Toni Markus Nieminen (ur. 31 maja 1975 w Lahti) – fiński skoczek narciarski, trzykrotny medalista olimpijski, dwukrotny złoty medalista mistrzostw świata juniorów, zwycięzca Turnieju Czterech Skoczni oraz zdobywca Pucharu Świata. Jako pierwszy na świecie ustał skok na odległość ponad 200 metrów.
Kariera W Pucharze Świata w skokach zadebiutował w Lahti pod koniec sezonu 1990/1991 (48. miejsce). Był to jego jedyny start w tym sezonie, wobec czego nie został sklasyfikowany w klasyfikacji generalnej.
Największe sukcesy osiągnął w sezonie 1991/1992, kiedy to triumfował w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. W pierwszym starcie w sezonie (w Thunder Bay) odniósł swoje pierwsze zwycięstwo. Łącznie jedenastokrotnie stawał na podium (osiem zwycięstw). Triumfował także w klasyfikacji końcowej 40. Turnieju Czterech Skoczni (zwycięstwa w Oberstdorfie, Innsbrucku i Bischofshofen oraz 2. miejsce w Garmisch-Partenkirchen). W 1992 wystartował na igrzyskach olimpijskich w Albertville, gdzie zdobył złoty medal na dużej skoczni, wyprzedzając o ponad 10 punktów Martina Höllwartha oraz o ponad 20 punktów Heinza Kuttina. Tym samym został najmłodszym mistrzem olimpijskim w historii zimowych igrzysk olimpijskich – w momencie zwycięstwa miał 16 lat, 8 miesięcy i 16 dni. Na tych samych igrzyskach zdobył ponadto brązowy medal na normalnej skoczni oraz złoty w konkursie drużynowym (obok Nieminena w fińskim zespole znaleźli się Ari-Pekka Nikkola, Mika Laitinen oraz Risto Laakkonen). Miesiąc później Nieminen wystartował na mistrzostwach świata juniorów w Vuokatti, gdzie zdobył złote medale w konkursie indywidualnym i drużynowym. W Pucharze Świata został najmłodszym zdobywcą Kryształowej Kuli we wszystkich zimowych konkurencjach Pucharu Świata.
W następnych sezonach nie odnosił większych sukcesów. Dopiero w sezonie 1994/1995 po raz kolejny stanął na podium, wygrywając 1 lutego 1995 zawody w Kuopio. Było to równocześnie ostatnie zwycięstwo i podium w jego karierze. W klasyfikacji generalnej uplasował się na jedenastej pozycji. Na mistrzostwach świata w Falun zajął 29. miejsce na dużej skoczni oraz 5. miejsce na normalnej. Drużynowo Finowie z Nieminenem w składzie zajęli szóste miejsce. 20 marca 1994 podczas mistrzostw świata w lotach w Planicy ustanowił nowy rekord świata w długości skoku narciarskiego – jako pierwszy zawodnik w historii skoczył ponad 200 metrów (203 m). Nie zakwalifikował się do reprezentacji Finlandii na igrzyska w Lillehammer, jednak wystartował on na mistrzostwach świata w Thunder Bay, gdzie w swoim jedynym starcie zajął 36. miejsce na dużej skoczni.
W kolejnych sezonach nie był powoływany do fińskiej kadry. W sezonie 2000/2001 kilka razy znalazł się w czołowej dziesiątce zawodów. Na igrzyskach olimpijskich w Salt Lake City był szesnasty w konkursie indywidualnym na normalnej skoczni. W 2003 doznał kontuzji na deptaku w Helsinkach. Po roku wrócił do skakania. Odnosił przeciętne rezultaty w Pucharze Kontynentalnym. W 2004 zajął 5. miejsca na Mistrzostwach Finlandii, po czym zakończył karierę.
Łącznie dwunastokrotnie stawał na podium indywidualnych zawodów Pucharu Świata, w tym dziewięciokrotnie zwyciężał, raz był drugi i dwa razy trzeci. W Pucharze Świata w lotach najlepsze wyniki osiągnął w sezonie 1993/1994, kiedy to zajął siódme miejsce w klasyfikacji generalnej. W latach 1995–1996 oraz 2001–2003 startował w zawodach Letniego Grand Prix w skokach, najlepsze wyniki uzyskując w trzeciej edycji tego cyklu. W 1992 został wybrany Fińskim Sportowcem Roku. Po zakończeniu kariery pracował między innymi jako trener fińskiej kadry juniorów oraz komentator sportowy dla fińskiej stacji MTV3.
W marcu 2016 ogłosił wznowienie kariery sportowej, lecz 8 miesięcy później poinformował o rezygnacji z powrotu do profesjonalnego uprawiania sportu.
Igrzyska olimpijskie Miejsce Dzień Rok Miejscowość Skocznia Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca3.15px9 lutego1992 Albertville / CourchevelTremplin du PrazSkocznia normalna indywidualnie88,0 m84,5 m217,0 pkt 5,8 pktErnst Vettori1.15px14 lutego1992 Albertville / CourchevelTremplin du PrazSkocznia duża drużynowo123,0 m122,0 m644,4 pkt (240 pkt)–1.15px16 lutego1992 Albertville / CourchevelTremplin du PrazSkocznia duża indywidualnie122,0 m123,0 m239,5 pkt–16.10 lutego2002 Salt Lake CityUtah Olympic Park JumpsSkocznia normalna indywidualnie91,5 m91,5 m235,5 pkt 33,5 pktSimon Ammann
Mistrzostwa świata Miejsce Dzień Rok Miejscowość Skocznia Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca29.21 lutego1993 FalunLugnetSkocznia duża indywidualnie69 m114 m133,6 pkt107,8 pkt Espen Bredesen6.23 lutego1993 FalunLugnetSkocznia duża drużynowo96 m105 m702,7 pkt (172,9 pkt)118,8 pkt5.27 lutego1993 FalunLugnetSkocznia normalna indywidualnie87 m86 m219,8 pkt18,0 pkt Masahiko Harada36.18 marca1995 Thunder BayBig ThunderSkocznia duża indywidualnie91 m—56,3 pkt216,3 pkt Tommy Ingebrigtsen
Mistrzostwa świata w lotach Miejsce Dzień Rok Miejscowość Skocznia Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca7.20 marca1994 PlanicaVelikankaLoty indywidualnie139 m156 m248,0 pkt103,3 pkt Jaroslav Sakala
Mistrzostwa świata juniorów Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca1.18 marca1992 VuokattiSkocznia normalna drużynowo79,5 m81,5 m570,4 (223,1 pkt)–1.21 marca1992 VuokattiSkocznia normalna indywidualnie79,5 m78,5 m217,6 pkt–
Puchar Świata Miejsca w klasyfikacji generalnej SezonMiejsce1991/19921.1992/199350.1993/199452.1994/199511.1995/199694.1996/199792.1997/199867.2000/200121.2001/200231.2002/200354.
Miejsca na podium chronologicznie Nr Data Miejscowość Skocznia Nota Pozycja Strata Zwycięzca1.1 grudnia 1991 Thunder BayNormal Thunder253.3 pkt1.–2.29 grudnia 1991 OberstdorfSchattenbergschanze229.9 pkt1.–3.1 stycznia 1992 Garmisch-PartenkirchenGroße Olympiaschanze218.5 pkt2.0,5 pktAndreas Felder4.4 stycznia 1992 InnsbruckBergisel229.0 pkt1.–5.6 stycznia 1992 BischofshofenPaul-Ausserleitner-Schanze225.5 pkt1.–6.29 lutego 1992 LahtiSalpausselkä K-90234.9 pkt1.–7.1 marca 1992 LahtiSalpausselkä K-114243.0 pkt1.–8.8 marca 1992 TrondheimGranåsen211.2 pkt3.5,9 pktHeinz Kuttin9.11 marca 1992 TrondheimGranåsen231.3 pkt1.–10.15 marca 1992 OsloHolmenkollbakken219.1 pkt1.–11.29 marca 1992 PlanicaBloudkova velikanka237.8 pkt3.24,1 pktAndreas Felder12.1 lutego 1995 KuopioPuijo248.5 pkt1.–
Miejsca w poszczególnych konkursach indywidualnych Pucharu Świata ŹródłoSezon 1990/1991 15px|Lake Placid 15px|Lake Placid 15px|Thunder Bay 15px|Thunder Bay 15px|Sapporo 15px|Sapporo 15px|Oberstdorf 15px|Garmisch-Partenkirchen 15px|Innsbruck 15px|Bischofshofen 15px|Oberhof 15px|Bad Mitterndorf 15px|Bad Mitterndorf 15px|Lahti 15px|Lahti 15px|Bollnäs 15px|Falun 15px|Trondheim 15px|Oslo 15px|Planica 15px|Planica 15px|Szczyrbskie Jezioropunkty--------------48-------0Sezon 1991/1992 15px|Thunder Bay 15px|Thunder Bay 15px|Sapporo 15px|Sapporo 15px|Oberstdorf 15px|Garmisch-Partenkirchen 15px|Innsbruck 15px|Bischofshofen 15px|Predazzo 15px|Sankt Moritz 15px|Engelberg 15px|Oberstdorf 15px|Oberstdorf 15px|Lahti 15px|Lahti 15px|Örnsköldsvik 15px|Trondheim 15px|Trondheim 15px|Oslo 15px|MŚL – Harrachov 15px|Planicapunkty16??12119----1114311-3269Sezon 1992/1993 15px|Falun 15px|Falun 15px|Ruhpolding 15px|Sapporo 15px|Sapporo 15px|Oberstdorf 15px|Garmisch-Partenkirchen 15px|Innsbruck 15px|Bischofshofen 15px|Predazzo 15px|Bad Mitterndorf 15px|Bad Mitterndorf 15px|Lahti 15px|Lahti 15px|Lillehammer 15px|Oslo 15px|Planicapunkty--594229----11--4335?-?5Legenda (do sezonu 1992/1993)1 2 3 4-10 11-15 poniżej 15 q – zawodnik nie zakwalifikował się