Ołtarz przenośny Eilbertusa z Kolonii (niem Tragaltar des Eilbertus) – dzieło sztuki romańskiej wykonane około roku 1150, dla katedry w Brunszwiku. Jest to niewielki ołtarzyk przenośny, jeden z kilku ze Skarbu Welfów. Przechowywany jest w Kunstgewerbemuseum w Berlinie
Ołtarzyk ten ma formę sześcianu o prostokątnym rzucie. Dębowy rdzeń pokryty jest blachą miedzianą, która jest pozłacana i bogato emaliowana. Na płycie wierzchniej (mensie) znajduje się 21 emaliowanych plakietek, o trzech wielkościach. Na największej, pośrodku (w kwadratowym wgłębieniu) ukazano Chrystusa w mandorli w otoczeniu symboli Czterech Ewangelistów. Plakietkę tę otacza dwanaście najmniejszych plakietek z wyobrażeniem siedzących apostołów. Na banderolach otaczających apostołów widnieją łacińskie inskrypcje, które razem tworzą treść Credo Apostolorum. Na skrajnych ośmiu plakietach ukazano wybrane wątki z życia Jezusa i Marii: Zwiastowanie, Nawiedzenie św. Elżbiety, Boże Narodzenie, Ofiarowanie w świątyni oraz Ukrzyżowanie, Niewiasty przy grobie, Chrystus w otchłani oraz Wniebowstąpienie. Na krawędzi gzymsu obiega inskrypcja: + DOCTRINA PLENI FIDEI PATRES / DVODENI + TESTANTV/R FICTA NON ESSE PROPHETICA DI/CTA +. Na ściankach bocznych (stipesie) pod arkadami wizerunki starotestamentowych proroków. Cokolik zdobi inskrypcja o treści: + CELITVS AFFLATI DE CRISTO VA/TICINATI + HI PRE/DIXERVNT QVE POST VENTVRA FVE/RVNT +. Spód zdobi emaliowany ornament geometryczny oraz inskrypcja twórcy ołtarzyka: + EILBERTVS COLONIENSIS ME FECIT.
Również Eilbertusowi z Kolonii przypisywany jest inny ołtarzyk przenośny ze Skarbu Welfów (również w zbiorach berlińskich) zw. ołtarzem z cnotami kardynalskimi (niem. Tragaltar mit den Kardinaltugenden), również w formie sześciennej, gdzie powierzchnię pozłocono i pokryto emaliami. Całość wspierają cztery nóżki w formie lwich łap. Na mensie personifikacje czterech cnót kardynalskich (PRVDENCIA-roztropność, TEMPERANCIA-umiar, FORTITVDO-męstwo, IVSTICIA-sprawiedliwość) Na przedniej i bocznych stronach stipesu Deesis w asyście Piotra i Pawła i kolejnych apostołów, na tylnej zaś Matka Boska w typie Glykophilusa w otoczeniu Czterech Ewangelistów.
Bibliografia Lothar Lambacher (Hrsg.), Schätze des Glaubens. Meisterwerke aus dem Dommuseum Hildesheim und dem Kunstgewerbemuseum Berlin, Regensburg 2011 Anton Legner, Romanische Kunst in Deutschland, München 1996 Jochen Luckhardt, Franz Niehoff (Hrsg.), Heinrich der Löwe und seine Zeit. Herrschaft und Repräsentation der Welfen 1125–1235. Katalog der Ausstellung Braunschweig 1995, Band 2, München 1995
Linki zewnętrzne O ołtarzyku przenośnym Eilbertusa z Kolonii na stronie Berlińskich Muzeów Państwowych
Kategoria:Katedra w Brunszwiku Kategoria:Skarb Welfów Kategoria:Kunstgewerbemuseum Kategoria:Złotnictwo