Eugeniusz Czykwin (ur. 12 września 1949 w Orli) – polski polityk, dziennikarz, inżynier kolejnictwa, działacz społeczności prawosławnej i mniejszości białoruskiej, poseł na Sejm PRL IX kadencji, Sejm kontraktowy (X kadencji) oraz Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I, IV, V, VI, VII i IX kadencji.
Życiorys Absolwent technikum kolejowego w Warszawie. W 1973 ukończył studia z zakresu transportu kolejowego na Wydziale Transportu Politechniki Warszawskiej. W latach 80. pracował w Dyrekcji Rejonowej PKP w Białymstoku.
W 1980 został współzałożycielem i przewodniczącym Koła Teologów Prawosławnych Szkół Teologicznych, Świeckich i Młodzieży Laickiej (działającego później pod nazwą Bractwo Młodzieży Prawosławnej), pierwszego masowego prawosławnego ruchu świeckiego w bloku socjalistycznym. W latach 80. był członkiem rady krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, członkiem prezydium rady wojewódzkiej PRON w Białymstoku oraz członkiem wojewódzkiego zarządu Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Białymstoku. Od 1985 pełnił funkcję redaktora naczelnego „Przeglądu Prawosławnego” (do 1991 wydawanego pod tytułem „Tygodnik Podlaski”), pierwszego tego typu pisma w powojennej historii Polski. W latach 1985–1991 sprawował mandat posła IX kadencji (z ramienia Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Społecznego) i X kadencji (z ramienia Unii Chrześcijańsko-Społecznej). Został także redaktorem naczelnym czasopisma „Przegląd Prawosławny”.
W latach 1991–1993 zasiadał w Sejmie z listy Komitetu Wyborczego Prawosławnych. Był współtwórcą ustawy z dnia 4 lipca 1991 o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. W wyborach parlamentarnych w 1993 i w 1997 organizował komitety wyborcze podlaskich mniejszości narodowych, które nie zdołały wprowadzić swoich przedstawicieli do parlamentu. Od 1998 do 2001 zasiadał w sejmiku podlaskim, reprezentując Sojusz Lewicy Demokratycznej. Przystąpił do powołanej w 1999 partii o tej nazwie, w 2001 i 2005 z jej ramienia ponownie był wybierany do Sejmu. W IV kadencji pracował m.in. nad ustawą z 6 stycznia 2005 o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym. W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz szósty został posłem, otrzymując w okręgu podlaskim 14 234 głosy. W 2008 (po rozpadzie funkcjonującego od 2007 klubu Lewica i Demokraci) zasiadł w klubie poselskim Lewica (we wrześniu 2010 przemianowanym na KP SLD).
Według katalogów opublikowanych przez Instytut Pamięci Narodowej, w 1983 został zarejestrowany przez Służbę Bezpieczeństwa jako TW „Izydor”, następnie pseudonim zmieniono na „Wilhelm”. W składanych kilkakrotnie oświadczeniach lustracyjnych od 1997 Eugeniusz Czykwin stwierdzał, że nie był współpracownikiem tajnych służb PRL. W 2009 prokurator IPN zarzucił mu tzw. kłamstwo lustracyjne. W 2011 Sąd Okręgowy w Białymstoku uznał jednak, że złożył on prawdziwe oświadczenie lustracyjne. W tym samym roku Sąd Apelacyjny w Białymstoku na skutek odwołania wniesionego przez prokuratora IPN uchylił to orzeczenie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W 2013 sąd okręgowy ponownie stwierdził prawdziwość oświadczenia lustracyjnego posła, a sąd apelacyjny utrzymał w mocy to orzeczenie.
W 2011 kandydował w wyborach parlamentarnych z 2. miejsca na liście komitetu wyborczego Sojuszu Lewicy Demokratycznej w okręgu wyborczym nr 24 w Białymstoku i uzyskał mandat poselski. Oddano na niego 14 286 głosów (3,33% głosów oddanych w okręgu). W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 bez powodzenia startował z listy SLD-UP, otrzymując 7387 głosów. W wyborach w 2015 bezskutecznie kandydował jako niezależny do Senatu. W wyborach samorządowych w 2018 został ogłoszony kandydatem SLD do sejmiku podlaskiego, jednak we wrześniu 2018 zrezygnował z kandydowania z przyczyn osobistych.
W wyborach w 2019 jako bezpartyjny (z rekomendacji Inicjatywy Polska) uzyskał mandat posła IX kadencji z ramienia Koalicji Obywatelskiej, otrzymując 14 083 głosy. W 2023 (ponownie startując jako kandydat iPL) nie został wybrany na kolejną kadencję.
Odznaczenia Odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1997) i Srebrnym Krzyżem Zasługi (1984).
Życie prywatne Syn Grzegorza i Wiery. Jest mężem socjolożki Elżbiety Czykwin.
Wyniki wyborcze Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik 1985 Unia Chrześcijańsko-Społeczna Sejm PRL IX kadencji nr 7 Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 15 października 1985 r. o wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 13 października 1985 r. (). 1989 Sejm kontraktowy nr 10 38 750 (28,57%)Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 czerwca 1989 r. o wynikach głosowania i wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 4 czerwca 1989 r. (). 30 942 (46,72%)Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 20 czerwca 1989 r. o wynikach ponownego głosowania i wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 18 czerwca 1989 r. (). 1991 KW Prawosławnych Sejm I kadencji nr 25 10 224 (3,17%)Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 31 października 1991 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych w dniu 27 października 1991 r. (). 1993 Senat III kadencji woj. białostockie 51 815 (20,23%)Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 września 1993 r. o wynikach wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r. (). 1997 Stowarzyszenie Słowiańskiej Mniejszości Narodowej RP-Prawosławni Sejm III kadencji nr 4 7574 (2,90%) 1998 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejmik Województwa Podlaskiego I kadencji nr 3 9815 (11,88%) 2001 Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy Sejm IV kadencji nr 24 11 834 (2,98%) 2005 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm V kadencji 14 181 (4,10%) 2007 Lewica i Demokraci Sejm VI kadencji 14 234 (3,09%) 2011 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm VII kadencji 14 286 (3,33%) 2014 Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy Parlament Europejski VIII kadencji nr 3 7387 (1,87%) 2015 KWW Czykwin do Senatu Senat IX kadencji nr 61 32 896 (45,37%) 2019 Koalicja Obywatelska Sejm IX kadencji nr 24 14 083 (2,71%) 2023 Sejm X kadencji 8332 (1,37%)
Przypisy Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 października 1997 r. o nadaniu orderów ().
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Warszawie Kategoria:Białoruscy parlamentarzyści III Rzeczypospolitej Kategoria:Białoruscy parlamentarzyści PRL Kategoria:Członkowie Rady Krajowej PRON Kategoria:Działacze ChSS Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Dziennikarze związani z Białymstokiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Politycy Inicjatywy Polska Kategoria:Politycy SdRP, SLD i Nowej Lewicy Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy inżynierowie kolejnictwa Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Posłowie na Sejm kontraktowy Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1991–1993) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IV kadencji (2001–2005) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji (2005–2007) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VI kadencji Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VII kadencji Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji Kategoria:Posłowie z okręgu Białystok (PRL) Kategoria:Radni sejmiku województwa podlaskiego I kadencji Kategoria:Ludzie urodzeni w Orli (województwo podlaskie) Kategoria:Urodzeni w 1949