thumb|250px|„Pieśń Sybilli” – nuty, Museu de la Música w Barcelonie thumb|250px|Sybilla erytrejska, fresk Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej Pieśń Sybilli (łac. Versus Sibyllae de die Judicii, kat. El Cant de la Sibil·la) – chorał gregoriański wykonywany a cappella od wczesnego średniowiecza jako element wezwania podczas liturgii wigilijnej kościołach katolickich na Półwyspie Iberyjskim, Majorce i Sardynii.
W 2010 roku „Pieśń Sybilli” na Majorce została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Historia Pierwsze strofy pieśni Sybilli pojawiają się w języku łacińskim w dziele Augustyna z Hippony z V wieku pt.: „Państwo Boże” (łac. De Civitate Dei contra Paganos) w księdze 18 jako tłumaczenie z języka greckiego proroctw dnia Sądu Ostatecznego przypisywanych Sybilli erytrejskiej. Pierwsze litery każdego wersu po znalezieniu ich odpowiednika w alfabecie greckim tworzą akrostych Iesous Creistos Theou Uios Soter. W manuskrypcie „Państwa Bożego” z Escorial, tekst łaciński opatrzony jest neumami, które mogły być dodane do oryginału w X wieku:
Z powodu neumów, Boynton wskazuje na możliwość tego, że wersy te mogły być śpiewane jako cześć „Państwa Bożego”, zanim zaczęły być wykonywane osobno. Najwcześniejsze wersje znajdują się w zbiorach poezji śpiewanej. Ponadto „Pieśń Sybilli” została umieszczona również w Sermo de symbolo przypisywanym Augustynowi a najprawdopodobniej autorstwa Quodvultdeusa z Kartaginy, który czytany był w wielu kościołach podczas wezwania w czasie Bożego Narodzenia. Według Malay pieśń wraz z innymi elementami Sermo de symbolo została użyta przez Pawła Diakona w jego homilii „Vos inquam convenio o Iudei”, czytanej podczas wezwania podczas liturgii wigilijnej.
Od X wieku „Pieśń Sybilli” występuje w różnych wersjach w dokumentach na terenie Katalonii, Włoch, Kastylii i Francji. W XIII wieku pojawiła się w języku katalońskim. Pieśń przykazywana była ponadto w tradycji ustnej z pokolenia na pokolenie.
„Pieśń Sybilli” na Majorce „Pieśń Sybilli” przywędrowała na Majorkę wraz z chrystianizacją wyspy. Tradycyjnie była wykonywana przez 12-letnich chłopców, a współcześnie coraz częściej przez dziewczynki, w towarzystwie dwóch ministrantów. Wykonujący pieśń ubrany jest w białą lub kolorową uroczystą szatę, czasami zdobioną haftami na brzegach i kołnierzu, na którą zazwyczaj narzucana jest peleryna. Nakrycie głowy śpiewaka jest w tym samym kolorze co szata.
Dzieci, śpiewając, przechodzą przez kościół w stronę prezbiterium. Śpiewak trzyma przed sobą skierowany ostrzem do góry miecz a ministranci świece. Pieśń kończy znak krzyża nakreślony w powietrzu przez śpiewaka.
Pieśń jest tradycyjnie śpiewana a cappella a muzyka organowa rozbrzmiewa pomiędzy wersami pieśni. Poniżej tekst pieśni wykonywanej na Majorce:
W 2010 roku „Pieśń Sybilli” na Majorce została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Nagrania Istnieje wiele współczesnych nagrań „Pieśni Sybilli”, m.in. w wykonaniu Marii del Mar Bonet (BMG-Ariola 250265, 1979), Jordiego Savalla i Montserrat Figueras (Astrée (Naïve) Música Ibérica ES 9971, 1988; Astrée (Naïve) Música Ibérica ES 9942, 1996) czy Dead Can Dance (Aion, 1990).
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Hiszpanii Kategoria:Hiszpańskie tradycje chrześcijańskie Kategoria:Muzyka średniowieczna