thumb|Tramwaj na Connaught Road West w latach 30. XX wieku thumb|Hongkoński tramwaj piętrowy #120, jeden z dwóch tramwajów, którym przywrócono wygląd z lat 50. XX wieku thumb|Awarie tramwajów skutkują tworzeniem się ogromnych korków drogowych Tramwaje w Hongkongu (chiński: 香港電車) – sieć tramwajowa funkcjonująca na obszarze miasta Hongkong, jedna z najstarszych form publicznego transportu zbiorowego w mieście. Właścicielem oraz operatorem systemu jest firma RATP Dev. Tramwaje kursują obecnie na wyspie Hongkong, łącząc Shau Kei Wan w dzielnicy Eastern oraz Kennedy Town na zachodnim krańcu północnego wybrzeża wyspy Hongkong, w dzielnicy Central and Western, obsługując po drodze pętlę na osiedlu Happy Valley w dzielnicy Wan Chai.

Tramwaje w Hongkongu nie są jedynie istniejącym ponad 100 lat środkiem transportu umożliwiającym przemieszczanie się po mieście, lecz stanowią także dużą atrakcję turystyczną. Według operatora są jednym z najbardziej ekologicznych środków transportu miejskiegoEnvironmental Friendliness, Hong Kong Tramways. Jest to jedyny na świecie system tramwajowy, który jest obsługiwany wyłącznie przez tramwaje piętrowe.

Historia Sieć tramwajowa w Hongkongu od samego początku obsługiwana była przez tramwaje elektryczne.

Kronika Lata Wydarzenia1881 Pierwsze plany uruchomienia sieci tramwajowej w Hongkongu.1901 Władze miejskie wyrażają zgodę na budowę sieci tramwajowej.1902 Powstaje spółka Hong Kong Tramway Electric Company Limited.1902 Zmiana nazwy firmy na Electric Traction Company of Hong Kong Limited.1903 Rozpoczęto budowę odcinka jednotorowego od Kennedy Town do Causeway Bay. W późniejszym czasie linię wydłużono do Shau Kei Wan.1904 Części do pierwszych 26 wagonów tramwajowych zostały wyprodukowane w Wielkiej Brytanii. Montaż miał miejsce w Hung Hom. Wszystkie wagony były parterowe. 10 tramwajów zaprojektowano dla pasażerów 1 klasy, natomiast pozostałe powstały dla pasażerów podróżujących 3 klasą. Przedział 1 klasy posiadał dwie ławki po obu stronach pudła w jego środkowej części oraz dwa otwarte pomosty na końcach. Ówczesne wagony mogły przewieźć do 32 pasażerów. Opłata za przejazd wagonem 1 klasy wynosiła 10 centów, natomiast za przejazd 3 klasą należało zapłacić 5 centów. Początkowo operator planował podzielenie wagonów na 3 klasy, lecz w późniejszym czasie zdecydowano się wprowadzić jedynie 2.1910 Nazwę firmy zmieniono na The Hongkong Tramway Company Limited.1912 Z powodu wzrastającego zapotrzebowania pasażerów na przejazd tramwajami, pierwszy wagon piętrowy wprowadzono w 1912. Przedział pierwszej klasy zajmował pomost górny oraz 1/3 pomostu dolnego. Ogółem wyprodukowano 10 takich tramwajów.1922 Elektryczność zaczyna być dostarczana przez Hong Kong Electric Co. Ltd (HEC). Nazwę operatora zmieniono na Hongkong Tramways Limited.1932 Uruchomiono zajezdnię North Point Depot.1941 Początek japońskiej okupacji Hongkongu. Ograniczono kursowanie tramwajów. W ciągu dnia kursowało jedynie 12 wagonów tramwajowych od Causeway Bay do Western Market. Jeden wagon parterowy używany był do przewozu towarów1945 Po trzech latach i ośmiu miesiącach okupacji japońskiej, stan taboru wynosił 109 tramwajów, lecz w eksploatacji pozostawało jedynie 15 z nich. Do października 1945 r. eksploatowano 40 sztuk.1949 W sierpniu zakończono dobudowę drugiego toru na trasie tramwaju.1950 Początek produkcji tramwajów na własną rękę.1954 Zajezdnia North Point Depot została zamknięta, natomiast zajezdnię Russell Street Depot rozbudowano i przemianowano na Sharp Street Depot.1964 Rozpoczęto eksploatację trzech własnych tramwajów oraz jednej doczepy.1965 Wprowadzono do ruchu liniowego 10 parterowych wagonów doczepnych. Doczepy były przeznaczone wyłącznie dla pasażerów pierwszej klasy. Każdy z wagonów mógł jednorazowo przewieźć 36 pasażerów.1966 Wprowadzenie 22 nowych doczep do eksploatacji. Ostatnie z nich wycofano w 1982 r.1967 Wyprodukowano ostatni wagon doczepny.1972 Zniesiono podział przedziałów na klasy.1974 The Hong Kong Tramways Limited acquired by Wharf Holdings.1976 Montaż automatów płatniczych. Automaty zainstalowano przy kabinie motorniczego. Pasażerowie uiszczali opłatę przy wysiadaniu z wagonu. Zainstalowano obrotowe bramki w tylnych drzwiach.1986 Rozpoczęto remonty tramwajów.1989 Zajezdnia Sharp Street została zamknięta; jej zadania przejęły Sai Wan Ho oraz Whitty Street.1992 Dwa tramwaje piętrowe wyeksportowano do Birkenheadu w Wielkiej Brytanii.2000Wprowadzono kolorowe tablice z nazwą stacji końcowej.2000 24 października uruchomiono tramwaj "Millenium", który został zaprojektowany i zbudowany przez specjalną grupę inżynierów. 2001Wprowadzono system płatności kartą elektroniczną w tramwajach.2004Tramwaje w Hongkongu świętują 100 lat funkcjonowania.2007Zamontowano schemat sieci tramwajowej na każdym przystanku na trasie.2008Zainstalowano klimatyzację w tramwaju #128.200950% udziałów i praw do transportu tramwajowego przejmuje Veolia Transport. W późniejszym czasie staje się właścicielem.201128 października wprowadzono do eksploatacji siódmą generację hongkońskich tramwajów. Wprowadzone modele charakteryzowały się nowoczesnym wnętrzem; wygląd zewnętrzny nawiązywał do starszych tramwajów.2014Tramwaje w Hongkongu świętują 115. rocznicę uruchomienia.2015Na skutek otwarcia nowej linii metra West Iland, liczba przewożonych pasażerów w ciągu dnia spada o 10% do 180 000Tram passengers down 10pc after opening of MTR West Island line, dostęp 12 marca 2015, South China Morning Post, 4 marca 2015 r..

Właściciel Kolejni właściciele: Hong Kong Tramway Electric Company Limited 1904–1974; The Wharf (Holdings) 1974–2009; utrzymała 50% udziałów od 2009 do 2010; Veolia Transport 2010; od kwietnia 2010 do września 2020 Hong Kong Tramways, Limited (HKT) była w całości własnością RATP Dev Transdev Asia (RDTA); w 2020 roku RATP Dev Group przejęła pełną kontrolę nad RDTA i od tego czasu jest w pełni właścicielem HKT.

Linie tramwajowe thumb|500px|Mapa linii tramwajowych wraz z terminalami i ważniejszymi przystankami tramwajowymi thumb|300px|Schemat torowisk 200px|thumb|right|Napis na trasie tramwaju po chińsku: 電車綫 oraz po angielsku: TRAM LANE (pas ruchu tramwajowego) Tramwaje kursują po dwutorowym torowisku wybudowanym wzdłuż północnego wybrzeża wyspy Hongkong od części miasta Kennedy Town na zachodzie do Shau Kei Wan na wschodzie, przemierzając po drodze odcinek o długości 3 km okrążający osiedle Happy Valley.

Funkcjonuje 7 terminali tramwajowych, które według kolejności zachód-wschód, noszą nazwy: Kennedy Town, Shek Tong Tsui, Sheung Wan (Western Market), Happy Valley, Causeway Bay, North Point and Shau Kei Wan; niektóre przystanki pośrednie, jak Sai Ying Pun, Admiralty MTR Station, Wan Chai oraz Victoria Park wyposażone są w awaryjne rozjazdy, które umożliwiają zawrócenie tramwaju w razie wystąpienia awarii na trasie.

Istnieje sześć głównych linii tramwajowych:

Shau Kei Wan ↔ Western Market Shau Kei Wan ↔ Happy Valley Shau Kei Wan ↔ Kennedy Town North Point ↔ Whitty Street Happy Valley ↔ Kennedy Town Causeway Bay ↔ Whitty Street Western Market ↔ Kennedy Town

Godziny kursowaniaPoczątek Okręg Dni powszednie Soboty Niedzielei dni wolneKennedy Town eastbound 05:10–23:54 05:07–23:5705:12–23:54Western Market eastbound 06:00–00:02 06:01–00:00 06:13–00:00Happy Valley eastbound06:34–23:10 06:34–23:10 06:34–23:10west bound05:59–00:37 06:00–00:40 06:04–00:37North Pointwestbound06:07–23:17 05:20–23:17 06:07–23:17Shau Kei Wanwestbound05:58–23:55 05:58–23:36 05:56–23:36średnia częstotliwość kursowania w godzinach szczytu: 90 sekund Czas przejazdu w minutach Western Market Causeway Bay Happy Valley North PointShau Kei WanKennedy Town 23 55 60 7080Western Market – 35 40 50 58Causeway Bay 40 - 5 35 42Happy Valley 35 5 - 15 25North Point 50 15 35 - 15

Bilety Obecnie (XI 2021) opłata za przejazd osoby dorosłej wynosi: HK$ 2,60, HK$ 1,30 – dzieci od 3 do 12 roku życia oraz HK$ 1,20 – seniorów powyżej 65 lat. W przeciwieństwie do innych form transportu w Hongkongu, opłata jest niezależna od ilości przejechanych przystanków. Bilety miesięczne kosztują HK$ 220; można je kupić na stacjach Shek Tong Tsui, Causeway Bay oraz North Point pod koniec każdego miesiąca.

Opłatę za przejazd pasażerowie uiszczają w specjalnym automacie, możliwa jest także płatność kartą Octopus. Bramka przy wejściu do tramwaju oraz monitoring zapobiegają przejazdom osób, które nie zapłaciły za podróż.

Istnieje możliwość wypożyczenia tramwaju zabytkowego. Zabytkowe tramwaje z otwartymi pomostami są wykorzystywane w czasie imprez. Turyści również mają możliwość przejazdu tramwajami z odkrytym pomostem dzięki wycieczkom, które organizuje Hong Kong Tourism Board.

Tabor thumb|Mijające się tramwaje na Statue Square w centrum miasta thumb|Wagony tramwajowe są w całości pokryte reklamami thumb|Zmodernizowany pulpit sterowniczy tramwaju thumb|Tramwaj generacji VVVF thumb|Tramwaj #28 z częściowo odkrytym pomostem górnym Obecnie w eksploatacji znajdują się 163 dwuosiowe, piętrowe tramwaje, w tym dwa wagony z odkrytymi pomostami (posiadają one numery taborowe 28 oraz 128) przeznaczone dla turystów lub do wypożyczenia. Użytkowane są także trzy tramwaje techniczne (numery taborowe 200, 300 i 400).

Mieszkańcy Hongkongu nazywają czasem tramwaj „Ding Ding” (chiński: 叮叮) - jest to onomatopeja sygnału dźwiękowego tramwajów, który używany jest do ostrzegania pieszych przed nadjeżdżającym wagonem. Wyrażenie „Ding Ding” używane jest dziś w odniesieniu do całego systemu tramwajowego, np. wyrażenie „podróżować tramwajem” (chiński: 搭電車) zastępuje się słowami „podróżować ding ding” (搭叮叮).

Hongkong jest jedynym miastem na świecie, które eksploatuje wyłącznie tramwaje piętrowe. Większość tramwajów pozostających w ruchu liniowym zostało zmodernizowanych w latach 1987-1992. Otrzymały one wówczas przesuwane okna. W pierwszej dekadzie XXI wieku, tramwaje zostały ponownie zmodernizowane w celu zapewnienia pasażerom bezpieczeństwa. Prawie wszystkie wagony posiadają obecnie całopojazdowe reklamy.

Wykaz tramwajów eksploatowanych w Hongkongu w poszczególnych latach