Tadeusz Franciszek MiękiszW ewidencji urzędników Austro-Węgier był określany w języku niemieckim jako „Thaddäus Miękisz”. (ur. 6 stycznia 1883 w Dobromilu, zm. 27 kwietnia 1957 we Wrocławiu) – polski nauczyciel.

Życiorys Tadeusz Franciszek Miękisz urodził się 6 stycznia 1883 w Dobromilu. Był synem Marii z domu Tuchowskiej (zm. przed 1921) i Franciszka (w 1894 dietariusz przy C. K. Dyrekcji Skarbu w Sanoku, w 1900 emerytowany nadstrażnik skarbowy w Sanoku, zm. w 1921 w wieku 75 lat) wraz z którym zamieszkiwał w Sanoku przy ulicy Tadeusza Kościuszki (numer konskrypcyjny 195, potem 75Do końca życia Franciszek Miękisz mieszkał w Sanoku pod numerem 342.). Miał siostry Stanisławę (ur. 1880 w Zagórzu, zm. 1961 w Sanoku), Helenę (ur. 1885, zamężna z Basylim Kulawym), brata Mieczysława (ur. 1892 w Birczy, zm. 1900 w Sanoku).

Kształcił się w C. K. Gimnazjum w Sanoku, gdzie w roku szkolnym pobierał stypendium, a w 1902 zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie byli m.in. Bolesław Keim, Gustaw Kieszkowski, Wiesław Krawczyński, Mieczysław Wygrzywalski, Jan Zakrzewski). Od 1902 do 1906 odbył studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego o specjalności historii i geografii pod opieką naukową prof. Ludwika Finkela i prof. Bronisława Dembińskiego. Jako student filozofii w 1904 był członkiem Komitetu Młodzieży Polskiej w Sanoku. Był członkiem zwyczajnym Towarzystwa Czytelni Akademickiej we Lwowie.

Egzamin zawodowy nauczycielski złożył 13 listopada 1907 i podjął pracę nauczyciela od 1 stycznia 1908. Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 8 stycznia 1908 jako egzaminowany kandydat stanu nauczycielskiego został mianowany zastępcą nauczyciela w macierzystym gimnazjum w Sanoku•. Jako egzaminowany zastępca nauczyciela uczył języka łacińskiego, historii, geografii, historii krajowej, dziejów ojczystych•. W sierpniu 1908 został przeniesiony z sanockiego gimnazjum do gimnazjum z językiem polskim wykładowym w Kołomyi. W roku szkolnym 1909/1910 pełnił obowiązki nauczyciela rzeczywistego w gimnazjum realnym prywatnym w Łańcucie•••. W roku szkolnym 1910/1911 ponownie pracował w Sanoku•. Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 31 sierpnia 1911 został przeniesiony na posadę egzaminowanego zastępcy nauczyciela w C. K. I Gimnazjum w Nowym Sączu••, skąd od września 1912 został przeniesiony do szkoły realnej w Tarnowie.

Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 25 lipca 1913 został mianowany nauczycielem w C. K. I Gimnazjum w Rzeszowie, gdzie wykładał geografię i historię oraz był zawiadowcą zbiorów map i obrazów dla tychże przedmiotów. Po wybuchu I wojny światowej przebywał w Sanoku, po czym od początku lipca 1915 ponownie pracował w rzeszowskim gimnazjum•••. Rozporządzeniem z 27 stycznia 1917 został zatwierdzony w zawodzie nauczycielskim z tytułem c. k. profesora. Został odznaczony austro-węgierskim Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych.

Profesorem I Gimnazjum w Rzeszowie, od 1923 o charakterze państwowym i noszącego imię ks. Stanisława Konarskiego, pozostawał także po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w latach 20. II Rzeczypospolitej, a poza ww. obowiązkami kierował także biblioteką nauczycielską••. Równolegle prowadził również lekcje w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim 1915/1916, 1918/1919, 1921/1922, 1924/1925••.

Z I Gimnazjum w Rzeszowie decyzją z 17 lipca 1925 został przeniesiony do macierzystego Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku z dniem 1 września 1925•. W szkole uczył geografii prowadząc gabinet geograficzny i zawiadując zbiorami geograficznymi, a także wykładał historię, był opiekunem kółka historycznego, nadzorował Przysposobienie Wojskowe, wykładał język polski••••••••. Na początku roku szkolnego 1930/1931 zastępczo pełnił funkcję kierownika gimnazjum po odejściu dyrektora Stanisława Cebuli•. Wśród sanockich gimnazjalistów zyskał przydomek „Karakon”. Rozporządzeniem Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego z 9 stycznia 1934 został zaszeregowany do grupy VII w zawodzie. Ponadto uczył historii i geografii w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim im. Emilii Plater w Sanoku i Miejskim Prywatnym Seminarium Nauczycielskim Żeńskim w Sanoku (obie szkoły działały w budynku późniejszego II Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku)•Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne. Szkolnictwo podstawowe i średnie. Nauczycielski ruch związkowy, Pomiędzy wojnami światowymi 1918-1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 575.•Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne, Szkolnictwo podstawowe i średnie. Nauczycielski ruch związkowy, Aneks 1, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 594.•. Rozporządzeniem KOSL z 10 października 1934 został zaszeregowany do grupy VI w zawodzie, a rozporządzeniem KOSL z 23 listopada 1934 został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 31 grudnia 1934. Według Adama Fastnachta przeniesienie na emeryturę Tadeusza Miękisza było spowodowane jego przekonaniami politycznymi i tym że nie uznawał oportunizmu.

Był działaczem sanockiego koła Towarzystwa Szkoły LudowejEdward Zając, Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym / Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 598., w którym był zastępcą skarbnika•, od 8 grudnia 1910 był sekretarzem założonego wówczas sanockiego związku okręgowego kół TSL•. Od 1907/1909 należał do Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych, 29 marca 1909 został wybrany członkiem wydziału sanockiego koła TNSW. Był członkiem wspierającym Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku. 28 stycznia 1934 został wybrany prezesem zarządu koła Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych. Był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” do 1939 oraz po nastaniu Polski Ludowej w 1946 zaangażował się w próbę reaktywacji oddziału••. Opracował także monografię dotyczącą historii sanockiego „Sokoła”, wydaną w 1939. W 1935 miał wygłosić w gmachu „Sokoła” w Sanoku odczyt pt. Kwestia żydowska w dawnej Polsce a dzisiaj, który po rozpoczęciu został przerwany przez policję, a zebranie rozwiązane jako niezgłoszone.

Po wybuchu II wojny światowej 1939 podczas okupacji niemieckiej podjął działalność w ramach tajnego nauczania w Sanoku•Jacek Chrobaczyński, Tajne nauczanie, W latach II wojny światowej i konspiracji, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 688.. W zorganizowanym na przełomie września i października 1944 Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Królowej Zofii w Sanoku zasiadł w Komisji Weryfikacyjnej, która przekazała do Kuratorium w Rzeszowie protokoły z egzaminów z okresu tajnego nauczania, na podstawie których zostały wydane uczniom świadectwa•Krystyna Chowaniec, Szkoły ponadpodstawowe. I Liceum Ogólnokształcące, Szkoły ponadpodstawowe, W latach powojennych w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 874.. W reaktywowanej przez nowe władze macierzystej szkole uczył od 1944 do 1946. 26 maja 1946 w Sanoku wygłosił odczyt pt. Wiosna Ludów, zorganizowany przez miejscowy Powiatowy Urząd Informacji i Propagandy.

Z Sanoka przeniósł się do Wrocławia. W latach 1946–1948 był nauczycielem w tamtejszym II Gimnazjum. Później, do końca życia pozostawał pracownikiem Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu.

Zmarł 27 kwietnia 1957 we Wrocławiu. Został pochowany na cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida (1c/8/12) we Wrocławiu (pożegnany tamże przez pochodzącego z Sanoka ks. Stanisława Turkowskiego)Tu podano dzień 11 listopada 1957, zob. . mały|Grobowiec Stanisława i Tadeusza Miękiszów

Był żonaty ze Stefanią (1887-1984)Relacja Jacka Miękisza z 2026.. Miał syna Adama Michała (1925-1951) oraz bliźnięta Marię (1927-2016) po mężu Makowska) i Stanisława (1927-2017, biofizyk, wykładowca) i dziadkiem Jacka Miękisza (ur. 1956, matematyk, pracownik naukowy)••.

Po latach z uznaniem o prof. Miękiszu jako pedagogu wypowiedzieli się w swoich wspomnieniach Andrzej Tarnawski, ks. Zdzisław Peszkowski.

Publikacje Zarys historii Tow. Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku w 50-tą rocznicę jego istnienia (1939, ponownie w wydane w publikacji pt. 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014) Ziemia Sanocka w twórczości Zygmunta Kaczkowskiego (rękopis) Rok 1848 w Sanockiem (notatki po prof. Miękiszu) (red. Aleksander Codello; w: „Rocznik Sanocki” 1963)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Bibliotekarze związani z Wrocławiem Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych Kategoria:Członkowie Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych Kategoria:Członkowie Towarzystwa Szkoły Ludowej Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Historycy związani z Sanokiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Dobromilu Kategoria:Ludzie związani z Łańcutem Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Nauczyciele związani z Rzeszowem Kategoria:Nauczyciele związani z Sanokiem Kategoria:Nauczyciele związani z Wrocławiem Kategoria:Pochowani na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych Kategoria:Polscy nauczyciele geografii Kategoria:Polscy nauczyciele historii Kategoria:Pracownicy Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Zmarli w 1957