Semigalia (także: Zemgalia, łot. Zemgale, niem. Semgallen, lit. Žiemgala, od nazwy bałtyjskiego ludu Zemgalów) – jedna z pięciu krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leży w jej południowej części na lewym brzegu Dźwiny.
W okolicach na północ od Szawli, obszar Semigalii pokrywa się częściowo z terenami zaliczanymi do Żmudzi. W skład Semigalii często zaliczano dawniej leżący na wschód od niej region Selonia.
Semigalia graniczy na zachodzie z Kurlandią, na północy z Liwonią, na wschodzie z Łatgalią i Selonią, na południu z Litwą (Wileńszczyzna i Kowieńszczyzna) i Żmudzią.
Historia thumb|Plemiona bałtyjskie około 1200 roku (wg M. Engel i C. Sobczak) mały|Rozmieszczenie ludów bałtyjskich ok. 1200 roku mały|Talar I Rzeczypospolitej z 1645
Ziemia bałtyjskiego ludu Zemgalów podbita w XIII wieku przez zakon kawalerów mieczowych, po jego sekularyzacji w XVI wieku wraz z Kurlandią weszła w skład niemieckojęzycznego feudalnego Księstwa Kurlandii i Semigalii, będącego lennem Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Lokalni książęta rezydowali w Mitawie. W mennicy w Mitawie bito monety I Rzeczypospolitej. W XVI i XVII w. dokonano pierwszych nadań praw miejskich: Mitawie, Bowskowi, Frydrychsztatowi, Jakobsztatowi. W XVII w. Semigalia była areną potyczek polsko-szwedzkich. mały|lewo|Plany obwarowań Mitawy i Dobleny ok. 1659 W 1759 księciem kurlandzkim został królewicz polski Karol Krystian Wettyn, a ok. 1762/1763 jednym z jego mitawskich dworzan był Kazimierz Pułaski. W latach 1738–1772 wzniesiono nowy pałac książęcy w Mitawie. W 1772 zostało założone Gimnazjum w Mitawie, będące najstarszą szkołą średnią współczesnej Łotwy.
Po III rozbiorze Polski Semigalia znalazła się w zaborze rosyjskim. Mitawa pozostawała głównym ośrodkiem regionu. Tu miała siedzibę jedna z linii rodu Raczyńskich, tutaj naukę pobierali Polacy z różnych części zaboru rosyjskiego, tu też na zesłaniu z kongresowego Królestwa Polskiego przebywał Roman Dmowski. Polacy najliczniej zamieszkiwali Iłuksztę i okolice. W okolicznej Bebrze siedzibę mieli Platerowie, którzy wznieśli tu w XIX w. nowy dwór według projektu Leandra Marconiego.
Po 1918 w granicach Łotwy. W dwudziestoleciu międzywojennym Semigalia graniczyła na krótkim odcinku z Polską (zob. granica polsko-łotewska). W 1935 Semigalię zamieszkiwało 299 369 osób.
Do dziś Polacy licznie zamieszkują wschodnie krańce Semigalii w okolicach Iłukszty.
Miasta mały|Jełgawa mały|Jēkabpils
miastopopulacja(2014)gmina1.20px Jełgawa62 572miasto wydzielone2.20px JēkabpilsCzęściowo położony w Łatgalii.24 839miasto wydzielone3.20px Tukums19 192Gmina Tukums4.20px Dobele10 540Gmina Dobele5.20px Bauska9528Gmina Bauska6.20px Auce2850Gmina Auce7.20px Iłukszta2699Gmina Iłukszta8.20px Jaunjelgava2183Gmina Jaunjelgava9.20px Viesīte1773Gmina Viesīte10.20px AknīsteHistorycznie część Wileńszczyzny z racji na przynależność do przedrozbiorowego województwa wileńskiego, jednakże od momentu przyłączenia do Łotwy bywa zaliczana do Semigalii.1172Gmina Aknīste11.20px Subate721Gmina Iłukszta
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Inflanty Kategoria:Krainy historyczne Łotwy Kategoria:Zakon krzyżacki w Inflantach