2018 w Szczecinie) – polski biochemik i nauczyciel akademicki, profesor nauk chemicznych, specjalizujący się w zakresie biochemii, chemii analitycznej i organicznej.
Życiorys Syn Stanisława i Julianny. W okresie II wojny światowej został wysiedlony do Generalnego Gubernatorstwa. W 1945 powrócił do rodzinnego Wolsztyna, gdzie ukończył szkołę średnią. W 1947 podjął studia chemiczne na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Poznańskiego, które ukończył w 1951 z dyplomem magistra chemii. Promotorem jego pracy dyplomowej był profesor Antoni Gałecki. W 1962 Zygmunt Machoy otrzymał na macierzystej uczelni stopień doktora nauk przyrodniczych po obronie dysertacji Kontaktowe odbarwianie niektórych barwników spożywczych przy współudziale tlenu powietrza. W 1970 (również na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) został doktorem habilitowanym na podstawie dorobku naukowego i monografii Fizykochemiczne badania procesu pobierania tlenu przez układ oksydazy cytochromowej. W 1986 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego nauk chemicznych, a w 1992 został profesorem zwyczajnym.
Od 1951 był zawodowo związany z Pomorską Akademią Medyczną i następnie z powstałym z jej przekształcenia Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie. Początkowo zatrudniony w pracowni chemicznej Zakładu Patologii Ogólnej i Doświadczalnej, później w Zakładzie Chemii Ogólnej. Od 1976 do czasu przejścia na emeryturę w 1994 był kierownikiem Zakładu Chemii Fizjologicznej. Pełnił funkcje prodziekana (1981–1984) i dziekana (1984–1987) Wydziału Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej. W latach 1988–1996 był także kierownikiem Zakładu Biochemii Akademii Rolniczej w Szczecinie.
W pracy naukowej specjalizował się w zakresie biochemii, chemii analitycznej i organicznej. Opublikował około 250 prac naukowych, w tym 14 książek. Wypromował 24 doktorów. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Toksykologicznego, Polskiego Towarzystwa Biochemicznego i Polskiego Towarzystwa Chemicznego oraz Komitetu Biochemii i Biofizyki oraz Komitetu Ekologii Polskiej Akademii Nauk. Wchodził w skład komitetów redakcyjnych czasopism „Fluoride” oraz „Environmental Sciences”. Kierował organizacją ISFR, skupiającą naukowców zajmujących się badaniami nad fluorem.
Został pochowany 21 lipca 2018 na cmentarzu parafialnym w Wolsztynie (kw. 33/5/37).
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1998)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1998 r. o nadaniu orderów (). Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2013)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 września 2013 r. o nadaniu orderów (). tytuł członka honorowego Polskiego Towarzystwa Biochemicznego (1995) tytuł doktora honoris causa Pomorskiej Akademii Medycznej (2007)
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Wolsztynie Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Wolsztynie Kategoria:Absolwenci Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Polscy biochemicy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Rolniczej w Szczecinie Kategoria:Członkowie Komitetu Biochemii i Biofizyki PAN Kategoria:Członkowie Komitetu Ekologii PAN Kategoria:Doktorzy honoris causa Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2018 Kategoria:Pochowani w Wolsztynie