thumb|Batalion KOP „Łużki” w 1931 thumb Kompania graniczna KOP „Leonpol” – pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza sformowano 5 batalion graniczny, a w jego składzie 3 kompanię graniczną KOP. W listopadzie 1936 kompania liczyła 2 oficerów, 8 podoficerów, 4 nadterminowych i 82 żołnierzy służby zasadniczejWykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → .. W 1939 3 kompania graniczna KOP „Leonpol” podlegała dowódcy batalionu KOP „Łużki”.
Służba graniczna Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza.
3 kompania graniczna „Leonpol” w 1934 ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 2 kilometrów 50 metrów. Po stronie sowieckiej granicę ochraniała zastawa „Dryssa” z komendantury „Dryssa”.
Sąsiednie kompanie graniczne: 1 kompania graniczna KOP „Druja” ⇔ 1 kompania graniczna KOP „Małaszki” – 1928, 1931, 1932, 1934 i w 1938
Walki w 1939 17 września odwód kompanii KOP „Leonpol” atakował sowiecki oddział w sile ok. 3 kompanii kpt. Faworskiego. Wspierał go pociąg pancerny nr 16. Odwód, wspólnie onsadą strażnicy „Leonpol” stawił opór. Po krótkotrwałej walce, Polacy wycofali się do lasu majątku Leonpol. W starciu zginęło 3 żołnierzy polskich, w tym dowódca kompanii por. Witold Połoński. Według sowieckich źródeł, do 4:45 mieli oni wziąć do niewoli 1 oficera i 30 szeregowych, a potem liczba jeńców wzrosła do 59. Wydaje się ona liczbą znacznie zawyżoną. Być może „jeńcami” stali się także aresztowani cywile. Pozostali obrońcy Leonpola przeszli do Dołhinowa. Nie mogąc dotrzeć w rejon koncentracji baonu, wobec oskrzydlenia przez Sowietów, ostatecznie przekroczyli granicę łotewską.
Tak walki relacjonuje Julian Białowąs z Leonpola:
Struktura organizacyjna Strażnice kompanii w latach 1928–1929 strażnica KOP „Czuryłowo” strażnica KOP „Grudzinowo” strażnica KOP „Dworczany” strażnica KOP „Słoboda” strażnica KOP „Uźmiany”W komunikatach dyslokacyjnych występuje również jako Uzmiany → .
Strażnice kompanii w latach 1931–1932 strażnica KOP „Czuryłowo”Wieś Czuryłowo Dalekie, gmina Leonpol, powiat brasławski, województwo poleskie. strażnica KOP „Grodzinowo”W komunikatach dyslokacyjnych występuje również jako Grudzinowo → . strażnica KOP „Słoboda”Wieś Słoboda, gmina Leonpol, powiat brasławski, województwo poleskie. strażnica KOP „Uzmiany”Wieś Uźmiony, gmina Leonpol, powiat brasławski, województwo poleskie.
Strażnice kompanii w latach 1934–1935 strażnica KOP „Czuryłowo” strażnica KOP „Leonpol” strażnica KOP „Grudzinowo” strażnica KOP „Słoboda” strażnica KOP „Uzmiany” W 1934 powstała strażnica KOP „Leonpol”
Strażnice kompanii w 1938 strażnica KOP „Czuryłowo” strażnica KOP „Leonpol” strażnica KOP „Słoboda”
Organizacja kompanii 17 września 1939: dowództwo kompanii pluton odwodowy 1 strażnica KOP „Czuryłowo” 2 strażnica KOP „Leonpol” 3 strażnica KOP „Słoboda”
Dowódcy kompanii kpt. Adam Szymański (był 30 IX 1928 – 21 XI 1928 → przesunięty na dowódcę 1 kompanii granicznej) kpt. Adam Litwiński (24 XI 1928 –) kpt. Stanisław Michalak (24 XI 1928 – III 1932) kpt. Jan Perenc (16 XII 1932 – 19 III 1934 → przeniesiony do 60 pp) kpt. Jan Witkowski (16 IV 1934 –) kpt. Tadeusz SochackiSochacki Tadeusz Karol (1905-1940), kpt. piech., w KOP od 1935. Do mobilizacji dca 3 kompanii granicznej „Leonpol”. We wrześniu 1939 dca 3 kompanii piechoty I/ 3 pp KOP. Więzień obozu w Kozielsku. Zamordowany przez NKWD. → . (- 1939) por. Witold Połoński (1939)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.177/151.) (sygn.181/140.)
Leonpol Kategoria:Leonpol Kategoria:Kompanie graniczne KOP rozmieszczone na granicy polsko-radzieckiej Kategoria:Kompanie batalionu KOP „Łużki” Kategoria:Kompanie graniczne KOP w powiecie brasławskim Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1924 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939